Đóng

Sửa đổi 6 luật liên quan đến y tế: Người dân được hưởng thêm quyền lợi gì?

  • Mộc Trà
(DS&PL) -

Ngày 21/11, Bộ Y tế ra thông cáo báo chí về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Cắt giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho cơ sở y tế

Sáng 21/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, với 473/481 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành đạt tỷ lệ 98,33%, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, riêng khoản 12 Điều 4 có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

Cũng trong ngày 21/11, Bộ Y tế ra thông cáo báo chí thông tin liên quan đến các luật sửa đổi trên. Theo đó, Bộ Y tế đã tham mưu xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật gồm: Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Những nội dung sửa đổi tập trung vào đơn giản hóa thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc trong quản lý và bảo đảm quyền lợi của người dân.

Theo Bộ Y tế, việc xây dựng dự án Luật nhằm tiếp tục thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh; đồng thời hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực y tế, bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ.

Dự án Luật gồm 8 điều, tập trung vào ba nhóm nội dung chính. Trong đó, đáng chú ý là việc sửa đổi các quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương hai cấp và thay đổi tên gọi, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức có liên quan.

Một nội dung quan trọng khác là cắt giảm điều kiện đầu tư, kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cụ thể, dự án Luật đề xuất cắt giảm các điều kiện, thủ tục liên quan đến việc cho phép cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và hoạt động của cơ sở chăm sóc người khuyết tật.

Để bảo đảm chất lượng dịch vụ sau khi cắt giảm điều kiện kinh doanh, Luật đồng thời tăng cường các biện pháp quản lý thông qua yêu cầu bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc hướng dẫn chuyên môn. Cơ chế đình chỉ, chấm dứt hoạt động cũng được xác lập đối với những cơ sở vi phạm các yêu cầu quản lý.

Trong lĩnh vực dược, các thủ tục hành chính được đơn giản hóa trên cơ sở khai thác dữ liệu. Đáng chú ý, dự án Luật giảm bớt giấy tờ không cần thiết trong hồ sơ cấp phép đối với sinh phẩm. Việc này được kỳ vọng giúp Việt Nam tiếp cận thuận lợi hơn với các sinh phẩm điều trị ung thư, thiếu máu, viêm gan B và C mạn tính, bệnh máu khó đông di truyền, các bệnh tự miễn mạn tính... Đây là những bệnh hiện chưa có thuốc điều trị trong nước theo thông tin từ Bộ Y tế.

Bên cạnh đó, đối với những giấy tờ mà cơ quan quản lý có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia, tổ chức, cá nhân sẽ không phải nộp lại khi thực hiện thủ tục hành chính.

Dự án Luật cũng hướng tới tinh gọn các hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, tạo điều kiện cho các cơ sở phát triển, đặc biệt là khu vực y tế tư nhân. Thay vì giới hạn việc phát triển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo những hình thức cố định như quy định trước đây, việc cấp giấy phép hoạt động được thực hiện theo hướng cơ sở đáp ứng năng lực đến đâu thì được phép hoạt động đến đó.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 6 luật, gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Ảnh: MOH

Minh bạch giá dịch vụ khám, chữa bệnh

Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục, dự án Luật tập trung tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đối với việc định giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh không theo yêu cầu, Luật sửa đổi theo hướng giao Bộ trưởng Bộ Y tế quy định mức giá cụ thể áp dụng chung theo từng cấp chuyên môn kỹ thuật đối với các cơ sở thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và tổ chức ở Trung ương.

Quy định này thay thế cách thức phê duyệt giá riêng đối với từng cơ sở, qua đó giảm số lượng hồ sơ phương án giá và rút ngắn thời gian thẩm định. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh tiếp tục quyết định giá dịch vụ đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước thuộc phạm vi quản lý, nhưng mức giá không được vượt quá giá dịch vụ tương ứng do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định.

Việc thay đổi thẩm quyền và cách thức định giá không đồng nghĩa với việc điều chỉnh ngay mức giá đang áp dụng. Các mức giá đã được cơ quan có thẩm quyền quy định hoặc phê duyệt vẫn tiếp tục được thực hiện cho đến khi có mức giá mới.

Đối với dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước tiếp tục được quyết định giá nhưng phải tuân thủ các nguyên tắc, căn cứ và phương pháp định giá theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh và pháp luật về giá.

Các cơ sở có trách nhiệm kê khai, niêm yết và công khai thông tin giá để người bệnh biết trước chi phí, chủ động cân nhắc khả năng chi trả và lựa chọn dịch vụ.

Đáng chú ý, người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu vẫn được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán phần chi phí thuộc phạm vi, mức hưởng và điều kiện thanh toán theo quy định. Người bệnh chỉ phải chi trả phần chênh lệch giữa chi phí dịch vụ theo yêu cầu và số tiền được Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán.

Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm công khai, thông báo trước cho người bệnh về các khoản phải tự chi trả, trong đó có phần chi phí chênh lệch.

Siết quản lý giá thuốc, thiết bị y tế

Một trong những điểm đáng chú ý của dự án Luật là đổi mới công tác quản lý thiết bị y tế theo hướng kiểm soát giá, minh bạch chuỗi cung ứng, bảo đảm chất lượng và an toàn trong quá trình sử dụng.

