Đẩy mạnh số hóa, hoàn thiện cơ chế kết nối dữ liệu trong đăng ký biện pháp bảo đảm

Sáng 30/6, tại Hà Nội, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp tổ chức Tọa đàm lấy ý kiến góp ý Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm. Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước -Tổ phó Tổ soạn thảo Lê Vệ Quốc chủ trì Tọa đàm.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước Lê Vệ Quốc cho biết, trước yêu cầu của Đảng, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về đổi mới tư duy xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật, cùng yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân và đẩy mạnh chuyển đổi số, việc hoàn thiện thể chế pháp luật về đăng ký biện pháp bảo đảm là rất cần thiết.

Trên tinh thần đó, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP về đăng ký giao dịch bảo đảm sẽ được sửa đổi toàn diện theo hướng xây dựng nghị định mới thay thế. Việc ban hành nghị định mới nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn thi hành pháp luật; đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, đổi mới phương thức quản lý; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước và giải quyết thủ tục đăng ký, góp phần giảm nguồn lực, chi phí, tiết kiệm thời gian cho xã hội và tạo dư địa cho phát triển.

Theo Ông Lê Vệ Quốc, các định hướng lớn của dự thảo đã được Tổ soạn thảo thống nhất tại phiên họp đầu tiên. Theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước đang tiếp tục tổ chức các hội nghị, hội thảo, tọa đàm lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và những người làm công tác thực tiễn để hoàn thiện dự thảo và hồ sơ trình cấp có thẩm quyền. Theo lộ trình, dự thảo Nghị định sẽ được trình Chính phủ ban hành trong tháng 11/2026.

Nhấn mạnh ý nghĩa của việc lấy ý kiến, ông Lê Vệ Quốc đề nghị các đại biểu tập trung phân tích, làm rõ những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai Nghị định số 99/2022/NĐ-CP, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi để xử lý, sửa đổi, hoàn thiện trong dự thảo Nghị định này.

Theo ông Lê Vệ Quốc, việc xây dựng một nghị định bảo đảm chất lượng, sát thực tiễn và khả thi cần có sự đồng hành, đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp, luật sư và những người trực tiếp làm công tác thực tiễn.

Chia sẻ về định hướng xây dựng và một số nội dung cơ bản của dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, ông Phạm Trường Hải, Phó Trưởng phòng Quản lý nghiệp vụ về đăng ký biện pháp bảo đảm, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước (Bộ Tư pháp) cho biết, dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm được xây dựng để thay thế Nghị định số 99/2022/NĐ-CP nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Chính phủ về cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Sau 3 năm thi hành, Nghị định số 99/2022/NĐ-CP đã góp phần hoàn thiện khung pháp luật về đăng ký biện pháp bảo đảm, công khai, minh bạch thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản bảo đảm, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tiễn thi hành pháp luật cũng bộc lộ một số vướng mắc liên quan đến cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, thành phần hồ sơ, thủ tục đăng ký, quy định về đăng ký thay đổi và việc kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Trên cơ sở đó, dự thảo Nghị định được xây dựng theo 4 định hướng lớn, gồm: Tiếp tục đổi mới toàn diện cải cách hành chính, hướng đến cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình và cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm; giải quyết các vướng mắc, bất cập phát sinh trong quá trình thi hành Nghị định số 99/2022/NĐ-CP; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất với các quy định pháp luật có liên quan, đáp ứng yêu cầu của các mô hình kinh tế, kinh doanh mới dựa trên công nghệ và nền tảng số; đồng thời hoàn thiện cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu về đăng ký biện pháp bảo đảm.

Dự thảo Nghị định gồm 6 chương, 65 điều. So với Nghị định số 99/2022/NĐ-CP, dự thảo kế thừa 5 điều, bổ sung 7 điều, bãi bỏ 4 điều và sửa đổi, sắp xếp lại 49 điều thành 57 điều.

Nội dung dự thảo tập trung hoàn thiện quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký trực tuyến; cắt giảm một số thủ tục và thành phần hồ sơ không còn phù hợp; hoàn thiện quy định về đăng ký thay đổi, xóa đăng ký; bổ sung một chương riêng về kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về đăng ký biện pháp bảo đảm, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận, khai thác thông tin.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận, góp ý và đề xuất một số nội dung để hoàn thiện dự thảo Nghị định như: quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực; làm rõ thời điểm tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, làm rõ thời điểm đăng ký là cơ sở để xác định thứ tự ưu tiên thanh toán; điều kiện hợp lệ của chữ ký điện tử; đồng thời nghiên cứu quy định bảo lưu thời điểm đăng ký khi thực hiện đăng ký thay đổi trong một số trường hợp; hoàn thiện quy định về chuyển tiếp đăng ký thế chấp quyền tài sản và thành phần hồ sơ theo hướng khai thác dữ liệu có sẵn, giảm giấy tờ và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Các đại biểu cũng cho rằng, dự thảo Nghị định cần tiếp tục được nghiên cứu để hoàn thiện các quy định về trách nhiệm của người yêu cầu đăng ký và cơ quan đăng ký; kiến nghị bổ sung quy định về hiệu lực của đăng ký khi chỉnh lý thông tin có sai sót, bảo đảm tính khả thi của thời hạn giải quyết hồ sơ và hoàn thiện tiêu chí cung cấp thông tin về biện pháp bảo đảm…