"Ông trùm" đường dây sản xuất, buôn bán sữa giả khai bớt xét nguyên liệu vì "không được đào tạo chuyên sâu"

Theo VietNamPlus, ngày 23/9, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 29 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Dược quốc tế Rance Pharma, Công ty cổ phần Dược dinh dưỡng Hacofood Group và một số đơn vị liên quan.

Trong vụ án này, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao truy tố các bị cáo về nhiều tội danh, gồm: “sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm” (theo quy định tại Điều 193-Bộ luật Hình sự), “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” (theo quy định tại Điều 221-Bộ luật Hình sự), “đưa hối lộ” (theo quy định tại Điều 364-Bộ luật Hình sự), “nhận hối lộ” (theo quy định tại Điều 354-Bộ luật Hình sự), “môi giới hối lộ” (theo quy định tại Điều 365-Bộ luật Hình sự) và “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (theo quy định tại Điều 174-Bộ luật Hình sự).

Hệ thống bị cáo “chân rết”  

Trong số 29 bị cáo có 2 bị cáo cùng bị truy tố về 3 tội là “sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm,” “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “đưa hối lộ,” gồm: Vũ Mạnh Cường (sinh năm 1979, trú tại xã Thanh Oai, Hà Nội; nơi ở Khu đô thị mới Phú Lương, phường Hà Đông, Hà Nội; cổ đông Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood; Giám đốc Công ty Dược Quốc tế) và Hoàng Mạnh Hà (sinh năm 1979, trú tại Tòa nhà CT3, The Pride, Khu đô thị An Hưng, phường Hà Đông, Hà Nội; cổ đông Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood).

Bị cáo Đặng Trung Kiên (sinh năm 1988, trú tại Tòa M2, chung cư MIPEC, phường Kiến Hưng, Hà Nội; Phó Giám đốc Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood) bị truy tố về 2 tội: “sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm” và “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.”

Bị cáo Hồ Sỹ Ý (sinh năm 1988, trú tại thôn Trung Sơn, xã Hồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh; quản lý nhà máy, phụ trách sản xuất Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood) bị truy tố về tội “sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm.”

Hai bị cáo cùng bị truy tố về tội “nhận hối lộ” gồm: Bùi Đinh Thị Dinh (sinh năm 1969, trú tại tổ 7, phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ; nguyên Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ), nay là tỉnh Phú Thọ) và Bùi Thị Trang (sinh năm 1990, trú tại Tổ 7, phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ; nguyên chuyên viên Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình cũ).

Các bị cáo tại phiên tòa. Ảnh: Công Lý

Ba bị cáo bị truy tố về tội “môi giới hối lộ” gồm: Phạm Gia Khải (sinh năm 1971, trú tại Khu đô thị Nam Thăng Long, phường Phú Thượng, Hà Nội); Nguyễn Văn Quân (sinh năm 1977, trú tại phường Hồng Hà, Hà Nội; Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng Đông Bắc A); Nguyễn Văn Hòa (sinh năm 1976, trú tại Khu đô thị Đồng Sơn, phường Phúc Yên, tỉnh Phú Thọ).

Bị cáo Phạm Thị Hương (sinh năm 1988, trú tại chung cư MIPEC, phường Kiến Hưng, Hà Nội; nhân viên Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood) bị truy tố về tội “đưa hối lộ.”

Bị cáo Bùi Quốc Hưng (sinh năm 1981, trú tại Tòa nhà CT3, The Pride, Khu đô thị An Hưng, phường Hà Đông, Hà Nội; nguyên Phó Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ)) bị truy tố về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”

