Nhờ khởi nghiệp với mô hình nuôi cà cuống, vợ chồng chị Lê Thị Thơ (29 tuổi, trú xã Mai Phụ, huyện Lộc Hà (cũ), Hà Tĩnh) đã có nguồn thu nhập ổn định lên tới 1 tỷ đồng mỗi năm. Đây là loài côn trùng có giá trị cao, được dùng làm thực phẩm và đặc biệt là để chế biến tinh dầu, nước mắm.
Chị Thơ kể với báo Dân Việt, năm 2017, sau khi tốt nghiệp Học viện Nông nghiệp, chị kết hôn cùng anh Phan Văn Hiệp (sinh năm 1987), người cùng quê Hà Tĩnh. Sau đám cưới, cả hai quyết định ở lại Hà Nội để lập nghiệp, bắt đầu với công việc kinh doanh nước mắm truyền thống của gia đình chồng.
Công việc đang ổn định thì vào cuối năm 2021, trong một lần lướt mạng xã hội, chị Thơ tình cờ xem được một video giới thiệu về món bánh cuốn, bún chả chấm nước mắm cà cuống và nhận được tương tác rất cao.
"Từ đó, tôi nảy sinh ý định tìm hiểu, nuôi loài vật này nhằm mục đích phát triển thêm hương vị cho nghề nước mắm truyền thống của quê hương, gia đình", chị Thơ chia sẻ.
Chị Lê Thị Thơ bỏ phố về quê nuôi cà cuống. Ảnh: Dân Việt
Nghĩ là làm, năm 2022, chị Thơ bàn với chồng quyết định táo bạo, nghỉ việc ở Hà Nội, về quê nhà để khởi nghiệp với con cà cuống.
Ban đầu, với số vốn ít ỏi, chị Thơ đặt mua 10 cặp cà cuống tự nhiên từ Lào với giá 2,5 triệu đồng về nuôi thử nghiệm trong thùng xốp. Tuy nhiên, do chưa có kinh nghiệm và môi trường nuôi nhân tạo không phù hợp, 10 cặp cà cuống bố mẹ dần bỏ ăn rồi chết hết.
Không nản lòng, vợ chồng chị tiếp tục thử sức lần thứ hai. Lần này, chị chuyển sang mua 10 tổ trứng với giá 2,5 triệu đồng về tự ươm. Số trứng này nở ra khoảng 1.500-2.000 con cà cuống giống. Niềm vui chưa được bao lâu thì khó khăn lại ập đến. Do không cung cấp đủ thức ăn, đàn cà cuống con quay ra cắn xé, ăn thịt lẫn nhau, gây thất thoát nặng nề. Thất bại lần hai khiến vợ chồng chị thêm phần trăn trở.
Ở lần thứ ba, chị Thơ tiếp tục mua 10 ổ trứng mới để gầy lại đàn. Rút kinh nghiệm từ trước, chị đã chú ý hơn đến nguồn thức ăn, nhưng cà cuống giống vẫn chết dần. Nguyên nhân được xác định là do không thay nước sạch thường xuyên và không gian nuôi quá chật chội.
Cà cuống nhạy cảm với môi trường, cần khu vực sạch sẽ để sinh sống. Ảnh: Dân trí
Sau ba lần thất bại liên tiếp, vợ chồng chị Thơ không hề nản chí mà quyết tâm tìm hiểu sâu hơn, học hỏi thêm kinh nghiệm và cuối cùng đã tìm ra được phương pháp nuôi thành công.
Chị Thơ bật mí trên báo Dân trí, việc nuôi cà cuống vừa dễ lại vừa khó. Loài vật này rất nhạy cảm với môi trường, đòi hỏi khu vực sinh sống phải luôn sạch sẽ. Vì vậy, vợ chồng chị đã chọn một địa điểm thoáng mát, tránh xa những nơi người dân phun thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ hoặc đốt rác để xây dựng bể nuôi.
Yếu tố quan trọng nhất là nguồn nước. Người nuôi phải thường xuyên theo dõi độ pH, độ phèn và thay nước 2-3 lần mỗi ngày. Thức ăn thừa cũng phải được vớt ra ngay để tránh ô nhiễm. Nguồn thức ăn của cà cuống phải là thực phẩm tươi sống như cá con, ếch con, nhái con. "Cà cuống là động vật săn mồi, chúng chỉ hút dịch từ con mồi rồi bỏ lại xác. Nếu không đủ thức ăn, chúng sẽ tự ăn thịt đồng loại", chị Thơ giải thích.
Trứng cà cuồng. Ảnh: Dân Việt
Bên cạnh đó, từ khi nở đến lúc trưởng thành, cà cuống phải trải qua 5 lần lột xác. Người nuôi cần theo dõi kỹ để vớt bỏ lớp xác cũ. Về sinh sản, mỗi lứa đẻ của cà cuống chỉ cách nhau một tháng, mỗi ổ có khoảng 100 trứng với tỷ lệ nở gần 100% sau 5-7 ngày. Cà cuống thương phẩm có thể xuất bán sau 45 ngày, còn cà cuống bố mẹ mất khoảng 75 ngày để trưởng thành.
Điểm đặc biệt là chỉ có cà cuống đực mới chứa túi tinh dầu quý giá. Khi đạt chuẩn, chúng sẽ được sơ chế và ngâm trực tiếp vào chai nước mắm nguyên chất, tạo ra hương vị thơm, cay đặc trưng.
Hiện tại, cơ sở rộng 400m² của vợ chồng chị Thơ đang duy trì 200 cặp giống cùng hơn 1.000 con giống và thương phẩm. Từ đầu năm 2023, những lứa cà cuống đầu tiên đã được bán ra thị trường và nhanh chóng được người tiêu dùng đón nhận nồng nhiệt, mang lại doanh thu vượt ngoài mong đợi.
Giá bán một ổ trứng cà cuống dao động từ 200.000 - 250.000 đồng, một cặp cà cuống giống cũng có giá tương tự. Riêng nước mắm cà cuống thành phẩm có giá 400.000 đồng/lít. Nhờ đó, các sản phẩm liên quan đến cà cuống luôn trong tình trạng "cháy hàng", mang về cho gia đình chị nguồn thu khoảng 1 tỷ đồng/năm.
Sản phẩm nước mắm cà cuống của gia đình chị Thơ. Ảnh: Dân trí
Trong tương lai, vợ chồng chị Thơ dự kiến sẽ mở rộng thêm diện tích trang trại và khu chế xuất nước mắm. "Thời gian qua, đã có nhiều người đến tham quan, học hỏi mô hình. Nếu bà con địa phương có nhu cầu, chúng tôi sẵn sàng chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, giúp họ có thêm nguồn thu nhập ổn định", chị Thơ bày tỏ.