Giá xăng, giá điện đồng loạt giảm: Góc nhìn chuyên gia

Từ 0h ngày 1/11, giá xăng trong nước đồng loạt giảm mạnh sau khi thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về 0%. Cùng ngày, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh (chưa bao gồm VAT).

Đây là lần đầu tiên giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm sau khoảng 20 năm, nếu không tính các đợt giảm tiền điện để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn dịch Covid-19.

Việc giảm giá điện và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% được kỳ vọng tạo tác động lan tỏa đến mặt bằng chi phí của nền kinh tế, nhất là khi doanh nghiệp vẫn chịu áp lực về chi phí đầu vào.

Giá xăng giảm mạnh khiến người dân bớt những âu lo. Ảnh minh họa: Dương Thu.

Chính sách có ý nghĩa thiết thực

PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường Giá cả (Bộ Tài chính) - phân tích trên báo Dân trí, trong 2 tháng cuối năm, nếu không kiểm soát được giá năng lượng sẽ tạo áp lực lớn đến lạm phát. Trước áp lực đó, một trong những yếu tố quan trọng có thể kiểm soát là giá năng lượng (giá điện, giá xăng dầu).

"Giá xăng dầu, giá điện là những mặt hàng quan trọng đối với đời sống, sản xuất và tiêu dùng. Khi giá giảm, sức mua sẽ tăng lên giúp tăng trưởng ổn định, kinh tế vĩ mô được ổn định", vị này nói.

Ông Long nhấn mạnh, việc giảm chi phí năng lượng không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng, còn góp phần giảm áp lực tăng giá đối với hàng hóa, dịch vụ.

Với người dân, chính sách trên sẽ giúp tiết kiệm một phần chi phí sinh hoạt, từ đó có thêm điều kiện chi tiêu cho các nhu cầu khác. Khi sức mua được cải thiện sẽ góp phần hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Riêng đối với việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân, ông Long đánh giá đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, giảm bớt áp lực chi tiêu cho hộ gia đình.

Với doanh nghiệp, việc giảm giá xăng, điện sẽ góp phần tiết giảm chi phí đầu vào, tạo điều kiện hạ giá thành sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh. Tác động này càng có ý nghĩa trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập ngày càng sâu rộng, doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn.

Trên VTC News ghi nhận ý kiến của ông Nguyễn Tiến Thỏa, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam, cho rằng, việc giảm giá điện và đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0% khiến giá xăng giảm ngay trong đêm 31/10 sẽ có ý nghĩa rất tích cực, tác động đến thị trường và nền kinh tế trong thời gian tới.

“Việc giảm giá điện 2% sẽ có tác động lan tỏa rất sâu rộng đến mọi lĩnh vực của nền kinh tế, đến sản xuất, tiêu dùng, ổn định kinh tế vĩ mô”, ông Thỏa nhấn mạnh.

Từ ngày 1/11, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%. (Ảnh minh họa: EVN)

Đầu tiên, giá điện giảm sẽ tác động đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Ông Thỏa ước tính, việc giảm giá điện 2% sẽ làm cho CPI chung của nền kinh tế giảm 0,0662% ở vòng 1 trực tiếp và vòng 2 có thể giảm 0,1324%.

Với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, khi chi phí cho điện giảm, doanh nghiệp sẽ có thêm điều kiện thuận lợi để tiết giảm giá thành sản xuất, qua đó tạo dư địa điều chỉnh giá bán sản phẩm.

Tác động này sẽ đặc biệt rõ nét ở những ngành sử dụng nhiều điện như thép, xi măng, dệt may...Theo tính toán, giá thành ngành thép có thể giảm khoảng 0,12%, xi măng giảm 0,3% và dệt may giảm khoảng 0,23%. Theo ông Thỏa, đây là yếu tố quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí nguyên liệu, nhân công và vận chuyển còn nhiều áp lực.

Với người tiêu dùng, nếu sử dụng bình quân 400kWh thì sẽ giảm được gần 20.000 đồng/hộ/tháng. Việc giảm giá điện giúp người dân tiết kiệm một phần chi phí sinh hoạt, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng và chi tiêu dịp cuối năm thường tăng cao.

Còn ở góc độ nền kinh tế vĩ mô, giá điện giảm sẽ hỗ trợ mục tiêu ổn định, kiềm chế lạm phát trong những tháng cuối năm, giúp đạt được mục tiêu tăng trưởng đã đề ra.

“Trong 9 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,52%, cao hơn một chút so với mục tiêu đặt ra. Từ nay đến cuối năm, công tác điều hành giá đối mặt nhiều thách thức. Đặc biệt, diễn biến khó lường của giá xăng dầu thế giới và biến động tỷ giá có thể tác động đến chi phí nhập khẩu, từ đó gây sức ép lên giá hàng hóa, dịch vụ trong nước. Việc giá điện giảm góp phần kiềm chế những diễn biến này”, ông Thỏa nói.

Vì thế, ông Thỏa đánh giá, việc điều chỉnh giá điện thể hiện sự hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đồng thời góp phần hỗ trợ mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.

Cần nhiều giải pháp để đáp ứng mục tiêu dài hạn

Chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Minh Phong cho rằng việc giảm giá điện, giá xăng là những giải pháp có ý nghĩa tích cực trong bối cảnh nền kinh tế phải đồng thời thực hiện hai mục tiêu là thúc đẩy tăng trưởng cao và kiểm soát lạm phát.

Theo ông Phong hiệu quả kiểm soát lạm phát còn phụ thuộc đáng kể vào mức độ truyền dẫn của việc giảm chi phí năng lượng vào giá thành sản phẩm và giá hàng hóa, dịch vụ. Vì vậy, bên cạnh các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, cần kết hợp chặt chẽ với giải pháp kiểm soát cung cầu, tăng cường bình ổn thị trường và theo dõi sát diễn biến giá cả trong những tháng cuối năm, thông tin trên VTC News.

Trên Dân trí, chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh cũng cho rằng, những biện pháp vừa triển khai là tích cực nhưng vẫn mang tính tình thế nên chỉ có tác động trong ngắn hạn, cụ thể trong 2 tháng cuối năm nay hoặc kéo dài qua nửa đầu năm 2027. Muốn giảm thực chất cho chi phí của doanh nghiệp và hộ gia đình, cần chính sách tác động trung và dài hạn. 

Giảm thuế là một trong những công cụ quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định diễn biến giá xăng dầu. Chính sách thuế cần được kết hợp với các giải pháp bảo đảm nguồn cung, điều hành giá linh hoạt, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và hạn chế những biến động bất thường. Đồng thời theo dõi sát tác động của việc giảm thuế đến giá bán lẻ và chi phí sản xuất, kinh doanh.