Đêm bất thường trong căn nhà sinh viên
Rạng sáng ngày 13/11/2022, một vụ án mạng gây chấn động đã xảy ra tại căn nhà thuê nằm trên phố King, gần khuôn viên Đại học Idaho ở thành phố Moscow, bang Idaho, Mỹ. Bốn sinh viên trẻ tuổi bị sát hại trong lúc đang ngủ, để lại nỗi ám ảnh kéo dài đối với cộng đồng địa phương và cả nước Mỹ.
Khoảng hơn 4h sáng, Dylan Mortensen, 19 tuổi, tỉnh giấc vì nghe thấy những âm thanh lạ phát ra từ tầng trên của ngôi nhà. Không lâu sau, cô nhìn thấy một người đàn ông mặc đồ tối màu, đeo mặt nạ đi ngang qua cửa phòng ngủ. Quá hoảng sợ, Dylan lập tức khóa cửa phòng rồi nhắn tin cho cô bạn cùng nhà Bethany Funke. Sau đó, cả hai chạy xuống tầng hầm và ở yên trong phòng suốt phần còn lại của đêm.
Đến gần trưa, khi gọi điện cho các bạn cùng nhà nhưng không ai phản hồi, Dylan và Bethany bắt đầu hoảng loạn. Hai cô gái liên hệ với bạn bè sống gần đó là Hunter Johnson và Emily Alandt nhờ sang kiểm tra căn nhà. Emily kể lại rằng khi cô đến nơi, hai nữ sinh đều trong trạng thái sợ hãi tột độ, gần như không thể nói thành lời.
Hunter Johnson là người bước lên tầng trên để kiểm tra. Tại đây, anh phát hiện Ethan Chapin và bạn gái Xana Kernodle đã tử vong trong phòng ngủ. Hunter lập tức yêu cầu mọi người rời khỏi ngôi nhà và gọi 911 vào khoảng 11h58 trưa. Khi lực lượng chức năng có mặt, họ phát hiện thêm thi thể của Madison Mogen và Kaylee Goncalves ở tầng trên cùng.
Bức ảnh cuối cùng của các nạn nhân, chụp chỉ vài giờ trước án mạng: Madison Mogen (trên cùng), Kaylee Goncalves (thứ hai từ trái sang), Ethan Chapin, Xana Kernodle (thứ hai từ phải sang), cùng hai cô gái sống sót: Dylan Mortensen (bìa trái) và Bethany Funke. Ảnh: Instagram
Cả bốn nạn nhân đều là sinh viên Đại học Idaho, đang sống chung trong căn nhà thuê ngoài khuôn viên trường. Thông tin về vụ thảm sát nhanh chóng lan rộng, khiến cộng đồng sinh viên địa phương rơi vào tâm trạng hoang mang và lo sợ.
Theo lời kể sau đó của Dylan, cô không gọi cảnh sát ngay khi nhìn thấy người đàn ông đeo mặt nạ vì nghĩ rằng mình đang quá hoảng loạn và không muốn tin điều kinh khủng đang xảy ra ngay trong ngôi nhà nơi cô sinh sống.
Cuộc truy tìm nghi phạm
Sau khi vụ án xảy ra, cảnh sát Idaho nhanh chóng mở cuộc điều tra quy mô lớn. Tuy nhiên, nhiều ngày trôi qua mà hung thủ vẫn chưa lộ diện. Giữa lúc dư luận ngày càng hoang mang, lực lượng điều tra công bố thông tin đang truy tìm một chiếc Hyundai màu trắng xuất hiện gần hiện trường vào thời điểm xảy ra vụ việc.
Vụ án nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý trên toàn nước Mỹ. Hàng loạt diễn đàn mạng xuất hiện những giả thuyết, suy đoán và phân tích từ cộng đồng “thám tử mạng”. Dù vậy, cảnh sát vẫn kiên trì rà soát hàng nghìn manh mối và tiến hành hàng trăm cuộc thẩm vấn để xác định nghi phạm thực sự.
Cuối cùng, hướng điều tra tập trung vào Bryan Kohberger, 28 tuổi, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành tội phạm học tại Đại học Bang Washington, sống cách hiện trường chỉ khoảng 15 phút lái xe.
