Một nam bệnh nhân gần 60 tuổi liên tiếp trải qua nhiều lần phẫu thuật vì ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC), nhưng khối u vẫn tái phát với mức độ ngày càng phức tạp. Các bác sĩ cảnh báo, đây là dạng ung thư da phổ biến nhưng có thể âm thầm xâm lấn, đặc biệt nguy hiểm khi xuất hiện ở vùng mặt.
Theo TS.BS Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, ung thư biểu mô tế bào đáy (Basal Cell Carcinoma – BCC) chiếm khoảng 75% các trường hợp ung thư da. Dù tiên lượng thường tốt hơn nhiều loại ung thư khác, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ tái phát nhiều lần, nhất là ở các thể mô bệnh học nguy cơ cao.
Trường hợp bệnh nhân nói trên bắt đầu với biểu hiện vùng môi trên bên phải dày lên bất thường. Sau thăm khám tại một bệnh viện chuyên khoa ung bướu, người bệnh được chẩn đoán mắc BCC và tiến hành phẫu thuật cắt bỏ khối u lần đầu.
Tuy nhiên, khoảng 3 năm sau, vùng sẹo mổ cũ xuất hiện tình trạng cứng, dày và đổi màu. Người bệnh được xác định BCC tái phát và tiếp tục trải qua lần phẫu thuật thứ hai với chỉ định cắt rộng khối u kết hợp tạo hình.
Đáng chú ý, chỉ sau 3 tháng, vùng cạnh mũi phải tiếp tục xuất hiện dấu hiệu bất thường với tình trạng dày và xơ cứng. Kết quả sinh thiết tại một cơ sở y tế khác tiếp tục xác định bệnh nhân mắc BCC tái phát vùng cánh mũi phải trên nền tổn thương cũ ở môi trên.
Khi đến Bệnh viện Da liễu Trung ương, các bác sĩ ghi nhận tổn thương dạng mảng ở vùng rãnh mũi - má phải, kích thước khoảng 4x3cm, bề mặt cứng chắc, ranh giới không rõ và có giãn mạch xung quanh. Vùng môi trên phải để lại sẹo xơ co kéo sau hai lần phẫu thuật trước đó.
Ảnh trước và sau của bệnh nhân sau điều trị. Ảnh: BVCC
Kết quả thăm dò chuyên sâu cho thấy đây là ca bệnh phức tạp. Hình ảnh soi da phát hiện tổn thương BCC tái phát không điển hình trên nền sẹo cũ - dấu hiệu dễ bị bỏ sót nếu chỉ quan sát bằng mắt thường. Đặc biệt, kết quả mô bệnh học xác định khối u đồng thời mang ba thể gồm thể u nhỏ, thể nông và thể thâm nhiễm. Trong đó, thể thâm nhiễm có khả năng lan rộng âm thầm dưới da, khiến ranh giới thật của khối u khó xác định.
Cảnh báo nguy cơ tái phát cao của ung thư da vùng mặt
Theo các bác sĩ, chính đặc điểm này khiến việc điều trị trở nên khó khăn, bởi tổn thương thực tế thường lan rộng hơn nhiều so với biểu hiện lâm sàng. Ngoài ra, vị trí tổn thương nằm ở vùng rãnh mũi - má và môi trên, thuộc “vùng H” nguy cơ cao trên khuôn mặt - nơi có cấu trúc giải phẫu phức tạp và cần bảo tồn tối đa mô lành.
Sau hội chẩn, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật Mohs kết hợp tạo hình tổn khuyết. Đây được xem là phương pháp tiên tiến hiện nay trong điều trị BCC tái phát hoặc nguy cơ cao.
Phẫu thuật Mohs là kỹ thuật cắt bỏ ung thư da theo từng lớp mỏng và kiểm tra ngay dưới kính hiển vi trong quá trình mổ nhằm đảm bảo loại bỏ tối đa tế bào ung thư, đồng thời bảo tồn mô lành xung quanh. Theo các chuyên gia, phương pháp này có tỷ lệ kiểm soát bệnh lên tới 90-95% đối với BCC tái phát, cao hơn đáng kể so với phẫu thuật thông thường.
Các bác sĩ cho biết, BCC thường xuất hiện ở vùng da hở như mặt, tai, cổ - những khu vực tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời. Bệnh diễn tiến âm thầm, ít gây đau hay ngứa nên dễ bị nhầm với nốt ruồi, sẹo hoặc tổn thương da lành tính.
Chuyên gia khuyến cáo người dân cần đi khám chuyên khoa da liễu khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nốt sần bóng màu hồng hoặc màu da có giãn mạch, vết loét lâu lành, vùng da dày cứng không rõ ranh giới hoặc sẹo cũ thay đổi màu sắc, sưng cứng bất thường.
Đối với người từng điều trị BCC, việc tái khám định kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm phát hiện sớm nguy cơ tái phát. Những trường hợp BCC tái phát, xuất hiện ở vùng mặt hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên được đánh giá chuyên sâu để có hướng điều trị phù hợp.