Sau sự cố cháy tại Trường THCS Kim Liên: Chuyên gia chỉ rõ những nguyên tắc thoát nạn trẻ cần được thực hành

Bộ Công an hướng dẫn các nguyên tắc thoát nạn an toàn khi xảy ra cháy

Bộ Công an trước đó đã đưa ra những chỉ dẫn cụ thể để người dân tùy vào từng tình huống áp dụng thoát nạn khi có cháy. Theo Bộ Công an, để thoát nạn an toàn, trước hết cần xác định được lối ra an toàn khỏi căn nhà đang cháy.

Người phát hiện đám cháy đầu tiên phải nhanh chóng báo động cho mọi người trong nhà biết và khẩn trương thoát ra ngoài theo lối cửa chính nếu khu vực này chưa bị lửa, khói bao trùm. Trong quá trình di chuyển, cần giữ bình tĩnh và thực hiện các biện pháp tránh hít phải khói, khí độc hoặc bị lửa tạt gây bỏng, cháy quần áo, theo Tiền phong.

Trường hợp lối thoát qua cửa chính tại tầng 1 đã bị lửa và khói bao trùm, mọi người cần bình tĩnh cùng các thành viên trong gia đình tìm lối thoát khác như di chuyển ra ngoài ban công, sử dụng các phương tiện sẵn có như thang dây, hoặc trong trường hợp cấp thiết có thể dùng dây thừng, các dây tự nối bằng rèm, ga giường, quần áo để thoát xuống dưới và ra nơi an toàn.

Học sinh được hướng dẫn kỹ năng sử dụng bình cứu hỏa. Ảnh: Công an phường Hoàn Kiếm

Hơn 13h ngày 5/11, một vụ cháy đã xảy ra tại khu vực dãy phòng học tạm thuộc khuôn viên Trường THCS Kim Liên (Hà Nội) khiến cột khói bốc cao hàng chục mét. Ngay lập tức, học sinh trong trường được hướng dẫn sơ tán ra khỏi khu vực nguy hiểm, trong khi nhiều xe cứu thương và lực lượng chức năng nhanh chóng tiếp cận hiện trường để xử lý sự cố.

Từ vụ việc trên, việc nắm vững các chỉ dẫn thoát nạn của cơ quan chức năng cũng như rèn luyện kỹ năng ứng phó thực tế cho học sinh khi xảy ra hỏa hoạn càng trở nên cấp thiết.

Người dân cũng có thể di chuyển ra ban công, qua cửa sổ hoặc lên tầng thượng, lên mái nhà để tìm cách thoát sang các nhà, công trình lân cận nếu có thể. Trong suốt quá trình di chuyển, cần sử dụng khăn, áo thấm ướt bịt vào mũi, miệng nhằm hạn chế hít phải khói và khí độc.

Đối với các ngôi nhà, công trình có lồng sắt bao bọc phía ngoài, có thể thoát qua ô cửa trên lồng sắt để sang công trình liền kề. Nếu trên lồng sắt không có sẵn cửa thoát hiểm, cần bình tĩnh tìm kiếm các vật dụng như búa, rìu hoặc vật dụng khác để bẻ gãy, banh rộng các ô sắt, giúp mọi người chui qua sang công trình liền kề hoặc xuống nơi an toàn với sự hỗ trợ của những người xung quanh.

Bộ Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không chạy vào nhà vệ sinh để trốn tránh, bởi rất dễ bị ngạt khói và lửa thiêu khi đám cháy lan ra toàn bộ căn hộ. Trong một số tình huống cấp thiết, để ngăn đám cháy từ các tầng dưới lan lên tầng trên, mọi người có thể xả nước từ nhà tắm cho tràn ra sàn nhà và chảy xuống các tầng dưới. Tuy nhiên, trước khi xả nước trong căn hộ, cần lưu ý cắt cầu dao tổng để tránh bị điện giật do nước tràn làm chập các thiết bị điện.

“Trong tất cả các trường hợp, khi phát hiện cháy phải nhanh chóng gọi điện báo cho lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo số 114 để kịp thời đến cứu nạn và dập tắt đám cháy”, Bộ Công an chỉ dẫn.

Học sinh cần được thực hành kỹ năng thoát hiểm thay vì chỉ học lý thuyết

Theo PGS.TS Ngô Văn Xiêm, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Phòng cháy Chữa cháy, trong đám cháy, khói và khí độc có thể lan nhanh, làm giảm tầm nhìn, gây khó thở và khiến con người mất phương hướng.

