Kỳ thi vào lớp 10 THPT: Tỷ lệ "chọi" không phải là "định mệnh", càng không phải thước đo về độ khó

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng: "Tỷ lệ chọi chỉ mang ý nghĩa mô tả số lượng đăng ký, chứ không dự báo được kết quả. Do đó không nên dùng tỷ lệ này để định hướng nguyện vọng".

Sở dĩ có nhận định này, theo báo Thanh niên, hai trường có cùng tỷ lệ chọi 1/10 chưa chắc đã có mức độ cạnh tranh ngang nhau. Có trường nhiều hồ sơ ảo, học sinh chỉ đăng ký "thử vận may", trong khi trường khác có ít hồ sơ nhưng hầu hết là học sinh có học lực giỏi.

Tỷ lệ chọi còn biến động mạnh qua từng năm do hàng loạt yếu tố như vị trí địa lý, uy tín nhà trường, thay đổi chỉ tiêu hay tâm lý đám đông. Do đó, việc lấy tỷ lệ chọi làm căn cứ để dự đoán cơ hội trúng tuyển là thiếu cơ sở khoa học.

Do đó thay vì chỉ tập trung vào "bao nhiêu người thi - bao nhiêu người đậu", phụ huynh và học sinh nên quan tâm tới các thông tin có ý nghĩa định hướng thực chất:

Điểm chuẩn, phổ điểm trúng tuyển và phân vị điểm qua các năm để học sinh có cơ sở tự đánh giá năng lực.Thông tin về chương trình học, điều kiện học tập, định hướng nghề nghiệp và tỷ lệ học sinh tốt nghiệp tại các trường.

Đồng thời, các nhà trường nên đẩy mạnh công tác tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp trong trường THCS, giúp học sinh hiểu rõ bản thân thay vì chạy theo "độ hot" của trường. Khi có đủ thông tin đúng và hữu ích, học sinh sẽ biết chọn trường phù hợp.

Nhiều thầy cô cũng có chung quan điểm về tỷ lệ "chọi" không nên là yếu tố tiên quyết trong việc chọn nguyện vọng của thí sinh.

Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết năm nay có 151.254 học sinh đăng ký dự thi lớp 10 công lập, trong khi tổng số học sinh lớp 9 của thành phố hơn 169.000. Như vậy, khoảng 18.000 học sinh không đăng ký dự thi, có thể lựa chọn các hướng đi khác như học tại trường tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên, học nghề hoặc du học.

Với tổng chỉ tiêu tuyển sinh hơn 118.000, dự kiến khoảng 78% thí sinh sẽ trúng tuyển trong kỳ thi năm nay.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại TP.HCM năm học 2026-2027 diễn ra trong hai ngày 1 và 2/6, với ba môn bắt buộc gồm Ngữ văn, Toán và Ngoại ngữ; thí sinh đăng ký lớp chuyên hoặc tích hợp sẽ thi thêm môn tương ứng.

Ông Cao Đức Khoa - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (TP.HCM), trả lời trên báo Lao Động có khuyến nghị học sinh không nên vội vàng điều chỉnh nguyện vọng chỉ vì thấy tỉ lệ chọi tăng cao.

Theo ông, điều quan trọng nhất là thí sinh phải đánh giá đúng năng lực bản thân, đồng thời tham khảo ý kiến từ phụ huynh và giáo viên các môn chính như Toán, Ngữ văn, tiếng Anh.

Ông cũng lưu ý học sinh cần tính toán hợp lý cả 3 nguyện vọng, trong đó nguyện vọng 3 nên chọn trường có mức điểm phù hợp hơn để tăng cơ hội trúng tuyển vào trường công lập.

"Nguyện vọng 1 và 2 có thể giữ theo mục tiêu, nhưng nguyện vọng 3 cần mang tính an toàn", ông nhấn mạnh.

Trong khi đó, cũng theo báo Lao Động, bà Hứa Thị Diễm Trâm - Hiệu trưởng Trường THCS Hà Huy Tập (TP.HCM), cũng cho rằng, học sinh không nên quá lo lắng hay chạy theo tỉ lệ chọi, mà cần tập trung vào việc ôn tập.

"Thời điểm này, điều quan trọng nhất là củng cố kiến thức, rèn kỹ năng làm bài, phân bổ thời gian và giữ tâm lý ổn định khi vào phòng thi", bà nhấn mạnh.

Theo ghi nhận của VnExpress, tại Hà Nội, hơn 124.600 em đăng ký dự thi lớp 10, chiếm gần 85% tổng số học sinh tốt nghiệp THCS.

Trường THPT Yên Hòa có tỷ lệ chọi cao nhất thành phố, với 1/3,36. Trường tuyển 765 học sinh lớp 10, nhận đăng ký gần 2.570 nguyện vọng 1. Ở ngay sau là THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông, với tỷ lệ chọi 1/3. Những năm trước, hai trường cũng dẫn đầu, song tỷ lệ chọi chỉ trên 1/2.

9 trường THPT khác có tỷ lệ chọi trên 2, lần lượt gồm Nguyễn Thị Minh Khai, Nhân Chính, Kim Liên, Phan Đình Phùng, Trần Phú, Thăng Long, Cầu Giấy, Lê Quý Đôn - Đống Đa và Việt Đức.