Giới chức an ninh Mỹ khuyến cáo người dùng Android và iPhone khởi động lại thiết bị

Trong bối cảnh các phần mềm gián điệp trên iOS tiếp tục trở thành tâm điểm lo ngại của người dùng iPhone, các thiết bị Android cũng không tránh khỏi nguy cơ từ mã độc, giới chức an ninh tại Mỹ và Pháp đã đưa ra một khuyến nghị đơn giản: tắt rồi bật lại điện thoại. Đây được xem là biện pháp bảo mật cơ bản nhưng đáng cân nhắc, đi kèm những lý giải cụ thể về hiệu quả thực tế.

Những điều người dùng Android và iPhone cần biết

Với người dùng iPhone, các thông tin liên quan đến bộ công cụ khai thác phần mềm gián điệp DarkSword – hiện đã được Apple vá trên các phiên bản iOS bị ảnh hưởng – chắc chắn không còn xa lạ. Trong khi đó, người dùng Android cũng liên tục nhận cảnh báo khi nhiều thiết bị bị phát hiện xuất hiện phần mềm gián điệp. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn của thiết bị di động.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng phần lớn các cuộc tấn công mạng không bắt nguồn từ lỗ hổng zero-day hay kỹ thuật tinh vi, mà thường xuất phát từ các chiêu trò kỹ thuật xã hội đơn giản. Vì vậy, việc nâng cao cảnh giác trước các hành vi lừa đảo là yếu tố then chốt. Cả Apple và Google đều đã triển khai nhiều lớp bảo vệ chống phishing, và người dùng hoàn toàn có thể chủ động tìm hiểu để tự bảo vệ mình.

Bên cạnh đó, việc kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) cho các tài khoản quan trọng, kết hợp với mật khẩu mạnh hoặc khóa bảo mật vật lý (nếu có), vẫn là những lớp phòng vệ hiệu quả. Nhưng ngoài các biện pháp quen thuộc này, liệu còn giải pháp nào khác? 

Vì sao nên tắt và bật lại thiết bị?

Các cơ quan an ninh đã đưa ra câu trả lời: Người dùng nên khởi động lại điện thoại định kỳ. Khuyến nghị này được Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) đề cập từ năm 2020 trong tài liệu “Các biện pháp thực hành tốt nhất cho thiết bị di động”, và mới đây tiếp tục được Cơ quan An ninh Hệ thống Thông tin Quốc gia Pháp (ANSSI) nhấn mạnh trong hướng dẫn cập nhật tháng 11/2025.

Theo ANSSI, việc khởi động lại giúp dừng toàn bộ tiến trình đang chạy và loại bỏ các phần mềm chỉ tồn tại trong bộ nhớ tạm, bao gồm một số dạng phần mềm gián điệp không có khả năng bám trụ lâu dài. Đây là điểm tương đồng với khuyến nghị của NSA, và ở một mức độ nhất định, đây là lời khuyên hợp lý.

Tuy vậy, hiệu quả của biện pháp này có giới hạn. Phần lớn mã độc hiện đại có khả năng tồn tại lâu dài trên thiết bị. Ngay cả khi việc khởi động lại có thể loại bỏ phần mềm độc hại trong bộ nhớ, nguyên nhân gây nhiễm – như ứng dụng độc hại hoặc truy cập vào website nguy hiểm – vẫn còn tồn tại. Nếu không xử lý tận gốc, nguy cơ tái nhiễm sau khi khởi động lại là rất cao.

Biện pháp đơn giản nhưng vẫn đáng làm

Dù không phải “lá chắn” toàn diện, việc tắt và bật lại thiết bị vẫn mang lại những lợi ích nhất định, như làm sạch bộ nhớ tạm và thiết lập lại tài nguyên hệ thống. Đây là thao tác đơn giản, gần như không tốn chi phí nhưng có thể góp phần giảm thiểu rủi ro.

Do đó, các chuyên gia cho rằng người dùng không có gì để mất khi thực hiện thói quen này, thậm chí còn có thể hưởng lợi đáng kể. Một lần khởi động lại mỗi tuần chỉ mất chưa đến một phút, nhưng có thể giúp tránh những hậu quả kéo dài hàng giờ, thậm chí hàng ngày nếu thiết bị bị xâm nhập.

Dẫu vậy, điều quan trọng là không nên phụ thuộc hoàn toàn vào biện pháp này. Người dùng vẫn cần duy trì các nguyên tắc bảo mật cơ bản như cập nhật hệ điều hành thường xuyên, tránh cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc và cảnh giác với các liên kết đáng ngờ. Chỉ khi kết hợp nhiều lớp bảo vệ, thiết bị di động mới có thể đạt được mức an toàn cao nhất.