Chiều 12/11, sau phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã làm rõ thêm một số vấn đề được ĐBQH quan tâm đến lĩnh vực khoa học, công nghệ.
Sử dụng AI phải đi đôi với bảo đảm chủ quyền, an ninh, an toàn
Liên quan đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá đây là bước đột phá có khả năng tạo ra năng suất, tri thức và năng lực sáng tạo. Tuy nhiên, AI cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặt ra yêu cầu phải tính toán thận trọng trong quá trình phát triển và ứng dụng.
Quan điểm của Chính phủ là sử dụng AI phải đi đôi với bảo đảm chủ quyền, an ninh, an toàn và lấy người dân làm trung tâm. Việt Nam cần từng bước làm chủ công nghệ, kiểm soát được quá trình ứng dụng, không để phụ thuộc vào những nền tảng và công nghệ mà mình không có khả năng kiểm soát.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng (Ảnh: Media Quốc hội).
"Tới đây phải có AI mang thương hiệu Make in Vietnam", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng Việt Nam cần phát triển các sản phẩm trí tuệ nhân tạo do chính mình làm chủ, phù hợp với yêu cầu phát triển và điều kiện thực tiễn của đất nước.
Trong quá trình xây dựng, ban hành Khung kiến trúc quốc gia số và triển khai các nhiệm vụ liên quan, Chính phủ đặc biệt chú trọng yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn trong sử dụng và ứng dụng AI.
Công nghệ chiến lược phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, thời gian qua, Chính phủ đã tập trung triển khai 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Theo đó, Chính phủ tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", từ kiểm soát đầu vào sang kiểm soát đầu ra.
Cùng với đó, Chính phủ chú trọng bố trí nguồn lực để bảo đảm thực hiện ba trụ cột gồm khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, phát triển nguồn nhân lực, từ đội ngũ hiện có tại các viện nghiên cứu, trường đại học đến việc giao nhiệm vụ đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các cơ sở giáo dục đại học.
Đổi mới mạnh mẽ phương thức triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ, gắn hoạt động nghiên cứu với việc giải quyết những bài toán lớn của đất nước.
Qua quá trình thực hiện, Việt Nam đã đạt được một số kết quả đáng khích lệ, được thể hiện qua các chỉ số đánh giá quốc tế.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn nhìn nhận lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế.
Quang cảnh phiên chất vấn và trả lời chất vấn chiều 12/11 (Ảnh: Media Quốc hội).
Những vấn đề liên quan đến nghiên cứu công nghệ chiến lược, thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu, hệ thống phòng thí nghiệm, đổi mới hoạt động nghiên cứu, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và hoạt động nghiên cứu khoa học của doanh nghiệp vừa và nhỏ đã được Chính phủ nhận diện.
Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những lĩnh vực khó, có tính đặc thù, không thể giải quyết trong thời gian ngắn như một số lĩnh vực khác. Để hình thành sản phẩm cụ thể, cần có thời gian, nguồn lực và quá trình đầu tư bài bản.
Làm rõ quan điểm điều hành, Phó Thủ tướng nhấn mạnh nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ chiến lược phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước, đồng thời gắn chặt với việc cải thiện đời sống của người dân.
Các kết quả nghiên cứu cần góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tăng năng suất lao động và giải quyết những vấn đề cấp thiết mà người dân, doanh nghiệp đang đặt ra.
Đối với công nghệ chiến lược, đã có sự thay đổi mạnh mẽ trong cách tổ chức thực hiện. Lần đầu tiên, 20 bài toán lớn được xác định cùng 30 sản phẩm công nghệ cần tập trung phát triển, đồng thời giao trách nhiệm cho 10 Bộ trưởng trực tiếp gắn với việc giải quyết các nhiệm vụ này.
Trên cơ sở đó, các Bộ trưởng đã phê duyệt nhiệm vụ, lựa chọn cơ quan chủ trì và doanh nghiệp tham gia triển khai. Đặc biệt, Chính phủ lần đầu tiên áp dụng cơ chế cấp kinh phí trực tiếp cho doanh nghiệp nghiên cứu công nghệ chiến lược, đồng thời chấp nhận rủi ro trong quá trình nghiên cứu, phát triển.
Đến thời điểm báo cáo Quốc hội, khoảng 19 nhiệm vụ đã được phê duyệt. Phó Thủ tướng đánh giá đây là kết quả bước đầu, dù tiến độ còn chậm nhưng cho thấy cách làm và hướng triển khai đang đi đúng hướng.
Phó Thủ tướng tin tưởng thời gian tới sẽ hình thành được những công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược theo yêu cầu của Nghị quyết 57 cũng như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.