Thị trường thịt trâu, bò đông lạnh: Những con số và bài toán cạnh tranh

Ấn Độ là thị trường cung cấp thịt trâu, bò đông lạnh chủ yếu cho Việt Nam

Báo Lao động đưa theo số liệu của Cục Hải quan, Ấn Độ là thị trường cung cấp thịt trâu, bò đông lạnh (mã HS 0202) chủ yếu cho Việt Nam.

Cơ quan hải quan kiểm tra lô hàng thịt trâu nhập khẩu - Ảnh: THANH BÌNH

Trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam chi khoảng 708,1 triệu USD để nhập khẩu thịt trâu, bò đông lạnh. Trong đó, riêng kim ngạch nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 494,5 triệu USD, chiếm gần 70% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này.

Kim ngạch nhập khẩu từ các thị trường khác chiếm tỉ trọng khiêm tốn so với nguồn cung từ Ấn Độ. Cụ thể, trị giá nhập khẩu thịt trâu, bò đông lạnh từ Úc đạt 83 triệu USD; Canada gần 56 triệu USD; Hoa Kỳ 29,5 triệu USD và Nhật Bản 5,4 triệu USD.

Từ năm 2024 đến nay, kim ngạch nhập khẩu thịt trâu, bò đông lạnh của Việt Nam duy trì xu hướng tăng, trong đó nguồn cung từ Ấn Độ tiếp tục chiếm tỉ trọng lớn.

Theo thống kê của Cục Hải quan, năm 2024, Việt Nam nhập khẩu gần 869 triệu USD thịt trâu, bò đông lạnh, trong đó kim ngạch từ thị trường Ấn Độ đạt 601,7 triệu USD, tương đương 69,2%.

Đến năm 2025, tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này tăng lên hơn 886,4 triệu USD. Riêng kim ngạch nhập khẩu từ Ấn Độ đạt 634 triệu USD, chiếm khoảng 71,5% tổng giá trị nhập khẩu.

Đáng chú ý, chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu thịt trâu, bò đông lạnh từ Ấn Độ đã đạt gần 495 triệu USD, tương đương gần 78% kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này trong cả năm 2025.

Ông Nguyễn Trí Công - Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai - cho biết trên Lao động rằng, việc sử dụng thịt trâu nhập khẩu để chế biến thực phẩm là hoạt động bình thường của thị trường, nhất là trong bối cảnh nguồn cung trong nước chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu thụ.

Việc nhập khẩu thịt trâu đông lạnh không phải là vấn đề đáng lo ngại nếu nguồn hàng có xuất xứ hợp pháp, đáp ứng các quy định về an toàn thực phẩm, được ghi nhãn và công bố đúng bản chất sản phẩm.

Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là nguy cơ gian lận thương mại có thể phát sinh trong quá trình phân phối, kinh doanh và đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

"Ở khâu nhập khẩu, nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm được thể hiện rõ. Tuy nhiên, khi đến khâu bán hàng, có trường hợp thịt trâu nhập khẩu lại được giới thiệu là thịt bò, thịt trâu trong nước hoặc thịt trâu Tây Bắc. Đây là vấn đề cần được chấn chỉnh vì có dấu hiệu gian lận thương mại", ông Công cho biết.

Thị trường giá thịt trâu thế nào?

Báo Tuổi trẻ ghi nhận, nhân viên siêu thị bán lẻ tại trung tâm thương mại Mê Linh Plaza Hà Đông (Hà Nội) cho biết lượng thịt nhập khẩu, nhất là trâu bán khá chậm. Khách mua chủ yếu là người nước ngoài sinh sống và làm việc quanh địa bàn.

Tại đây, thịt trâu bán chỉ có nguồn nhập từ Ấn Độ, với giá niêm yết khoảng 165.000 - 265.000 đồng/kg tùy loại. Phi lê có giá cao nhất là 265.000 đồng/kg. Tiếp đến là thịt thăn 195.000 đồng/kg, đùi gọ 185.000 đồng/kg, nạc vai 165.000 đồng/kg.

Còn tại một số hệ thống thực phẩm đông lạnh nhập khẩu, các sản phẩm thịt trâu Ấn Độ đa dạng hơn. Giá một kg bắp trâu 160.000 đồng, đùi gọ trâu 145.000 đồng/kg, nạc đùi 140.000 đồng/kg, diềm thăn 120.000 đồng/kg. Một số loại như thịt nạm và dẻ sườn có giá dưới 100.000 đồng/kg, đuôi trâu 79.000 đồng/kg.

Ở khu vực TP.HCM, không khó để tìm kiếm thịt trâu nhập khẩu đang được bày bán tại một số công ty thực phẩm. Mức giá dao động từ 76.000 - 160.000 đồng/kg, tùy từng loại thịt.

Trong đó, một công ty thực phẩm trưng bày giá nạc đùi trâu là 122.000 đồng/kg, đầu thăn ngoại trâu giá 115.000 đồng/kg, đuôi có giá 151.000 đồng/kg, hay nạm trâu chỉ có giá 76.000 đồng/kg, bắp rùa có giá 109.000 đồng/kg.

Khảo sát một số đơn vị khác cũng nhập khẩu thịt trâu từ Ấn Độ, thăn ngoại có giá 157.000 đồng/kg, nạm cổ giá 105.000 đồng/kg, nạc vai giá 125.000 đồng/kg, thịt nạc cổ giá 95.000 đồng/kg, thịt đùi gọ giá 130.000 đồng/kg.