Giữa tháng 12/2022, Bryan trở về nhà bố mẹ ở bang Pennsylvania nghỉ lễ sau khi kết thúc học kỳ đầu tiên. Đến ngày 30/12/2022, anh ta bị bắt giữ và sau đó bị dẫn độ về Idaho để phục vụ điều tra.
Trong lần thẩm vấn đầu tiên, Bryan thừa nhận biết về vụ án vì trường đại học nơi anh theo học từng gửi cảnh báo cho sinh viên. Tuy nhiên, khi được hỏi sâu hơn, Bryan lập tức yêu cầu có luật sư.
Những người từng tiếp xúc với Bryan mô tả anh là người thông minh nhưng khép kín, giao tiếp xã hội hạn chế và thường tạo cảm giác lạnh lùng. Bryan từng theo học chuyên ngành tâm lý pháp y tại Pennsylvania trước khi chuyển sang nghiên cứu tội phạm học ở Washington.
Một số bạn học cho biết Bryan đặc biệt quan tâm đến các vụ án giết người hàng loạt nổi tiếng. Anh thường nghiên cứu sâu về hành vi tội phạm, động cơ gây án và phương pháp điều tra hiện trường.
Ngay trước thời điểm bị bắt, Bryan còn vướng nhiều tranh cãi trong môi trường học thuật do mâu thuẫn với sinh viên và đồng nghiệp.
Những dấu vết khiến “tội ác hoàn hảo” sụp đổ
Theo công tố viên, Bryan Kohberger có kiến thức chuyên sâu về điều tra tội phạm và từng nghiên cứu cách xử lý hiện trường vụ án trong quá trình học tập. Tuy nhiên, chính những sai sót nhỏ đã khiến kế hoạch che giấu của anh ta sụp đổ.
Cơ quan điều tra dựng lại dòng thời gian vụ việc và xác định nghi phạm đã đột nhập căn nhà qua cửa trượt phía sau vào khoảng hơn 4 giờ sáng. Sau đó, hung thủ di chuyển qua nhiều tầng trong căn nhà trước khi rời đi.
Một tờ rơi kêu gọi công chúng cung cấp thông tin về vụ việc cho cảnh sát. Ảnh: Reuters.
Một trong những chứng cứ quan trọng nhất là dữ liệu điện thoại di động. Theo điều tra, điện thoại của Bryan nhiều lần xuất hiện gần khu vực căn nhà trên phố King trong nhiều tháng trước vụ án. Từ tháng 7 đến đầu tháng 11/2022, thiết bị này đã kết nối với các trạm phát sóng gần hiện trường khoảng 23 lần vào khung giờ khuya.
Trong đêm xảy ra vụ án, điện thoại của Bryan bất ngờ mất tín hiệu vào khoảng 2h54 sáng và chỉ hoạt động trở lại lúc gần 4h48, đúng khoảng thời gian gây án mà cảnh sát nghi ngờ.
Song song với đó, camera an ninh ghi lại hình ảnh chiếc Hyundai trắng liên tục xuất hiện quanh khu vực hiện trường. Dữ liệu video cho thấy chiếc xe chạy vòng quanh khu phố trước khi đỗ ở phía sau căn nhà vào khoảng 4h05 sáng rồi rời đi với tốc độ cao ít phút sau đó.
Cảnh sát xác định chiếc xe này thuộc về Bryan nhờ một lần vi phạm giao thông trước đó, khi thông tin cá nhân và phương tiện của anh ta đã được lưu lại trong hồ sơ cảnh sát.
Bước ngoặt lớn nhất đến từ mẫu ADN được tìm thấy trên vỏ dao bỏ lại tại hiện trường. Các chuyên gia pháp y xác định ADN trên vật chứng thuộc về một nam giới chưa rõ danh tính. Sau đó, cảnh sát bí mật thu thập rác tại nhà cha mẹ Bryan ở Pennsylvania và phát hiện ADN của cha nghi phạm có quan hệ huyết thống với mẫu ADN trên hiện trường.
Khi Bryan bị dẫn độ về Idaho, cảnh sát tiếp tục lấy mẫu ADN trực tiếp và kết quả trùng khớp hoàn toàn với ADN trên vỏ dao.
