Từ số liệu tuyển sinh đại học 2026: Thí sinh năm 2027 cần lưu ý gì trước dịch chuyển ngành nghề?

Sự phân hóa giữa các nhóm ngành trong mùa tuyển sinh vừa qua đặt ra những lưu ý quan trọng cho thí sinh năm 2027 trong việc lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và cơ hội nghề nghiệp.

Khối ngành STEM tăng trưởng mạnh

Trong kỳ tuyển sinh năm 2026, số lượng thí sinh trúng tuyển vào khối ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) ghi nhận mức tăng trưởng tích cực với 241.929 thí sinh, tăng 4.104 người so với năm 2025. Toàn nhóm này có 2.319 lượt ngành, tăng thêm 299 lượt.

Đáng chú ý, bên trong khối STEM đã diễn ra sự tái phân bổ rõ rệt khi nhóm ngành máy tính và công nghệ thông tin giảm số lượng thí sinh dù tăng về số lượt ngành, trong khi các lĩnh vực công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật và kiến trúc - xây dựng đều đồng loạt tăng trưởng.

Không chỉ mở rộng về quy mô, nhiều ngành kỹ thuật then chốt còn ghi nhận sự chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng đầu vào khi số lượng thí sinh trúng tuyển ở phân khúc điểm cao tăng rõ rệt.

Cụ thể, ở các phân khúc điểm cao, ngành kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông tăng tương ứng từ 3.900 lên 3.950 thí sinh và từ 6.744 lên 7.278 thí sinh. Nhóm ngành thuộc diện chính sách gồm kỹ thuật hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường có số thí sinh đạt điểm chuẩn trên 25 tăng vọt từ 313 lên 1.270 người.

Đặc biệt, lĩnh vực xây dựng lần đầu tiên ghi nhận 410 thí sinh trúng tuyển ở các lượt ngành có điểm chuẩn trên 25.

Số liệu tuyển sinh đại học năm 2026 do Bộ GD&ĐT công bố đã phản ánh sự thay đổi rõ nét về quy mô đào tạo cũng như phân bố thí sinh giữa các lĩnh vực. Ảnh minh họa: Người đưa tin

Chuyển biến tích cực tại các nhóm ngành hưởng chính sách học bổng

Năm 2026 cũng đánh dấu những chuyển biến đáng chú ý ở các chương trình đào tạo chuyên sâu gắn với nhu cầu phát triển hạ tầng và công nghệ mới.

Trong đó, nhóm chương trình chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu ghi nhận 181 lượt ngành với 13.969 thí sinh trúng tuyển. Các chương trình chuyên sâu về đường sắt có 29 lượt ngành, tăng 6 lượt so với năm trước, thu hút 2.940 thí sinh trúng tuyển, tăng tới 1.420 người.

Cùng với đó, nhóm chương trình chuyên sâu về xây dựng - kiến trúc đạt 32.434 thí sinh trúng tuyển trên tổng số 370 lượt ngành. Nhóm chương trình chuyên sâu về biển và hàng hải cũng ghi nhận xu hướng tăng với 1.064 thí sinh trúng tuyển tại 8 lượt ngành có mức điểm chuẩn từ 22,50 đến 25 điểm.

Xét trong phạm vi chính sách học bổng, tổng số 15 nhóm ngành có 1.385 lượt ngành, tăng 243 lượt (tương đương 21,3%), nhưng tổng số thí sinh trúng tuyển lại giảm nhẹ 0,8% (tương ứng giảm 1.036 người), đạt mức 128.688 thí sinh.

Trong phạm vi chính sách này, các lĩnh vực xây dựng, kỹ thuật then chốt và khoa học cơ bản là những nhóm có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất. Riêng nhóm ngành khoa học cơ bản có sự bứt phá ấn tượng ở cả hai chỉ số với 96 lượt ngành (tăng 37,1%) và 7.784 thí sinh trúng tuyển (tăng 26,1%).

Sự phân hóa giữa các nhóm ngành trong mùa tuyển sinh vừa qua đặt ra những lưu ý quan trọng cho thí sinh năm 2027 trong việc lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và cơ hội nghề nghiệp. Ảnh minh họa: ZNews

Sự phân hóa trái chiều giữa các nhóm ngành truyền thống

Bên cạnh sức hút từ khối ngành công nghệ và kỹ thuật, bức tranh tuyển sinh đại học năm 2026 ở các lĩnh vực đào tạo truyền thống khác lại thể hiện sự biến động trái chiều.

Nhóm ngành sư phạm - giáo viên tiếp tục khẳng định sức hút khi tăng 14,6% về quy mô, đạt 44.623 thí sinh trúng tuyển. Nhóm ngành quản lý - kinh tế vẫn chiếm tỷ trọng lớn về quy mô tuyển sinh và duy trì mức tăng nhẹ 1,6%, đạt 166.629 người.

Ở chiều ngược lại, một số lĩnh vực ghi nhận sự sụt giảm về số lượng thí sinh nhập học. Nhóm ngành y dược - sức khỏe giảm nhẹ 0,4%, đạt 43.991 thí sinh trúng tuyển.

Đáng chú ý nhất là nhóm ngành luật khi chứng kiến mức giảm sâu tới 23,7%, đưa số lượng thí sinh trúng tuyển của toàn nhóm xuống còn 24.483 người.

Theo kế hoạch tuyển sinh năm 2027, các cơ sở đào tạo phải công bố thông tin tuyển sinh trên trang thông tin điện tử của trường trước ngày 31/12/2026. Thông tin được yêu cầu đầy đủ, minh bạch và nhất quán về các phương thức xét tuyển dự kiến để thí sinh có cơ sở lựa chọn ngành, trường và chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Đây là một trong những điểm đáng chú ý của mùa tuyển sinh năm 2027, khi thí sinh có thể tiếp cận thông tin tuyển sinh của các trường từ khá sớm, thay vì phải chờ đến sát thời điểm đăng ký nguyện vọng.

Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT dự kiến ban hành quy chế tuyển sinh sửa đổi, bổ sung trong tháng 11/2026. Vì vậy, các quy định cụ thể về phương thức xét tuyển, chứng chỉ hay các tiêu chí tuyển sinh khác cần được theo dõi cùng với quy chế chính thức, thay vì chỉ căn cứ vào các đề xuất hiện nay.

Với thí sinh thuộc diện xét tuyển thẳng, thời hạn nộp hồ sơ là trước 17h ngày 20/6/2027, còn các trường phải công bố kết quả xét tuyển thẳng trước 17h ngày 30/6.

Đối với phần lớn thí sinh, giai đoạn quan trọng nhất bắt đầu từ 9h ngày 1/7 đến 16h30 ngày 13/7/2027. Trong thời gian này, thí sinh đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển trên hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung.

Đáng chú ý, thí sinh được đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng không giới hạn số lần trong khoảng thời gian hệ thống mở. Các chứng chỉ quốc tế, ngoại ngữ... thuộc diện sử dụng trong xét tuyển cũng được cung cấp trong giai đoạn này.

Sau đó, từ ngày 14/7 đến 17h ngày 20/7/2027, thí sinh thực hiện nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến và có thời gian điều chỉnh, xử lý các sai sót liên quan nếu có.

Một mốc khác cũng cần lưu ý là trước ngày 9/7/2027, Bộ GDĐT sẽ công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với các ngành đào tạo giáo viên, lĩnh vực sức khỏe và pháp luật.

Các cơ sở đào tạo phải công bố mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển và điểm trúng tuyển quy đổi tương đương trước 17h ngày 10/7/2027.