Saudi Arabia bị tấn công, lãnh đạo IMF cảnh báo

Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào sân bay quốc tế ở Riyadh vào cuối tuần qua khiến 13 người thiệt mạng và hoạt động tại sân bay bị tạm dừng. Đây là vụ tấn công nghiêm trọng nhất kể từ năm 2015.

“Nền kinh tế Saudi Arabia có vai trò quan trọng đối với khu vực và thế giới”, Tổng Giám đốc điều hành IMF Georgieva phát biểu tại cuộc họp báo trong khuôn khổ Hội nghị thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới tại Bangkok.

“Xét trên khía cạnh đó, những diễn biến này có khả năng gây ra các tác động lan tỏa tiêu cực đối với tất cả mọi người, ở khắp mọi nơi”, bà nói.

Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva kêu gọi các chính phủ khẩn trương "sửa chữa" tình hình tài chính công trước khi các "vết nứt" lan rộng. (Ảnhh: Lillian SUWANRUMPHA/AFP)

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh các quan chức và chuyên gia tập trung tại Thái Lan để thảo luận về những thách thức đối với kinh tế toàn cầu, trong đó có chi phí năng lượng tăng cao và những lo ngại về tính bền vững của làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI).

Những trở ngại khác bao gồm nợ gia tăng nhanh chóng tại các nền kinh tế phát triển, trong khi lợi suất trái phiếu lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, giữa lúc áp lực buộc các ngân hàng trung ương tăng lãi suất để hạ nhiệt lạm phát ngày càng lớn.

“Lời kêu gọi cấp thiết nhất của chúng tôi đối với các nhà hoạch định chính sách lúc này là gì? Hãy khẩn trương chấn chỉnh tình hình tài chính công trước khi những rạn nứt ngày càng lan rộng”, bà Georgieva nói.

“Đây là thời điểm cần tăng nguồn thu, hợp lý hóa chi tiêu và cải thiện công tác quản lý tài chính công”.

“Đang tiến gần đến giới hạn”

Trong báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới được theo dõi sát sao (công bố hôm thứ Ba) IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 thêm 0,1 điểm phần trăm, lên 3,1%.

Tuy nhiên, tổ chức này cảnh báo rằng dù hoạt động kinh tế mới được thúc đẩy nhờ đầu tư gia tăng vào AI, các quốc gia nghèo hơn vẫn chưa được hưởng lợi khi phải đối mặt với chi phí năng lượng tăng vọt.

“Nền kinh tế toàn cầu vẫn duy trì khả năng chống chịu trước những cú sốc lặp đi lặp lại với tần suất rất cao, cũng như trước những bất ổn”, bà Georgieva nói. “Nhưng khả năng chống chịu này đang tiến gần đến giới hạn”.

Người đứng đầu IMF kêu gọi tăng cường hỗ trợ các quốc gia có thu nhập thấp nhằm “củng cố các nền tảng kinh tế cơ bản để họ có thể chống chịu trước những cú sốc”.

Bà lưu ý rằng lãi suất tăng trên toàn cầu cũng khiến chi phí trả nợ tăng lên. Nếu như cách đây một thập kỷ, chi phí trả nợ chiếm khoảng 6% nguồn thu ngân sách chính phủ thì hiện nay tỷ lệ này đã lên tới 14%.

Trong Chương trình nghị sự chính sách toàn cầu công bố hôm thứ Tư, IMF cảnh báo những khó khăn trong việc trả nợ đã trở nên đặc biệt nghiêm trọng đối với “các nền kinh tế có thu nhập thấp và dễ bị tổn thương”.

Bà Georgieva cho biết, IMF đã liên tục “gióng hồi chuông cảnh báo về tình trạng mất cân đối kinh tế toàn cầu quá mức và ngày càng gia tăng”.

“Để nói một cách đơn giản nhất, Trung Quốc cần chi tiêu nhiều hơn, Mỹ phải tiết kiệm nhiều hơn và châu Âu phải đầu tư nhiều hơn”, bà nói thêm.

Tỷ lệ nợ trên GDP tại các nền kinh tế phát triển đã tăng vọt kể từ đại dịch Covid-19 và các cuộc xung đột tại Ukraine cũng như Trung Đông. Các chính phủ buộc phải tăng chi tiêu nhằm giảm thiểu tác động của những cú sốc này.

Đề cập đến cách ứng phó với tình trạng lợi suất trái phiếu tăng vọt, bà Georgieva thừa nhận rằng “không có giải pháp thần kỳ nào”.

“Các quốc gia phải đi theo hướng thắt chặt nợ và giảm nợ xuống”, bà nói.

“Thông điệp chúng tôi gửi tới các thành viên là những nền tảng kinh tế cơ bản có ý nghĩa quan trọng. Hãy chấn chỉnh tình hình tài chính của mình; nếu không, người dân và doanh nghiệp sẽ phải trả giá”.