Hội đồng Thẩm phán TANDTC thông qua 3 án lệ về sở hữu trí tuệ

Chiều 24/9, Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) tổ chức phiên họp toàn thể Hội đồng Thẩm phán TANDTC xem xét, biểu quyết các dự thảo án lệ liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Theo Tạp chí Tòa án Nhân dân, tại phiên họp, trên cơ sở nghiên cứu, rà soát và đối chiếu với các quy định pháp luật có liên quan, thành viên Hội đồng Thẩm phán và đại diện các Bộ, ngành cơ bản thống nhất với nội dung các dự thảo, đồng thời đề nghị tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện một số nội dung nhằm bảo đảm tính chặt chẽ, thống nhất, khả thi khi ban hành và trong quá trình áp dụng.

Trên cơ sở các ý kiến thảo luận, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng kết luận đối với từng nội dung, Hội đồng Thẩm phán TANDTC thống nhất thông qua đối với 2 dự thảo Nghị quyết và 3 dự thảo án lệ về sở hữu trí tuệ.

Các Dự thảo án lệ được thông qua, gồm: Về căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính; Về nghĩa vụ chứng minh quyền tác giả trong trường hợp có chứng cứ ngược lại trong vụ án tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ; Về việc định tội danh xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Tạp chí Tòa án Nhân dân điện tử

Theo tờ Doanh nghiệp và Công Lý, án lệ thứ nhất tập trung vào căn cứ xác định mức bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính.

Đây là vấn đề ngày càng đáng chú ý khi phần mềm, nền tảng công nghệ và các sản phẩm số trở thành tài sản có giá trị lớn của doanh nghiệp. Khi quyền tác giả bị xâm phạm, một trong những vấn đề phức tạp là chứng minh thiệt hại và xác định mức bồi thường.

Việc phát triển án lệ trong lĩnh vực này có ý nghĩa tạo thêm căn cứ tham khảo cho Tòa án khi giải quyết những vụ việc có tình huống pháp lý tương tự, đồng thời giúp chủ thể quyền nhận diện rõ hơn tầm quan trọng của chứng cứ về giá trị tài sản trí tuệ và thiệt hại phát sinh.

Với doanh nghiệp công nghệ, điều này cũng đặt ra yêu cầu quản trị tài sản trí tuệ ngay từ khi sản phẩm được hình thành. Hợp đồng phát triển phần mềm, hồ sơ xác lập quyền, chứng từ về chi phí đầu tư, khai thác thương mại và các tài liệu chứng minh giá trị kinh tế của phần mềm có thể trở thành nguồn chứng cứ quan trọng khi tranh chấp xảy ra.

Án lệ thứ hai đề cập nghĩa vụ chứng minh quyền tác giả trong trường hợp xuất hiện chứng cứ ngược lại trong vụ án tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ.

Vấn đề này đặc biệt có ý nghĩa trong thực tiễn kinh doanh bởi tranh chấp không chỉ phát sinh về việc có hay không hành vi sử dụng tác phẩm, mà còn có thể bắt đầu từ câu hỏi ai thực sự là chủ thể có quyền.

Án lệ thứ ba liên quan đến việc định tội danh xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Thực tiễn xét xử cho thấy có những trường hợp hành vi liên quan đến hàng hóa gắn dấu hiệu xâm phạm nhãn hiệu có thể đặt ra vấn đề phân biệt giữa tội “Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp” và các tội danh khác.

Một bản án đã được công bố trên hệ thống TAND cho thấy, trong vụ sản xuất nệm gắn dấu hiệu xâm phạm nhãn hiệu được bảo hộ, kết luận giám định xác định sản phẩm là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu. Tòa án cấp phúc thẩm nhận định hành vi nhằm thu lợi, ảnh hưởng đến quyền của chủ sở hữu nhãn hiệu có đủ yếu tố cấu thành tội “Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp” theo Điều 226 Bộ luật Hình sự; việc cấp sơ thẩm xác định tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả” là chưa chính xác.

Việc phát triển án lệ về định tội danh vì vậy có ý nghĩa trong việc thống nhất cách nhận diện bản chất pháp lý của hành vi, nhất là khi quyền sở hữu công nghiệp ngày càng gắn chặt với hoạt động sản xuất, phân phối và xây dựng thương hiệu.

Kết luận phiên họp, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng đề nghị Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện kỹ thuật đối với các án lệ đã được Hội đồng Thẩm phán thông qua, trình Chánh án TANDTC ban hành quyết định công bố để các Tòa án nghiên cứu, áp dụng trong xét xử.