Tàu chiến hạt nhân mạnh nhất của Nga tiến gần ngày tái biên chế
Theo Military Watch Magazine, sau khi hoàn tất thêm một giai đoạn thử nghiệm trên biển, tàu tuần dương hạt nhân lớp Kirov Admiral Nakhimov - được xem là tàu chiến mặt nước hiện đại và hỏa lực mạnh nhất của Hải quân Nga - đã trở về cảng Severodvinsk ở Bắc Cực để hoàn tất những bước chuẩn bị cuối cùng trước khi bàn giao cho hải quân.
Giới phân tích nhận định việc con tàu sắp tái biên chế có thể tạo ra những thay đổi đáng kể đối với cán cân sức mạnh quân sự tại Bắc Cực.
Mặc dù Moscow chưa công bố thời điểm chính thức đưa Admiral Nakhimov vào hoạt động, các quan chức Nga nhiều lần khẳng định con tàu đang bước vào giai đoạn thử nghiệm cuối cùng. Sự trở lại của chiến hạm này được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt khi băng tan mở ra các tuyến hàng hải mới, trong khi nguồn tài nguyên phong phú cùng vị trí chiến lược gần Bắc Mỹ và châu Âu khiến Bắc Cực ngày càng có giá trị quân sự.
Trong bối cảnh đó, NATO cũng liên tục gia tăng hiện diện quân sự và tổ chức nhiều cuộc tập trận trong khu vực.
Tàu tuần dương hạt nhân lớp Kirov của Nga, Admiral Nakhimov, sau khi được tân trang. Ảnh: Military Watch Magazine
Mắt xích quan trọng trong lá chắn A2/AD của Nga
Theo các chuyên gia, điều khiến phương Tây lo ngại không chỉ nằm ở sức mạnh tác chiến của Admiral Nakhimov, mà còn ở vai trò của con tàu trong mạng lưới chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) mà Nga xây dựng tại Bắc Cực.
Hiện Nga đã triển khai tại khu vực này nhiều lớp phòng thủ gồm hệ thống phòng không S-400, tiêm kích đánh chặn MiG-31, tổ hợp tên lửa bờ Bastion, máy bay ném bom Tu-22M3, tàu ngầm tấn công hạt nhân cùng mạng lưới radar và tác chiến điện tử quy mô lớn.
Admiral Nakhimov được kỳ vọng sẽ trở thành "mắt xích cơ động" trong hệ thống này, với khả năng triển khai linh hoạt, phóng tên lửa tầm xa và mở rộng vùng phòng không ra xa bờ biển Nga, khiến các hoạt động của tàu chiến và máy bay NATO tại bán đảo Kola và biển Barents trở nên khó khăn hơn nếu xảy ra khủng hoảng.
Sức mạnh vượt trội nhờ động cơ hạt nhân và hỏa lực lớn
Lớp Kirov hiện là dòng tàu chiến mặt nước duy nhất trên thế giới sử dụng lò phản ứng hạt nhân, cho phép hoạt động trong thời gian dài mà không cần tiếp nhiên liệu. Đây được xem là lợi thế lớn đối với các nhiệm vụ kéo dài tại Bắc Cực, nơi điều kiện hậu cần còn nhiều hạn chế.
Sau quá trình nâng cấp, Admiral Nakhimov được trang bị hệ thống phòng không với 96 tên lửa đánh chặn tầm xa thuộc tổ hợp S-400, tương đương hỏa lực của ba tiểu đoàn S-400 trên đất liền. Bên cạnh đó, 80 ống phóng thẳng đứng đa năng có thể mang nhiều loại tên lửa hành trình, trong đó có tên lửa siêu thanh Zircon.
Thiết bị phóng từ hệ thống S-400 ở Bắc Cực. Ảnh: Military Watch Magazine
Đáng chú ý, Zircon có khả năng đạt tốc độ gần Mach 9, tầm bắn lên tới khoảng 1.000 km và có thể cơ động trong quá trình bay, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn đáng kể so với các tên lửa hành trình truyền thống. Nếu được triển khai với số lượng lớn, loại vũ khí này sẽ nâng cao đáng kể năng lực tấn công của Hạm đội phương Bắc đối với cả mục tiêu trên biển và trên đất liền.
Ngoài ra, Admiral Nakhimov còn có thể mang theo tối đa ba trực thăng chống ngầm Ka-27 hoặc trực thăng cảnh báo sớm Ka-31, giúp mở rộng khả năng trinh sát và nhận thức tình huống, kết hợp với hệ thống cảm biến trên tàu cũng như dữ liệu từ các phương tiện khác như tiêm kích MiG-31.
Gia tăng năng lực bảo vệ hạm đội tàu ngầm Nga
Nhờ tầm hoạt động lớn và tốc độ cao, Admiral Nakhimov có thể duy trì hiện diện lâu dài tại biển Barents và biển Na Uy, hộ tống các hoạt động của tàu ngầm Nga mà không phụ thuộc nhiều vào tàu tiếp tế.
Hệ thống cảm biến và phòng không tầm xa trên tàu được đánh giá đủ khả năng bảo vệ các khu vực hoạt động của tàu ngầm, hạn chế khả năng tiếp cận của máy bay và tàu chiến NATO đối với các "thành trì" tàu ngầm của Nga ở Bắc Cực. Điều này cũng khiến Admiral Nakhimov được xem là ứng viên phù hợp để trở thành soái hạm của các nhóm tác chiến mặt nước bảo vệ lực lượng tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo.
Trong bối cảnh lực lượng tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo được coi là một trong những trụ cột răn đe chiến lược của Nga, sự trở lại của Admiral Nakhimov được giới quan sát đánh giá có thể làm gia tăng đáng kể năng lực phòng thủ và bảo vệ các lực lượng này trước những kịch bản xung đột quy mô lớn.