Trì hoãn điều trị ung thư để sinh con, người mẹ 38 tuổi đối mặt khối u xâm lấn

Trì hoãn điều trị ung thư sợ ảnh hưởng thai nhi

Bệnh nhân Nguyễn Thu Hằng (38 tuổi) phát hiện ung thư trực tràng thấp giai đoạn cT3N1M0 khi mang thai người con thứ ba được khoảng 5 tháng. Khối u đã xuyên qua thành trực tràng, có hạch vùng nhưng chưa phát hiện di căn xa.

Lo lắng việc điều trị có thể ảnh hưởng đến thai nhi, chị Hằng quyết định trì hoãn điều trị. Sau khi sinh con an toàn, chị tiếp tục ở nhà chăm con thêm 4 tháng.

Đến tháng 4/2026, bệnh nhân đến thăm khám tại bệnh viện thì phát hiện khối u chỉ cách mép hậu môn khoảng 2,5cm và bệnh đã tiến triển lên giai đoạn cT4bN2M0, xâm lấn rộng hơn vào các tổ chức xung quanh.

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Ngoại khoa, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho biết, bệnh nhân được hội chẩn và điều trị hóa xạ trị trước mổ, sau đó tiếp tục hóa trị FOLFOX - phác đồ kết hợp oxaliplatin với 5-fluorouracil và leucovorin, thường được sử dụng trong điều trị ung thư đại trực tràng.

Tuy nhiên, thể trạng bệnh nhân ngày càng suy yếu. Sau đợt hóa trị thứ ba, chị xuất hiện những cơn đau dữ dội vùng tầng sinh môn, không thể ăn uống, mất ngủ, cân nặng chỉ còn khoảng 35kg.

Trước tình trạng này, các bác sĩ quyết định dừng hóa trị và tiến hành phẫu thuật nội soi cắt cụt trực tràng theo đường bụng - tầng sinh môn. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp phát hiện khối u đã xâm lấn thành một mảng vào tổ chức trước xương cùng nhưng chưa xâm lấn xương. Vùng tổn thương nằm rất sâu và dính chặt vào các mô xung quanh. Nếu tiếp tục bóc tách từ đường bụng, nguy cơ tổn thương các cơ quan lân cận rất lớn.

Các bác sĩ quyết định chuyển hướng tiếp cận từ phía tầng sinh môn. Đây là vùng phẫu thuật đặc biệt nguy hiểm do nằm sát hệ thống tĩnh mạch trước xương cùng. Nếu các tĩnh mạch này bị tổn thương, bệnh nhân có thể chảy máu dữ dội, đe dọa tính mạng.

Ê-kíp phải cân nhắc giữa việc dừng phẫu thuật để giảm nguy cơ tai biến và tiếp tục bóc tách nhằm loại bỏ tối đa tổn thương, hạn chế nguy cơ tái phát.

Sau khi kiểm tra lại các mốc giải phẫu, trao đổi và chuẩn bị phương án kiểm soát chảy máu, các bác sĩ quyết định tiếp tục. Từng bước, mảng tổ chức bị xâm lấn được bóc tách khỏi vùng trước xương cùng.

Giữ con an toàn, mẹ 38 tuổi trì hoãn điều trị ung thư rồi đối mặt ca mổ sinh tử. Ảnh: BVCC

Ca phẫu thuật diễn ra thành công, bệnh nhân rời phòng mổ an toàn. Đến ngày thứ 5 sau phẫu thuật, chị Hằng đã có thể ngồi dậy. Những cơn đau dữ dội trước đó không còn, thể trạng và tinh thần cải thiện rõ rệt.

Kết quả giải phẫu bệnh sẽ tiếp tục được phân tích để đánh giá chính xác diện cắt, từ đó xây dựng kế hoạch điều trị tiếp theo.

Giữ thai không có nghĩa là ngừng mọi điều trị

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, phụ nữ mắc ung thư khi mang thai không nhất thiết phải lựa chọn giữa điều trị cho mẹ và bảo đảm an toàn cho con.

Trong những trường hợp có chỉ định phù hợp, phẫu thuật vẫn có thể được thực hiện trong thai kỳ. Một số hóa chất cũng có thể được cân nhắc sử dụng sau 3 tháng đầu. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như nội soi, siêu âm và cộng hưởng từ không tiêm thuốc đối quang từ có thể được áp dụng khi cần thiết.

Một nghiên cứu quốc tế đăng trên The Lancet Oncology năm 2018, tổng hợp dữ liệu của 1.170 phụ nữ được chẩn đoán ung thư trong thai kỳ tại 37 trung tâm y tế thuộc 16 quốc gia, cho thấy ngày càng nhiều phụ nữ mang thai mắc ung thư được điều trị ngay trong thai kỳ thay vì chấm dứt thai kỳ hoặc trì hoãn điều trị đến sau sinh.

Một nghiên cứu khác trên 755 phụ nữ mắc ung thư được hóa trị trong thai kỳ cho thấy, khi hóa trị bắt đầu sau tuần thai thứ 12, tỷ lệ dị tật lớn ở trẻ khoảng 3%, tương đương mức dự kiến trong cộng đồng. Điều này không có nghĩa hóa trị hoàn toàn không có nguy cơ, nhưng cho thấy không phải cứ hóa trị trong thai kỳ là trẻ chắc chắn bị dị tật.

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn khuyến cáo, khi phát hiện ung thư trong thai kỳ, người bệnh cần được hội chẩn đa chuyên khoa sớm để cân nhắc phương án điều trị dựa trên giai đoạn bệnh, tuổi thai và nguyện vọng của gia đình.

“Trong lúc người mẹ chờ con lớn lên từng tuần, khối ung thư có thể không chờ đợi cùng chị. Đôi khi, dũng cảm không phải là chấp nhận từ bỏ mạng sống vì con, mà là bước vào điều trị để giành lấy cơ hội sống cùng con”, bác sĩ Tuấn chia sẻ.