Đặc biệt, trẻ em thường dễ hoảng loạn, lúng túng nếu chưa từng được hướng dẫn cách xử lý khi gặp sự cố. Vì vậy, nếu chỉ phổ biến kiến thức phòng cháy, chữa cháy trên lý thuyết mà thiếu thực hành, học sinh sẽ khó phản ứng đúng trong tình huống thực tế.

PGS.TS Ngô Văn Xiêm, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Phòng cháy Chữa cháy. Ảnh: Phụ nữ Việt Nam 

Ông Xiêm cho rằng kỹ năng thoát nạn không nên chỉ được nhắc đến trong những buổi tuyên truyền mang tính hình thức, mà học sinh cần được hướng dẫn và thực hành những thao tác cụ thể, phù hợp với độ tuổi, môi trường học tập và đặc điểm từng công trình.

"Trước hết, trẻ cần nhận biết được tín hiệu báo cháy, biết bình tĩnh nghe theo hướng dẫn của giáo viên, không chen lấn, xô đẩy khi di chuyển. Khi phát hiện cháy hoặc có khói, học sinh cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm theo lối thoát nạn an toàn, tuyệt đối không quay lại lấy đồ dùng cá nhân", tờ Phụ nữ Việt Nam dẫn lời ông Xiêm chia sẻ.

Một kỹ năng quan trọng khác theo vị chuyên gia là cách di chuyển khi có khói. Trẻ cần được hướng dẫn cúi thấp người, men theo tường hoặc theo hướng dẫn thoát nạn để tìm đường ra ngoài; sử dụng khăn quàng hoặc vải che mũi, miệng nếu có điều kiện, nhưng không được chủ quan cho rằng biện pháp này có thể ngăn được hoàn toàn khí độc.

Đặc biệt, học sinh cần được nhắc nhở không sử dụng thang máy khi xảy ra cháy và không tự ý mở cửa nếu phía bên ngoài có khói, lửa hoặc nhiệt độ cao. Trong trường hợp bị mắc kẹt, các em cần tìm vị trí an toàn, đóng cửa ngăn khói nếu có thể, gọi số 114 và tìm cách thông báo vị trí của mình cho lực lượng cứu hộ.

Trách nhiệm phối hợp giữa nhà trường và gia đình

Đối với nhà trường, PGS.TS Ngô Văn Xiêm nhấn mạnh việc tổ chức diễn tập cần được thực hiện định kỳ với các tình huống giả định cụ thể, thay vì chỉ yêu cầu học sinh xếp hàng di chuyển theo một lộ trình đã được thông báo trước.

Đội ngũ giáo viên cũng phải nắm rõ các lối thoát hiểm, vị trí thiết bị chữa cháy, cách điểm danh và kiểm soát sĩ số sau khi sơ tán. Bên cạnh đó, các trường cần thường xuyên rà soát hệ thống báo cháy, phương tiện chữa cháy, đèn chỉ dẫn và lối thoát nạn, đồng thời bảo đảm hành lang, cầu thang, cửa thoát hiểm không bị che chắn hoặc khóa trái.

Không chỉ nhà trường, ông Xiêm cho biết gia đình cũng đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn cho trẻ. Hỏa hoạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, không chỉ ở trường học mà còn tại nhà ở, chung cư, trung tâm thương mại hay những nơi trẻ thường xuyên lui tới. Khi sự cố xảy ra, sự bình tĩnh và khả năng xử lý tình huống có thể quyết định cơ hội an toàn của trẻ.

Ảnh minh họa: Trọng Tùng

Vị chuyên gia lưu ý thêm, cha mẹ không nên cho rằng trẻ còn nhỏ thì chưa cần học những kỹ năng này. Ngược lại, việc hướng dẫn cần được thực hiện từ sớm bằng những tình huống gần gũi, dễ hiểu và phù hợp với lứa tuổi.

Phụ huynh có thể chỉ cho trẻ vị trí cửa ra vào, cầu thang, lối thoát hiểm, đồng thời hướng dẫn cách nhận biết chuông báo cháy, cách gọi số 114 và ghi nhớ địa chỉ nơi mình đang ở để cung cấp cho lực lượng cứu hộ.

Quan trọng hơn, cha mẹ nên cùng trẻ thực hành các phương án thoát nạn tại nhà, thống nhất điểm tập kết an toàn và nhắc trẻ không tự ý quay lại khu vực cháy. Những bài học được lặp lại thường xuyên sẽ giúp trẻ hình thành phản xạ cần thiết, thay vì hoảng loạn và mất phương hướng khi đối mặt với nguy hiểm.