Phó Tổng giám đốc VATM: Tối ưu từng đường bay để hướng tới hàng không xanh

Green ATM - giải pháp cốt lõi giảm phát thải

Ngày 7/8, trao đổi với PV Đời sống & Pháp luật, ông Ngô Thế Vinh, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) cho biết, chuyển đổi xanh đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành hàng không trên toàn cầu. Nếu trước đây trọng tâm giảm phát thải chủ yếu thuộc về các hãng hàng không và hệ thống cảng hàng không, thì hiện nay lĩnh vực quản lý bay cũng được xem là mắt xích quan trọng trong chuỗi giải pháp hướng tới phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay như VATM, dư địa giảm phát thải không đến từ việc cắt giảm hoạt động mà nằm ở khả năng tối ưu hóa vùng trời, quỹ đạo bay và phương thức điều hành không lưu. Mỗi hải lý đường bay được rút ngắn, mỗi phút bay chờ được cắt giảm hay mỗi quy trình khai thác được tối ưu đều góp phần tiết kiệm nhiên liệu, giảm lượng khí CO2 phát thải và nâng cao hiệu quả khai thác của toàn hệ thống hàng không.

Nhằm hiện thực hóa định hướng này, VATM đã ban hành Chương trình hành động về tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh đến năm 2030, trong đó lần đầu tiên Green ATM được xác định là trụ cột xuyên suốt.

Ông Vinh nhấn mạnh, chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu thực hiện các chủ trương của Đảng và Chính phủ về tăng trưởng xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới quản trị, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động bảo đảm hoạt động bay.

Khác với cách tiếp cận truyền thống chỉ tập trung vào giảm tiêu thụ điện năng, Green ATM hướng tới tối ưu hóa toàn diện quá trình điều hành bay, từ thiết kế vùng trời, tổ chức luồng không lưu đến phương thức khai thác. Mục tiêu là giảm tiêu hao nhiên liệu, cắt giảm phát thải khí nhà kính trong khi vẫn bảo đảm tuyệt đối an toàn hoạt động bay.

Theo lộ trình, VATM sẽ từng bước triển khai nhiều giải pháp điều hành hiện đại như tối ưu hóa quỹ đạo bay, mở rộng áp dụng phương thức cất cánh và hạ cánh liên tục (CCO/CDO), tăng cường quản lý luồng không lưu (ATFM), phối hợp ra quyết định tại cảng hàng không (A-CDM), nghiên cứu mở rộng các đường bay trực tiếp, đường bay rút ngắn và sử dụng linh hoạt vùng trời.

Đây đều là những giải pháp đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm rút ngắn hành trình bay, giảm thời gian tàu bay phải chờ trên không hoặc dưới mặt đất, từ đó tiết kiệm nhiên liệu và giảm lượng khí thải CO2 ra môi trường.

Điểm đáng chú ý là hiệu quả của Green ATM sẽ được lượng hóa thông qua các chỉ số cụ thể như quãng đường bay được rút ngắn, lượng nhiên liệu tiết kiệm, mức giảm phát thải khí nhà kính và hiệu quả khai thác vùng trời. Hệ thống dữ liệu này sẽ giúp VATM đánh giá hiệu quả của từng giải pháp, từng giai đoạn triển khai và từng bước xây dựng mô hình quản trị Green ATM trên nền tảng số.

Song song với đó, doanh nghiệp cũng chuyển đổi phương thức quản lý năng lượng từ cách tiếp cận mang tính hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu. Các chỉ số hiệu suất năng lượng, cơ sở dữ liệu tập trung và hệ thống giám sát tiêu thụ điện theo thời gian thực sẽ được xây dựng nhằm sử dụng năng lượng hiệu quả hơn nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu liên tục, ổn định và an toàn của hệ thống kỹ thuật hàng không.

Xây dựng hạ tầng xanh, lan tỏa văn hóa xanh

Bên cạnh hoạt động điều hành bay, VATM cũng đặt mục tiêu phát triển hạ tầng kỹ thuật theo hướng xanh và hiện đại. Theo lộ trình triển khai, VATM sẽ nghiên cứu phát triển mô hình Green TWR (Đài kiểm soát không lưu xanh), các trạm kỹ thuật xanh, mở rộng ứng dụng điện mặt trời mái nhà tại những cơ sở đáp ứng điều kiện kỹ thuật, từng bước chuyển đổi phương tiện sử dụng điện và đầu tư hạ tầng sạc phù hợp.

Đối với các đài, trạm kỹ thuật tại khu vực miền núi, hải đảo hoặc những vị trí yêu cầu độ tin cậy cao về nguồn điện, VATM sẽ nghiên cứu các giải pháp năng lượng tại chỗ nhằm bảo đảm hoạt động liên tục của hệ thống.

Theo lãnh đạo VATM, toàn bộ các giải pháp đầu tư đều được xem xét trên cơ sở hài hòa giữa hiệu quả kinh tế, hiệu quả năng lượng và yêu cầu bảo đảm tuyệt đối an toàn hoạt động bay. Việc ứng dụng năng lượng tái tạo hay đầu tư công nghệ mới đều phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn điện, phòng cháy chữa cháy và các quy định chuyên ngành hàng không.

Để chương trình đạt hiệu quả, VATM cũng sẽ hoàn thiện cơ chế quản trị, gắn trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị với kết quả thực hiện mục tiêu tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh, đồng thời khuyến khích các sáng kiến cải tiến kỹ thuật, ứng dụng công nghệ mới và xây dựng văn hóa sử dụng năng lượng tiết kiệm trong toàn hệ thống.

Việc triển khai Chương trình hành động về tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi xanh đến năm 2030 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để VATM nâng cao hiệu quả khai thác vùng trời, giảm tác động tới môi trường, đồng thời đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam vào năm 2050, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững của ngành hàng không thế giới.