Dự kiến danh mục các ngành nghề khó tuyển sinh nhưng nhu cầu xã hội cần

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành dự thảo thông tư danh mục ngành, nghề đào tạo nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; danh mục ngành, nghề đào tạo khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu, để lấy ý kiến.

Ban hành kèm theo dự thảo thông tư là danh mục các ngành nghề khó tuyển sinh nhưng nhu cầu xã hội cần.

Các ngành nghề khó tuyển sinh nhưng nhu cầu xã hội cần thuộc nhiều lĩnh vực như: nghệ thuật, kinh doanh và quản lý, khoa học sự sống, công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật, sản xuất và chế biến, xây dựng, nông, lâm nghiệp và thủy sản, sức khỏe, dịch vụ xã hội, dịch vụ vận tải.

Theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, người học các trình độ trung cấp, cao đẳng, đối với các ngành, nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu theo danh mục do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, sẽ được miễn 100% học phí.

Dự kiến danh mục ngành, nghề đào tạo khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu:

Để được đưa vào danh mục này, dự thảo yêu cầu ngành đào tạo phải đáp ứng đồng thời 4 tiêu chí cốt lõi. Trước hết, ngành nghề phải nằm trong danh mục đào tạo do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Bên cạnh đó, ngành học thường xuyên không đạt chỉ tiêu hoặc quy mô đào tạo trong 3 năm liền tại các cơ sở thuộc bộ, ngành, địa phương, với tỷ lệ tuyển sinh bình quân đạt dưới 70% so với chỉ tiêu giao.

Đồng thời, đây phải là ngành xã hội có nhu cầu sử dụng nhân lực hiện tại và dự báo tương lai, căn cứ qua số lượng lao động thiếu hụt hay nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, đơn vị quốc phòng an ninh. Cuối cùng, tỷ lệ người tốt nghiệp có việc làm phù hợp chuyên môn phải ở mức cao so với mặt bằng chung sau 6 tháng ra trường, kèm minh chứng rõ ràng về nhu cầu tiếp diễn của thị trường.

Song song với 4 tiêu chí nền tảng, ngành nghề được chọn phải thuộc một trong hai nhóm điều kiện bổ sung. Một là có tính chất đặc thù về môi trường làm việc tại vùng sâu, vùng xa, hải đảo, kinh tế biển, nông lâm ngư nghiệp, khai khoáng, hoặc đòi hỏi năng khiếu, thể chất, bảo tồn giá trị văn hóa nghệ thuật. Hai là đóng vai trò thiết yếu đối với phát triển kinh tế chiến lược, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, quốc phòng và an ninh.

Đối với các ngành mới thành lập, tạm dừng tuyển sinh hoặc phục vụ lĩnh vực kinh tế trọng điểm, công nghệ mới, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn chưa đủ dữ liệu 3 năm, dự thảo quy định sẽ xem xét đưa vào danh mục dựa trên cơ sở dự báo nhu cầu nhân lực và tuyển dụng của xã hội. Danh mục này sẽ được định kỳ rà soát, bổ sung ít nhất 1 lần trong 5 năm. Khi Thông tư chính thức có hiệu lực, các quy định trước đây của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ hết hiệu lực, đồng thời các khóa học đang triển khai trước đó tiếp tục được thực hiện theo quy định cũ cho đến khi kết thúc toàn bộ khóa học.