Lãnh đạo Bộ Y tế nói gì về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)?

Tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án luật một cách chặt chẽ, phù hợp

Phát biểu tại họp báo, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự án Luật đang trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI. Các dự án Luật được Bộ Y tế trình Quốc hội đợt này đều nhằm tạo hành lang pháp lý, giải quyết vấn đề khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Dự án luật đã được Chính phủ thống nhất trình, được các cơ quan có thẩm quyền của Quốc hội xem xét, thẩm tra. Tuy nhiên, quá trình hoàn thiện, chỉnh lý vẫn đang tiếp tục.

Theo Bộ trưởng, cơ quan soạn thảo đang lắng nghe ý kiến của đại biểu Quốc hội, người dân và các cơ quan báo chí với tinh thần cầu thị cao nhất. Mọi ý kiến đóng góp đều được xem xét kỹ lưỡng, tiếp thu và có báo cáo giải trình trước Quốc hội.

Đối với những nội dung còn bất cập, chưa phù hợp, cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu điều chỉnh. Những vấn đề chưa được truyền tải rõ ràng, dễ hiểu đến người dân cũng sẽ tiếp tục được giải thích để tạo sự đồng thuận.

Theo Bộ Trưởng Đào Hồng Lan, tinh thần của việc sửa luật lần này là khắc phục những vướng mắc, bất cập trong luật đã triển khai 20 năm qua. Hiện nay, việc ghép mô, tạng là một trong những điểm sáng của ngành y tế, với sự nỗ lực rất lớn của đội ngũ thầy thuốc, y bác sĩ... Một người bị suy tạng mãn, con đường cứu sống duy nhất khi ở giai đoạn cuối là được thay tạng. Trước những tình huống giữa sự sống và cái chết, đây là nỗi trăn trở rất lớn của những người xây dựng luật.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan. Ảnh: Tuấn Dũng

Tinh thần chung của luật được Bộ trưởng Y tế gói gọn trong 2 việc: Một là, mở - tức là mở rộng cơ hội cứu sống nhiều hơn nữa các bệnh nhân, cứu sống nhiều hơn nữa các cháu bé; Hai là chặt, tức là quy định chặt chẽ ở các điều kiện, điều cấm, điều khoản để xác định các đối tượng không phù hợp.

“Đây là hai nguyên tắc cốt lõi để chúng tôi triển khai xây dựng luật này, không vì một mục đích gì khác ngoài mục đích là mang lại cuộc sống tốt hơn cho người bệnh”, Bộ trưởng cho hay.

Bộ trưởng nhấn mạnh, từ nay đến đầu tháng 11 vẫn còn thời gian để các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và người dân tiếp tục đóng góp ý kiến. Với tinh thần cầu thị, Bộ Y tế mong muốn tiếp nhận các ý kiến nhằm hoàn thiện hồ sơ dự án luật một cách chặt chẽ, phù hợp nhất để trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Bộ Y tế lên tiếng về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). Ảnh minh họa/BV108

Tại họp báo, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cũng cho biết, dự thảo Luật quy định cấm hành vi lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi khi còn sống; chỉ được lấy mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi sau khi chết đã được Hội đồng chuyên môn độc lập xác định chết não hoặc chết tuần hoàn, đã đăng ký hoặc có nguyện vọng hiến trước khi chết và được cha mẹ/người giám hộ đồng ý...

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà. Ảnh: Tuấn Dũng

Đối với các biện pháp kiểm soát và phòng chống mua bán mô, bộ phận cơ thể ở người dưới 18 tuổi, theo thông tin từ Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, dự thảo đề cập các biện pháp cụ thể như: Quy định có sự đồng ý của trẻ và cả cha, mẹ hoặc người giám hộ đương nhiên (theo quy định tại Điều 52 Bộ luật Dân sự); 

Chỉ giới hạn trẻ 15-18 tuổi được hiến mô tái sinh cho thành viên gia đình; Trẻ dưới 15 tuổi được hiến mô tái sinh cho cha, mẹ, anh, chị em ruột: Bộ Y tế sẽ tiếp tục nghiên cứu, đề xuất thu hẹp phạm vi hiến: chỉ cho anh, chị em ruột;

Được tư vấn độc lập theo quy trình do Bộ Y tế ban hành để bảo đảm người hiến được cung cấp đầy đủ thông tin, tự nguyện và không bị cưỡng ép hiến mô. Sự phản đối, không đồng ý của trẻ trong bất cứ tình huống, thời điểm nào đều được tôn trọng và ghi nhận.

Ghép tạng cứu người đi đôi với bảo vệ trẻ em

Cũng tại họp báo, bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, cho rằng hiến tạng ở người chưa thành niên là vấn đề nhạy cảm, có thể khơi gợi nhiều cảm xúc. Vì vậy, vấn đề này cần được tiếp cận hết sức thận trọng, đi kèm những biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt nhất có thể.

Bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam. Ảnh: Trần Minh

WHO ủng hộ việc tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động hiến và ghép tạng nhằm cứu sống người bệnh, trong đó có những trường hợp hiến tặng phù hợp liên quan đến trẻ em. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải đặt lợi ích tốt nhất của trẻ lên hàng đầu, đồng thời thiết lập các cơ chế bảo vệ chặt chẽ về sự đồng thuận, tính tự nguyện, giám sát đạo đức độc lập, phòng ngừa nguy cơ ép buộc, bóc lột, cũng như bảo đảm chất lượng và an toàn trong quá trình hiến, ghép.