Cùng bị truy tố về tội “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” là 20 bị cáo gồm: Nguyễn Thành Luân (sinh năm 1987, trú tại tổ dân phố Phúc Lý 3, phường Tây Tựu, Hà Nội; Giám đốc Công ty Rance Pharma, Công ty Nasaka Á Châu); Nguyễn Văn Tú (sinh năm 1981, trú tại Tổ 13 Yên Lộ, phường Yên Nghĩa, Hà Nội; Giám đốc Công ty Hacofood, Công ty Win CT); Nguyễn Thu Thủy (sinh năm 1974, trú tại Tổ 16, phường Hoàng Mai, Hà Nội; Kế toán trưởng Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood); Nguyễn Thị Mai Hương (sinh năm 1990, trú tại thôn Thượng Phúc, xã Đại Thanh, Hà Nội; nhân viên kế toán nội bộ, thủ quỹ Công ty Rance Pharma, Công ty Hacofood); Nguyễn Văn Tuấn (sinh năm 1987, trú tại thôn My Thượng, xã Thanh Oai, Hà Nội; Giám đốc Công ty Safaco); Nguyễn Văn Thắng (sinh năm 1990, trú tại thôn My Thượng, xã Thanh Oai, Hà Nội; Giám đốc Công ty Darifa); Lê Thị Thu Hà (sinh năm 1989, trú tại thôn Kim Lâm, xã Thanh Oai, Hà Nội; Kế toán trưởng Công ty Darifa); Lê Xuân Son (sinh năm 1982, trú tại Tổ 13 Yên Lộ, phường Yên Nghĩa, Hà Nội; Phó Giám đốc, kiêm nhân viên kinh doanh Công ty Win CT).

Các bị cáo còn lại là nhân viên kế toán, kinh doanh và kinh doanh tự do.

Thành lập hàng loạt công ty tham gia sản xuất, kinh doanh sữa giả

Công lý thông tin, theo cáo trạng, từ năm 2019 đến năm 2025, Vũ Mạnh Cường đã đứng tên và nhờ hoặc giao cho người khác đứng tên thành lập 9 công ty hoạt động độc lập trên địa bàn TP. Hà Nội để sản xuất, buôn bán các sản phẩm thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm bổ sung, trong đó có các sản phẩm sữa.

Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood thực hiện việc sản xuất. 7 công ty còn lại gồm Công ty Nasaka Á Châu, Công ty WinCT, Công ty Safaco, Công ty Dược quốc tế, Công ty Darifa, Công ty Phúc An Khang và Công ty Long Khang có nhiệm vụ nhập sản phẩm từ các công ty sản xuất để bán ra thị trường.

Cáo trạng cho rằng, do Vũ Mạnh Cường là cổ đông chính tại các công ty sản xuất và có vốn góp tại 7 công ty thương mại nên từ năm 2021 - 4/2025, Vũ Mạnh Cường cùng Hoàng Mạnh Hà trực tiếp chỉ đạo, điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood. Đặng Trung Kiên, Phó Giám đốc, được giao phụ trách hành chính và hoạt động công bố sản phẩm tại cơ quan chức năng. Hồ Sỹ Ý được giao phụ trách xây dựng công thức và điều hành sản xuất.

Theo cáo trạng, khi khách hàng có nhu cầu kinh doanh sản phẩm sữa dạng bột, bộ phận kinh doanh tiếp nhận thông tin về chủng loại, thành phần và đối tượng sử dụng sản phẩm. Sau đó, thông tin được chuyển cho Đặng Trung Kiên và Phạm Thị Hương để thuê người hoàn thiện hồ sơ, làm thủ tục đăng ký công bố hoặc tự công bố sản phẩm tại các Chi cục ATVSTP ở Hà Nội, Vĩnh Phúc và Hòa Bình.

Sau khi được cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố hoặc tự công bố sản phẩm, Phạm Thị Hương chuyển hồ sơ cho Hồ Sỹ Ý để lập lệnh sản xuất. Căn cứ đơn đặt hàng và nguyên liệu trong kho, Hồ Sỹ Ý lập phiếu đề nghị kiêm xuất nguyên liệu sản phẩm, ghi tên sản phẩm, danh mục và khối lượng từng loại nguyên liệu.