Vẫn theo Tuổi trẻ, sở dĩ nguồn trâu nhập khẩu giá rẻ được nhiều người ưa chuộng vì thịt trâu nóng ở Việt Nam giá cao và chủ yếu bán tại chợ truyền thống.

Chị Lâm Cẩm Thúy (lò mổ trâu Thúy Lực, tại phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) cho biết giá mua vào hay còn gọi là trâu hơi vào khoảng 240.000 đồng/kg tùy thời điểm. Mỗi con trâu thường nặng khoảng 300 - 400kg (dạng đánh thịt).

Thịt trâu nhập khẩu từ Ấn Độ (Ảnh: Nam Bình).

Để có nguồn hàng ổn định phục vụ khách hàng, chị thông qua thương lái ở nhiều tỉnh thành khác nhau trên cả nước, có cả tận Đồ Sơn (Hải Phòng) để thu mua. 

Do đường sá xa xôi và tốn kém chi phí vận chuyển nên mức giá bán ra cũng "đội" lên một phần.

Vì sao thịt trâu nhập giá rẻ được ưa chuộng?

Theo chị Thúy, tại Việt Nam thời gian nuôi trâu lấy thịt thường kéo dài từ 2 - 3 năm, trâu không nên nuôi quá già vì thịt sẽ bị đen và dai, khách hàng không thích.

Nhìn chung giá thịt trâu trong nước bán ra cao hơn khá nhiều so với giá thịt trâu nhập khẩu. Do đó, đây cũng là một trong những lý do lượng trâu nhập khẩu được tiêu thụ lớn.

Đại diện một doanh nghiệp chuyên cung cấp thịt nhập khẩu tại TPHCM cho biết trên Dân trí, phần lớn thịt trâu nhập khẩu của cơ sở này được các điểm bán lẻ sử dụng trong những món ăn vốn thường dùng thịt bò làm nguyên liệu.

Theo vị này, thịt trâu có giá mềm, dễ tiếp cận nhóm khách hàng bình dân nên được thị trường ưa chuộng. Chênh lệch giá lớn giúp sản phẩm nhập khẩu có lợi thế cạnh tranh, nhất là với các cơ sở kinh doanh ăn uống cần kiểm soát chi phí nguyên liệu.

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, trước đây trâu là tài sản quan trọng của nhiều hộ nông dân, chủ yếu phục vụ cày bừa, kéo xe và sản xuất lúa nước. Tuy nhiên, khi nông nghiệp cơ giới hóa, máy cày, máy kéo và các loại máy móc dần thay thế sức kéo của trâu, người dân không còn nhiều động lực duy trì đàn như trước.

 Nếu nuôi trâu để lấy thịt, người chăn nuôi phải tính toán riêng chi phí thức ăn, công chăm sóc, chuồng trại và thời gian nuôi. Điều này khác với mô hình truyền thống, trong đó trâu vừa phục vụ sản xuất vừa tạo ra giá trị kinh tế.

Một trở ngại khác là thời gian nuôi kéo dài, khả năng quay vòng vốn chậm. So với gà, lợn và các mô hình nuôi bò thịt thâm canh, trâu thường được nuôi theo phương thức tận dụng đồng cỏ, phụ phẩm nông nghiệp và chăn thả. Cách nuôi này có thể giúp tiết kiệm chi phí thức ăn nhưng khó mở rộng quy mô nếu thiếu đất chăn thả và nguồn thức ăn ổn định.

Bên cạnh đó, chăn nuôi trâu tại nhiều địa phương vẫn dựa vào các hộ nhỏ lẻ, chưa gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp thu mua, cơ sở giết mổ, chế biến và hệ thống phân phối.

Cũng theo Cục Chăn nuôi và Thú y, ngành chăn nuôi trâu trong nước còn đối mặt với nhiều hạn chế liên quan đến nguồn thức ăn, con giống, quy mô sản xuất và khả năng liên kết chuỗi.

Không chỉ chịu sức ép từ những hạn chế nội tại, ngành chăn nuôi trâu còn chịu tác động của biến đổi khí hậu, biến động thị trường và cạnh tranh thương mại quốc tế.

Các cam kết giảm phát thải tại COP26, COP28 cùng yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường, tiêu chuẩn xanh và hàng rào kỹ thuật quốc tế tạo thêm áp lực đối với quá trình tổ chức sản xuất.

Về vấn đề này, trên báo Dân trí, ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai, ước tính một con trâu trong quá trình sinh trưởng tạo ra lượng khí metan tương đương khoảng 10 con heo.

Điều này gây khó khăn cho ngành chăn nuôi trâu, bò trong việc đáp ứng các yêu cầu giảm phát thải, đồng thời làm tăng áp lực chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh.

Dù vậy, việc phát triển đàn trâu đối mặt nhiều thách thức như không có đồng cỏ để chăn thả quy mô lớn, chi phí đầu tư cao, thời gian nuôi kéo dài và khó giảm giá thành sản xuất. Ông Công cũng chỉ ra một bất lợi khác: tại các nước xuất khẩu lớn, những phần thịt giá trị cao được giữ lại tiêu thụ nội địa, phần còn lại xuất sang Việt Nam với giá rất thấp, khiến chăn nuôi trong nước khó cạnh tranh.

Do đó, theo ông Công, cần nghiên cứu các giải pháp giảm khí metan trong chăn nuôi, đồng thời hướng tới cấp chứng chỉ carbon cho các trang trại để tạo thêm nguồn vốn tái đầu tư, phát triển đàn trâu, bò.