Cụ ông 83 tuổi suýt mất mạng vì hạt mít
"Tôi nghĩ nuốt xuống bụng rồi dạ dày sẽ tiêu hóa được, ai ngờ suýt mất mạng...", cụ C.T. (83 tuổi, quê Thái Nguyên) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại sự cố vô tình nuốt phải một hạt mít, dẫn đến ca phẫu thuật cấp cứu vì tắc ruột nguy hiểm.
Theo người bệnh, trong lúc ăn mít, một hạt mít bất ngờ trôi sâu vào họng. Không thể khạc ra ngoài, cụ đành nuốt xuống vì cho rằng dị vật sẽ được tiêu hóa và đào thải tự nhiên.
Tuy nhiên, sau đó, cụ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng đầy bụng, chướng hơi, đau tức và hoàn toàn không thể đại tiện hay trung tiện. Nghĩ chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường, cụ tự theo dõi tại nhà. Đến khi bụng chướng to, khó thở, gia đình mới đưa cụ đến cấp cứu tại Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm.
Kết quả chụp cắt lớp ổ bụng cho thấy hạt mít kích thước khoảng 3 x 2 cm đã di chuyển xuống ruột non và mắc kẹt tại đây, gây tắc ruột cơ học kéo dài suốt 4 ngày. Các bác sĩ đánh giá nếu không được can thiệp kịp thời, người bệnh có nguy cơ hoại tử ruột, vỡ ruột, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
PGS.TS Trần Quế Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật Tiêu hóa và Gan mật, Bệnh viện Đại học Y Dược người trực tiếp phẫu thuật cho bệnh nhân, cho biết đây là ca bệnh có nhiều yếu tố phức tạp. Cụ T. từng trải qua phẫu thuật Miles điều trị ung thư trực tràng cách đây 15 năm và đang mắc đái tháo đường type 2.
Các bác sĩ tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC
Theo PGS.TS Trần Quế Sơn, với những trường hợp tắc ruột do dị vật, phẫu thuật nội soi thường là lựa chọn ưu tiên vì chỉ cần đường rạch nhỏ, ít đau và giúp người bệnh hồi phục nhanh. Tuy nhiên, ở trường hợp này, do ổ bụng có nhiều dính sau cuộc mổ cũ, các quai ruột bám chặt vào thành bụng và vùng hố chậu trái.
"Khi tiến hành thăm dò bằng nội soi, ê-kíp nhận thấy ruột non dính quá chặt, không thể di động an toàn nên quyết định chuyển sang mổ mở để tránh nguy cơ làm rách hoặc thủng ruột", PGS.TS Trần Quế Sơn cho biết.
Sau phẫu thuật lấy hạt mít và xử trí đoạn ruột bị tắc, sức khỏe người bệnh dần ổn định. Sau 7 ngày điều trị, cụ ông tỉnh táo, bụng mềm, vết mổ tiến triển tốt và chuẩn bị xuất viện.
Từ ca bệnh trên, PGS.TS Trần Quế Sơn cho biết người cao tuổi là nhóm có nguy cơ cao bị tắc ruột do bã thức ăn hoặc dị vật vì hai nguyên nhân chính.
Thứ nhất, người lớn tuổi thường bị rụng răng hoặc răng yếu, làm giảm khả năng nhai nghiền thức ăn. Đồng thời, phản xạ nuốt cũng suy giảm khiến nhiều người vô tình nuốt nguyên khối thức ăn hoặc các loại hạt lớn, trơn. Khi xuống ruột, những dị vật này dễ kết dính với thức ăn, tạo thành khối bã gây bít tắc lòng ruột.
Thứ hai, những người từng phẫu thuật ổ bụng như mổ dạ dày, đại tràng hoặc trực tràng thường có tình trạng dính ruột, gập góc hoặc hẹp một số đoạn ruột. Đây là những vị trí rất dễ khiến hạt trái cây hoặc khối thức ăn mắc kẹt, dẫn đến tắc ruột.
Khuyến cáo phòng tránh tắc ruột ở người cao tuổi
Để hạn chế nguy cơ xảy ra những tai nạn tương tự, các bác sĩ khuyến cáo gia đình có người cao tuổi cần lưu ý:
Loại bỏ hoàn toàn hạt trước khi cho người già ăn các loại quả như mít, nhãn, vải, hồng xiêm, chanh, quất... Không nên để người cao tuổi tự cắn hoặc nhằn hạt; Ưu tiên các món ăn mềm, dễ tiêu hóa; thịt nên băm nhỏ hoặc hầm kỹ; Hạn chế thực phẩm nhiều xơ dai hoặc dễ tạo bã như măng khô, xơ mít, quả hồng, dọc mùng chưa sơ chế kỹ; Nhắc người cao tuổi ăn chậm, nhai kỹ, không vừa ăn vừa nói chuyện hoặc xem tivi; Uống đủ nước để hỗ trợ quá trình tiêu hóa; Các bác sĩ cũng lưu ý, nếu người cao tuổi, đặc biệt là người có tiền sử phẫu thuật ổ bụng, xuất hiện các triệu chứng như đau bụng từng cơn tăng dần, nôn, bí trung tiện, bí đại tiện hoặc bụng chướng ngày càng tăng thì cần đưa đến cơ sở y tế ngay.
Người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc nhuận tràng, thuốc tẩy ruột hoặc các bài thuốc dân gian khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi việc chậm trễ điều trị có thể khiến ruột hoại tử, vỡ ruột, gây nhiễm trùng nặng và đe dọa tính mạng.