Bớt xét nguyên liệu do "không được đào tạo chuyên sâu"

Tại tòa, theo lời khai, từ 2021, Hoàng Mạnh Hà và Vũ Mạnh Cường nhận thấy lợi nhuận lớn từ làm sữa nên cùng nhau thành lập, làm giám đốc hai công ty sữa Rance Pharma và Hacofood, xây nhà máy sản xuất tại cụm công nghiệp Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ (cũ).

Cáo buộc của cơ quan điều tra thể hiện, trong 426 loại sản phẩm sữa giả, mỗi loại có 1-10 thành phần nguyên liệu không đạt chỉ tiêu công bố; các chất bổ được quảng cáo như chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, bột óc chó... trên thực tế đều không có và hoặc được thay thế bằng nguyên liệu, phụ gia rẻ tiền. Trong năm 2021-2025, hơn 187.000 lon sữa giả với nhiều tên gọi đã được bán ra thị trường.

Khi bị HĐXX hỏi về lý do điều chỉnh, thay thế các nguyên liệu làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng sữa, bị cáo Hà, Cường đều nói "không được đào tạo chuyên sâu" và không có chuyên môn nghiệp vụ ngành sữa.

Họ giao trọn gói toàn bộ công tác nghiên cứu, xây dựng công thức phối trộn nguyên liệu cũng như quản lý kỹ thuật tại nhà máy cho bị cáo Hồ Sỹ Ý - quản lý nhà máy.

Do là lãnh đạo doanh nghiệp, Hà và Cường nói chỉ "điều hành chung", còn ai chuyên môn gì thì làm việc đó.

Bị cáo Hoàng Mạnh Hà. Ảnh: Danh Lam/VnExpress

Câu trả lời này bị Chủ tọa Nguyễn Thanh Nhã truy vấn dồn dập: "Tất nhiên ai làm việc người đó, nhưng chiến lược bớt xén này ai đưa ra? Nhà máy hàng trăm công nhân có ai bị xét xử không, vì họ không quyết định việc sản xuất".

Giám đốc Cường ậm ừ, im lặng gần như suốt phần khai báo. Khi HĐXX nhiều lần nhắc "có trả lời được không?", Cường thừa nhận phi vụ có sự bàn bạc của 4 người, ngoài Cường và Hà, Ý còn có Phạm Trung Kiên, phó giám đốc cả 2 công ty.

Hà sau đó cãi "có 4 người biết ạ, không phải 4 người quyết định", phủ nhận vai trò cầm đầu.

Thẩm phán Thanh Nhã tiếp tục truy: "Công ty nào bị cáo cũng nắm đến 30% cổ phần, bị cáo không quyết thì những người 1-2% với không có cổ phần nào, người ta có dám tự làm không. Bị cáo khai lại đi".

Khi này 2 ông chủ mới thừa nhận, mục đích của việc điều chỉnh này là giảm tối đa chi phí đầu vào, hạ giá thành sản xuất, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Từ đó các cổ đông lớn như mình sẽ có nhiều tiền hơn để chia nhau.

Thừa nhận con số của VKS, Hà và Cường khai trong 3 năm hoạt động, hai nhà máy xuất xưởng tổng 187.025 lon/hộp sữa giả. Số hàng sau đó được đẩy sang 7 công ty thương mại thuộc cùng hệ thống để phân phối trôi nổi ra thị trường.

Lợi nhuận thu về hơn 39,5 tỷ đồng, chảy thẳng vào túi của những người cầm đầu. Trong đó, Cường thừa nhận được chia 19,2 tỷ và Hà 12,9 tỷ đồng. Tính chung, chỉ riêng hai ông chủ này đã thâu tóm tới hơn 32,09 tỷ đồng tương đương hơn 81% tổng số tiền thu lợi bất chính của cả đường dây.

Ngoài hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, Cường thừa nhận tổ chức hai hệ thống sổ sách kế toán tại các công ty nhằm che giấu doanh thu và giảm số thuế phải nộp. 