Dù không tìm thấy hung khí, giới điều tra nhận định Bryan đã cố gắng xóa dấu vết rất kỹ. Chiếc Hyundai của nghi phạm được lau chùi sạch sẽ đến mức gần như không còn bất kỳ dấu vết khả nghi nào bên trong. Tuy nhiên, hành động này càng khiến cơ quan điều tra đặt thêm nghi vấn về anh ta.
Các công tố viên cho rằng Bryan hiểu rõ kỹ thuật điều tra nên đã cố gắng tạo ra một “tội ác hoàn hảo”, nhưng những sai lầm trong lúc gây án đã khiến kế hoạch thất bại.
Phiên tòa và câu hỏi chưa có lời đáp
Sau thời gian dài điều tra và chuẩn bị xét xử, các công tố viên đề nghị áp dụng án tử hình đối với Bryan Kohberger. Tuy nhiên, vào ngày 2/7, nghi phạm bất ngờ chấp nhận thỏa thuận nhận tội để tránh án tử.
Theo thỏa thuận, Bryan thừa nhận toàn bộ cáo buộc và từ bỏ quyền kháng cáo. Đổi lại, anh ta không phải đối mặt với bản án tử hình. Tuy nhiên, thỏa thuận này cũng không buộc Bryan phải giải thích động cơ gây án.
Bryan Kohberger luôn giữ vẻ mặt vô cảm, kiệm lời khi ra tòa. Trong hình, hắn mặc áo tù đến nghe tòa tuyên án hôm 23/7. Ảnh: MEGA
Quyết định trên gây nhiều tranh cãi trong gia đình các nạn nhân. Một số người cảm thấy nhẹ nhõm vì vụ án khép lại mà không phải trải qua phiên tòa kéo dài nhiều năm. Ngược lại, một số thân nhân cho rằng Bryan đã thoát khỏi hình phạt nghiêm khắc nhất.
Công tố viên Bill Thompson giải thích rằng nhóm bào chữa đã chuẩn bị nhiều phương án phản bác và nếu vụ án đưa ra xét xử đầy đủ, quá trình kháng cáo có thể kéo dài hàng chục năm.
Ngày 23/7, Bryan Kohberger bị tuyên bốn án tù chung thân không có cơ hội ân xá và phải bồi thường cho gia đình các nạn nhân.
Trong phiên tuyên án, thẩm phán Steven Hippler chỉ trích Bryan vì không thể hiện sự hối hận hay ăn năn. Khi được hỏi có muốn nói điều gì với gia đình các nạn nhân hay không, Bryan chỉ lạnh lùng từ chối phát biểu.
Dù vụ án đã khép lại về mặt pháp lý, nhiều câu hỏi vẫn chưa có lời giải. Nhà chức trách cho biết họ chưa tìm thấy bất kỳ mối liên hệ trực tiếp nào giữa Bryan với các nạn nhân, kể cả trên mạng xã hội.
Cho đến nay, động cơ thật sự của Bryan Kohberger vẫn là điều bí ẩn. Nhiều giả thuyết đã được đưa ra, song không có giả thuyết nào được xác nhận chính thức. Chính điều đó khiến vụ án trở thành một trong những hồ sơ hình sự gây ám ảnh và khó lý giải nhất nước Mỹ trong những năm gần đây.
“Hồ sơ X” là tuyến bài tái dựng và phân tích các vụ án nổi tiếng từng gây chấn động dư luận trên thế giới. Trên cơ sở tổng hợp nguồn tin và dữ liệu đã được công bố, các bài viết sẽ thuật lại tiến trình vụ việc, từ bối cảnh, diễn biến đến các kết luận điều tra.
“Hồ sơ X” chú trọng làm rõ những chi tiết then chốt, các điểm còn tranh cãi hoặc chưa được lý giải thỏa đáng, qua đó cung cấp thêm góc nhìn khách quan, góp phần hoàn thiện bức tranh toàn cảnh của từng vụ án.
Tuyến bài hướng tới mục tiêu cung cấp tư liệu tham khảo cho độc giả, các góc nhìn về khoa học, pháp lý, cũng những những vấn đề cần giải mã để tìm ra sự thật.