Dolly Parton, một trong những nghệ sĩ lớn nhất của dòng nhạc đồng quê, đồng thời là nhạc sĩ, diễn viên và nhà hoạt động thiện nguyện nổi tiếng, đã qua đời ở tuổi 80. Thông tin được cháu trai Brian Seaver chia sẻ trên Instagram, bày tỏ niềm tự hào xen lẫn nỗi đau trước sự ra đi của bà.
Sinh ra trong một gia đình nghèo tại Tennessee, Parton là người con thứ tư trong gia đình có 12 người con. Cha bà làm nông và xây dựng, còn mẹ là người phụ nữ đảm đang, từng tự tay may quần áo cho các con. Tuổi thơ thiếu thốn sau này trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều sáng tác của Parton, trong đó có “Coat of Many Colours”. Bà sớm bộc lộ năng khiếu âm nhạc, bắt đầu hát tại nhà thờ, xuất hiện trên truyền hình địa phương năm 10 tuổi và thu âm đĩa đầu tiên khi mới 13 tuổi. Cũng trong năm đó, Parton lần đầu biểu diễn tại Grand Ole Opry ở Nashville, nơi bà được Johnny Cash giới thiệu.
Dolly Parton đã qua đời. Ảnh: PA
Sau khi tốt nghiệp trung học năm 1964, Parton chuyển đến Nashville, khởi đầu với vai trò nhạc sĩ sáng tác. Ban đầu, hãng thu âm định hướng bà theo dòng nhạc pop nhưng không đạt thành công như kỳ vọng. Khi được chuyển sang nhạc đồng quê, Parton nhanh chóng khẳng định tài năng và phát hành album đầu tay “Hello, I'm Dolly”. Năm 1967, sự nghiệp của bà bước sang giai đoạn mới khi hợp tác với ca sĩ kiêm người dẫn chương trình Porter Wagoner. Đây cũng là thời kỳ Parton liên tiếp tạo dấu ấn trên các bảng xếp hạng.
Khả năng sáng tác được xem là một trong những yếu tố làm nên vị thế đặc biệt của Parton. Bà từng viết “Jolene” và “I Will Always Love You” chỉ trong cùng một ngày. “Jolene”, phát hành năm 1973, nhanh chóng trở thành một trong những ca khúc tiêu biểu nhất của nữ ca sĩ. Một năm sau, “I Will Always Love You” đứng đầu bảng xếp hạng nhạc đồng quê. Ca khúc tiếp tục gây tiếng vang khi được Whitney Houston thể hiện trong nhạc phim “The Bodyguard” năm 1992, trở thành một trong những đĩa đơn thành công nhất lịch sử âm nhạc.
Từ giữa thập niên 1970, Parton mở rộng sang pop-rock và từng bước chinh phục thị trường đại chúng. “Here You Come Again” trở thành album triệu bản đầu tiên của bà, đồng thời mang về giải Grammy đầu tiên. Năm 1980 đánh dấu một trong những đỉnh cao sự nghiệp với “9 to 5”, ca khúc chủ đề của bộ phim cùng tên do bà đóng cùng Jane Fonda và Lily Tomlin. Tác phẩm giúp Parton nhận đề cử Oscar cho Ca khúc gốc hay nhất.
Không chỉ thành công với âm nhạc, Parton còn ghi dấu tại Hollywood qua các bộ phim như “The Best Little Whorehouse in Texas”, “Rhinestone” và “Steel Magnolias”. Bà hai lần được đề cử Quả cầu vàng cho diễn xuất. Trong âm nhạc, Parton tiếp tục tạo dấu ấn với “Islands in the Stream”, bản song ca cùng Kenny Rogers, cũng như dự án “Trio” cùng Emmylou Harris và Linda Ronstadt. Album này mang về cho bà đề cử Grammy ở hạng mục Album của năm.
Hình ảnh Dolly Parton chụp năm 2022. Ảnh: NBC
Bước sang thế kỷ XXI, Parton vẫn duy trì sức sáng tạo đáng nể. Bà phát hành loạt album bluegrass được đánh giá cao, sau đó tiếp tục ra mắt nhiều sản phẩm mới, trong đó có “Rockstar” năm 2023. Nữ ca sĩ cũng hợp tác với nhiều thế hệ nghệ sĩ, từ Brad Paisley, Kesha đến Miley Cyrus – con gái đỡ đầu của bà. Song song với âm nhạc và điện ảnh, Parton còn dành nhiều tâm huyết cho hoạt động cộng đồng.
Một trong những di sản xã hội lớn nhất của bà là chương trình Imagination Library, sáng kiến khuyến khích trẻ em đọc sách. Chương trình đã trao tặng hơn 150 triệu cuốn sách cho trẻ em, trở thành dấu ấn quan trọng trong các hoạt động thiện nguyện của Parton.
Trong sự nghiệp kéo dài nhiều thập kỷ, Parton lập hàng loạt kỷ lục với 25 đĩa đơn đứng đầu bảng xếp hạng nhạc đồng quê Mỹ và 47 album lọt Top 10. Bà giành tổng cộng 10 giải Grammy và để lại hàng trăm ca khúc giàu tính kể chuyện, cảm xúc cùng giai điệu đặc trưng.
Đằng sau những thành tựu ấy là hình ảnh một Dolly Parton luôn tự tin, rực rỡ với mái tóc bồng đặc trưng và khiếu hài hước sắc sảo. Câu nói nổi tiếng về ngoại hình của bà – “phải tốn rất nhiều tiền mới trông rẻ tiền như thế này” – phần nào thể hiện cá tính dí dỏm và tinh thần không ngại khác biệt.
Từ cô bé lớn lên trong căn nhà gỗ nghèo ở Tennessee đến biểu tượng toàn cầu của âm nhạc Mỹ, Dolly Parton đã xây dựng một di sản vượt ra ngoài sân khấu. Những ca khúc bất hủ, vai diễn đáng nhớ và hàng triệu cuốn sách dành cho trẻ em sẽ tiếp tục giúp tên tuổi bà hiện diện trong đời sống văn hóa nhiều thế hệ.