Đại biểu tham gia phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn
Sáng 21/11, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), với đa số đại biểu có mặt tán thành. Luật gồm 10 chương, 63 điều, giảm 20 điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027.
Thông tin trên Cổng TTĐT Quốc hội, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được thông qua nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động kinh doanh bất động sản, góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường, tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia giao dịch.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là quy định trách nhiệm công khai thông tin về bất động sản, dự án bất động sản trước khi đưa vào kinh doanh. Theo đó, chủ đầu tư phải công khai đầy đủ, trung thực, chính xác thông tin trên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản và trang thông tin thuộc quyền sử dụng của doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thông qua dự án, Luật quy định điều kiện về vốn chủ sở hữu không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất dưới 20 ha và không thấp hơn 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án có quy mô sử dụng đất từ 20 ha trở lên. Trường hợp doanh nghiệp đồng thời thực hiện nhiều dự án, phải bảo đảm vốn chủ sở hữu được phân bổ đủ để đáp ứng tỷ lệ quy định đối với từng dự án.
Luật cũng có các quy định nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người mua nhà. Theo đó, Luật quy định rõ điều kiện đưa bất động sản hình thành trong tương lai vào kinh doanh. Cụ thể, nhà ở, công trình xây dựng phải được khởi công theo quy định của pháp luật về xây dựng; có giấy tờ về quyền sử dụng đất, giấy tờ về xây dựng và các hồ sơ liên quan. Đối với nhà chung cư, tòa nhà hỗn hợp có nhà ở, phải có giấy tờ chứng minh đã được nghiệm thu hoàn thành xây dựng phần móng.
Trước khi ký hợp đồng bán, cho thuê mua nhà ở, phần diện tích sàn trong công trình xây dựng có mục đích lưu trú hình thành trong tương lai, chủ đầu tư phải có văn bản thông báo cho cơ quan chuyên môn về kinh doanh bất động sản thuộc UBND cấp tỉnh để kiểm tra điều kiện.
Đáng chú ý, chủ đầu tư chỉ được thu tiền đặt cọc không quá 5% giá bán, cho thuê mua bất động sản để bảo đảm việc ký kết hợp đồng khi bất động sản đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh. Thỏa thuận đặt cọc phải ghi rõ giá bán, giá cho thuê mua bất động sản và khoản tiền đặt cọc được tính vào số tiền thanh toán lần đầu của hợp đồng.
Luật cũng quy định cụ thể tiến độ thanh toán. Đối với mua bán nhà ở, công trình xây dựng hình thành trong tương lai, lần thanh toán đầu tiên không quá 30% giá trị hợp đồng, bao gồm cả tiền đặt cọc; các lần tiếp theo phải phù hợp với tiến độ xây dựng. Tổng số tiền chủ đầu tư được thu trước khi bàn giao bất động sản không quá 70% giá trị hợp đồng; trường hợp bên bán là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thuộc diện quy định thì không quá 50%.
Các thông tin phải công khai bao gồm: thông tin pháp lý về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng; các hạn chế về quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản (nếu có); thông tin về tranh chấp, thế chấp; hợp đồng được chủ đầu tư sử dụng để ký kết với khách hàng và các thông tin khác liên quan đến bất động sản, dự án bất động sản. Khi có thay đổi, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật thông tin đã công khai.
Luật cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh bất động sản, trong đó có kinh doanh bất động sản không đủ điều kiện; giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin; không công khai thông tin theo quy định; gian lận, lừa dối, lừa đảo trong kinh doanh bất động sản và thu, sử dụng tiền của bên mua, bên thuê mua trái quy định của pháp luật.
Báo Đảng Cộng sản cho biết thêm, về quyền mua, thuê mua bất động sản của chủ thể có yếu tố nước ngoài, dự thảo Luật quy định theo hướng: Trường hợp tổ chức nước ngoài đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam và cá nhân người nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam mua, thuê mua bất động sản thì quyền sở hữu bất động sản không gắn liền với quyền sở hữu đất, bảo đảm thực hiện đúng Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương.
Đối với khoản thanh toán 5% còn lại của hợp đồng trong mua bán nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng hình thành trong tương lai, Chính phủ đề xuất giữ nguyên quy định của Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023.
Theo đó, giá trị còn lại của hợp đồng được thanh toán ngay sau khi bên mua, bên thuê mua nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Trường hợp bên mua, bên thuê mua đồng ý tự làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật về đất đai thì chủ đầu tư phải bàn giao đầy đủ hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận cho bên mua.
Một nội dung khác được tiếp thu, chỉnh lý là điều kiện đối với dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho dự án BT. Dự thảo Luật quy định theo hướng nhà đầu tư thực hiện dự án BT đã thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định hoặc đã thực hiện các biện pháp bảo đảm được Nhà nước giao đất, cho thuê đất đối với quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư và theo phương thức đối tác công tư.