Sinh viên đại học có thể tốt nghiệp sớm nhất sau 2 năm theo quy chế mới, cụ thể thế nào?

Quy chế mới này sẽ được áp dụng đối với sinh viên trúng tuyển từ năm học 2026-2027 với nhiều điểm điều chỉnh quan trọng liên quan đến thời gian học tập.

Rút ngắn thời gian đào tạo tối thiểu và siết chặt hạn mức tối đa

Một điểm mới đáng chú ý nhất của quy chế là việc quy định rõ thời gian đào tạo tối thiểu để hoàn thành chương trình không được ít hơn 2/3 thời gian đào tạo chuẩn, theo Báo Gia Lai.

Theo đó, sinh viên được quyền xây dựng và thực hiện kế hoạch học tập cá nhân để hoàn thành chương trình trong khoảng thời gian tối thiểu và tối đa theo quy định của cơ sở đào tạo. Cụ thể, chương trình có thời gian đào tạo chuẩn 3 năm có thể được hoàn thành sớm nhất sau 2 năm.

Với chương trình chuẩn 4 năm, thời gian tối thiểu là khoảng 2 năm 8 tháng; chương trình 4,5 năm là 3 năm; chương trình 5 năm là khoảng 3 năm 4 tháng và chương trình 6 năm là 4 năm. Tuy nhiên, để được công nhận tốt nghiệp sớm, người học vẫn phải hoàn thành đầy đủ khối lượng học tập, đáp ứng chuẩn đầu ra cùng các điều kiện tốt nghiệp của chương trình.

Quá trình này không chỉ phụ thuộc vào năng lực học tập của cá nhân mà còn bị chi phối bởi cấu trúc chương trình, cách tổ chức đào tạo, số tín chỉ đăng ký và quy định riêng của từng trường.

Bên cạnh việc thiết lập mức thời gian tối thiểu, Thông tư mới cũng quy định thời gian đào tạo tối đa không được vượt quá 2 lần thời gian đào tạo chuẩn. Điều này đồng nghĩa với việc chương trình 3 năm sẽ có thời gian tối đa là 6 năm; chương trình 4 năm là 8 năm; chương trình 4,5 năm là 9 năm; chương trình 5 năm là 10 năm và chương trình 6 năm là 12 năm.

Đặc biệt, quy chế mới đã bãi bỏ quy định trước đây cho phép sinh viên sau khi hết thời gian học tối đa vẫn có thêm 3 năm để hoàn thiện một số điều kiện còn thiếu như giáo dục quốc phòng - an ninh, giáo dục thể chất, chuẩn đầu ra ngoại ngữ hoặc công nghệ thông tin. Sự thay đổi này buộc sinh viên phải hoàn toàn chủ động hoàn thành mọi yêu cầu của chương trình trong đúng thời gian đào tạo được phép.

Các trường đại học chủ động cập nhật và điều chỉnh quy chế

Từ những quy định mới của Thông tư số 56/2026/TT-BGDĐT, các trường đại học đều cho biết sẽ tiến hành cập nhật quy chế đào tạo ngay trong đầu năm học mới.

Báo Thanh niên dẫn lời Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Bách khoa thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết trường sẽ rà soát và ban hành các quy định nội bộ trước ngày 31/12 năm nay.

Theo Quyết định số 38/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân có hiệu lực từ ngày 7/9, các chương trình đào tạo đại học cấp bằng cử nhân tối thiểu 120 tín chỉ sẽ được thực hiện trong 3 đến 4 năm.

Riêng tại Đại học Bách khoa, từ năm 2019 các ngành đào tạo đại học trình độ bậc 6 cấp bằng cử nhân có thời gian đào tạo 4 năm với 128 đến 132 tín chỉ. Thời gian qua, nhà trường đã ghi nhận nhiều sinh viên tốt nghiệp các chương trình 4 năm, 4,5 năm và 5 năm chỉ trong khoảng thời gian 3 năm rưỡi. Do đó, việc áp dụng quy định hoàn thành chương trình không ít hơn 2/3 thời gian đào tạo chuẩn là hoàn toàn có thể thực hiện được trong thực tế.

Tại Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM, Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, chia sẻ nhà trường cũng đang khẩn trương cập nhật quy chế đào tạo theo tinh thần của thông tư mới.

Hiện các ngành đào tạo của trường kéo dài từ 4 đến 5 năm, bao gồm ngành dược học 5 năm, khối ngành công nghệ kỹ thuật 4,5 năm cấp bằng kỹ sư và các ngành còn lại 4 năm cấp bằng cử nhân. Từ trước đến nay, sinh viên của trường tốt nghiệp sớm nhất là sau 3 năm và chưa ghi nhận trường hợp nào hoàn thành sớm hơn mốc thời gian này.

Phân tích sâu hơn về tác động của quy chế mới, Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và công tác sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết thời gian đào tạo tối đa vẫn không đổi so với trước đây.

Với chương trình 4 năm của trường, mức trần vẫn duy trì là 8 năm và hệ quả buộc thôi học khi vượt quá thời gian tối đa vẫn được giữ nguyên. Thông tư mới chủ yếu mang tính chất "nới lỏng" và linh hoạt hơn cho người học khi quy định mức trần rút ngắn tối thiểu cho phép sinh viên học vượt để ra trường sau 2 năm 8 tháng với hệ 4 năm.

Bên cạnh đó, thông tư cũng bổ sung quy định loại trừ khoảng thời gian nghỉ học tạm thời để đại diện quốc gia dự thi, giải đấu quốc tế khỏi thời gian đào tạo tối đa. Đồng thời, bộ cũng bãi bỏ quy định giảm trừ thời gian tối đa đối với sinh viên liên thông được miễn trừ khối lượng học tập, qua đó để lại khoảng trống cho các trường tự chủ quy định mức thời gian phù hợp.