Theo đó, việc quản lý chuyển từ cách tiếp cận theo từng công đoạn riêng lẻ sang quản lý toàn bộ vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, từ nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, lưu hành, kinh doanh đến sử dụng, thu hồi và hủy bỏ.

Thiết bị y tế tiếp tục được phân loại theo 4 mức độ rủi ro A, B, C, D, phù hợp với các điều ước quốc tế. Công tác quản lý chất lượng được thực hiện thông qua hồ sơ cấp số lưu hành, số lưu hành và các biện pháp theo quy định pháp luật, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.

Để kiểm soát các khâu trung gian và hạn chế tình trạng tăng giá bất hợp lý, Luật quy định rõ trách nhiệm của chủ sở hữu số lưu hành, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh trong việc bảo đảm chất lượng, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát cung ứng. Đồng thời, các đơn vị phải công khai danh sách cơ sở kinh doanh được ủy quyền hoặc chỉ định đối với thiết bị thuộc danh mục phải kê khai giá.

Về quản lý giá, doanh nghiệp vẫn được tự quyết định giá bán theo quy định của pháp luật về giá, nhưng phải lập, lưu trữ hồ sơ quản lý giá đối với thiết bị thuộc danh mục kê khai. Giá phải được niêm yết, kê khai và cập nhật trên hệ thống dữ liệu thiết bị y tế. Khi giá kê khai thay đổi ngoài biên độ do Chính phủ quy định, doanh nghiệp phải thực hiện cập nhật theo quy định.

Thông tin giá phải gắn với tính năng kỹ thuật và hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt, thống nhất với hồ sơ cấp số lưu hành để phục vụ công tác đối chiếu, kiểm soát. Các cơ sở sử dụng thiết bị y tế cũng có trách nhiệm truy xuất nguồn gốc, quản lý, bảo dưỡng, bảo trì, kiểm định và hiệu chuẩn nhằm bảo đảm an toàn, hiệu quả.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý về  dự án luật tại Quốc hội. Ảnh: MOH

Đặc biệt, dự án Luật thiết lập cơ sở pháp lý cho việc liên thông dữ liệu giữa các lĩnh vực y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế và các lĩnh vực liên quan, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ bí mật kinh doanh.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu được thực hiện theo lộ trình của Chính phủ, bắt đầu chậm nhất từ ngày 1/12/2028. Trong thời gian chuyển tiếp, các nghĩa vụ liên quan vẫn tiếp tục được thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành.

Đối với lĩnh vực dược, các quy định về quản lý giá thuốc cũng được sửa đổi nhằm hạn chế tình trạng mua bán qua nhiều khâu trung gian, gây tăng giá và tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin về địa điểm, giá bán thuốc.

Theo đó, dự án Luật bổ sung quy định về thời điểm công bố giá bán buôn thuốc dự kiến. Cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải thực hiện công bố sau khi thuốc được sản xuất hoặc nhập khẩu và trước khi bán lô thuốc đầu tiên. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng công bố giá khi thuốc chưa được sản xuất, nhập khẩu, dẫn đến xuất hiện thông tin giá không phản ánh giao dịch thực tế.

Bộ trưởng Bộ Y tế được giao ban hành phương pháp xác định giá bán buôn thuốc dự kiến làm căn cứ để các cơ sở sản xuất, nhập khẩu thực hiện. Doanh nghiệp vẫn tự quyết định giá theo quy định của pháp luật về giá, nhưng phải xác định giá dựa trên các yếu tố hình thành giá do cơ quan có thẩm quyền quy định và chịu trách nhiệm giải trình về các khoản chi phí.

Thời điểm Bộ Y tế công khai giá bán buôn thuốc dự kiến cũng được điều chỉnh. Theo quy định mới, giá được công khai ngay sau khi cơ sở sản xuất, nhập khẩu hoàn thành thủ tục nộp hồ sơ công bố, thay vì sau 7 ngày như trước đây.

Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng số, liên thông dữ liệu dược được xác định là giải pháp để theo dõi các giao dịch mua bán giữa doanh nghiệp, đồng thời hướng tới cung cấp thông tin về địa điểm và giá bán thuốc tại từng điểm bán, giúp người dân có thêm cơ sở so sánh, lựa chọn.

Bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Đối với Luật Bảo hiểm y tế, các quy định được sửa đổi nhằm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của các cơ quan nhà nước, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và những thay đổi về hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Theo Bộ Y tế, việc sửa đổi được thực hiện trên nguyên tắc bảo đảm quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế tương đồng với Luật hiện hành, không làm gián đoạn quyền lợi.

Đáng chú ý, phạm vi thanh toán được mở rộng đối với tiền giường lưu khi người tham gia bảo hiểm y tế khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế của Nhà nước đủ điều kiện bố trí giường lưu theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.

Quy định này nhằm bảo đảm người tham gia bảo hiểm y tế được hưởng quyền lợi thống nhất trong trường hợp phải nằm lưu để theo dõi tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Với những nội dung sửa đổi trên, dự án Luật được kỳ vọng góp phần tháo gỡ vướng mắc trong quản lý nhà nước về y tế, tạo thuận lợi cho hoạt động của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời tăng cường minh bạch thị trường dược, thiết bị y tế và bảo đảm quyền lợi của người dân.

Tin nổi bật