Bị cáo đã cùng đồng phạm đã che giấu hơn 1.177 tỷ đồng doanh thu thực tế, trong khi số báo cáo chỉ khoảng 115 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 100 tỷ đồng.

Đưa tiền cho cán bộ chi cục

Theo Công Luận, Cựu giám đốc khai rằng đã tiếp xúc với bị cáo Nguyễn Dương là cán bộ của Chi cục An toàn thực phẩm Hòa Bình trao đổi về gửi hồ sơ đăng ký, nhờ tạo điều kiện để tiếp nhận và có quyết định sớm. Mỗi hồ sơ công bố bị cáo phải chi 15 triệu đồng.

Tổng cộng số tiền chi thêm, chi ngoài cho bị cáo Dương và bị cáo Trang ở trên Hòa Bình là khoảng hơn 2,4 tỷ đồng.

Bị cáo Cường cũng khai rằng trong quá trình này, Chi cục An toàn thực phẩm không trực tiếp đến nhà máy lấy mẫu kiểm tra thực tế.

Theo cáo buộc, Cường cùng Hoàng Mạnh Hà và Hồ Sỹ Ý (quản lý nhà máy) đã thống nhất thay đổi nguyên liệu nhằm giảm đáng kể chi phí sản xuất. Tổng số tiền thu lợi bất chính của hơn 187.000 lon/hộp hàng giả là hơn 39 tỷ đồng.

Các bị cáo sử dụng phiếu kết quả kiểm nghiệm mẫu không đúng thực tế để hoàn thiện hồ sơ nộp cho cơ quan chức năng.

Để các bộ hồ sơ được xem xét, giải quyết nhanh, nhóm bị cáo đã chi tiền ngoài cho cán bộ tại Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ). Tại tòa, Cường thừa nhận đã chi hơn 2,4 tỷ đồng cho Bùi Thị Trang, chuyên viên Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ).

Cơ quan tố tụng cáo buộc việc chi tiền đã tạo điều kiện để các hồ sơ công bố sản phẩm được giải quyết thuận lợi, trong khi chất lượng sản phẩm thực tế không đáp ứng tiêu chuẩn đã đăng ký.

Chi tiền tỷ "chạy án"

Trong vụ án này, Hoàng Mạnh Hà và Vũ Mạnh Cường còn bị đưa ra xét xử về tội Đưa hối lộ.

Theo cáo trạng, ngày 27/12/2024, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường (C05, Bộ Công an) kiểm tra kho hàng và nhà máy của hai công ty do Cường điều hành, phát hiện nhiều sai phạm.

Lo sợ bị xử lý hình sự, Cường cùng Hoàng Mạnh Hà và Hồ Sỹ Ý bàn bạc tìm người có quan hệ để tác động, chuyển hướng vụ việc sang xử phạt hành chính. Thông qua nhiều người trung gian, nhóm này kết nối với Bùi Quốc Hưng, cựu Phó phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ).

Tại tòa, Cường khai đã chỉ đạo thủ quỹ rút 150.000 USD (tương đương hơn 3,7 tỷ đồng) từ quỹ công ty để đưa cho các môi giới "lo việc".

Kết quả điều tra xác định Hưng hai lần nhận tổng cộng 100 triệu đồng và 140.000 USD từ các trung gian. Toàn bộ số tiền được giao bằng tiền mặt.

Sau khi nhận tiền, Hưng chỉ đến gặp người có thẩm quyền để hỏi thông tin vụ việc, nhưng không thực hiện được việc tác động như đã hứa.

Khi bị cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an triệu tập, Hưng bị cáo buộc đã lén trả lại 100 triệu đồng cho một người trung gian và yêu cầu người này không khai báo. Số tiền còn lại được xác định đã bị Hưng sử dụng cho chi tiêu cá nhân.

Tại phiên tòa, Hoàng Mạnh Hà khai do tin tưởng Hưng nên nhờ người này giúp đỡ. Tuy nhiên, sau khi đưa tiền, Hà không nhận được bất kỳ thông tin phản hồi nào từ Hưng, theo Dân Trí,