Cục Thuế lưu ý quan trọng với KOL, KOC, người làm tiếp thị liên kết (affiliate)

Phải xác định bản chất hoạt động kinh doanh là gì, tổng doanh thu là bao nhiêu để kê khai nộp thuế

Ngày 20/7, Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ (Văn phòng Chính phủ) phối hợp cùng Cục Thuế (Bộ Tài chính) tổ chức hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh".

Theo báo Dân trí, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết thương mại điện tử là phương thức kinh doanh bùng nổ trong thời gian qua. Giai đoạn đầu triển khai eTax Mobile, việc chuyển từ thói quen cũ sang phương thức mới còn có những vướng mắc là điều không thể tránh khỏi.

Ông nêu sắp tới Cục sẽ tiếp tục đẩy mạnh kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu giữa các cơ quan quản lý Nhà nước, khai thác hiệu quả các dữ liệu đã có như định danh chủ doanh nghiệp, địa chỉ, hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt... để tạo ra các tờ khai gợi ý, hỗ trợ người nộp thuế thay vì phải thực hiện kê khai thủ công. 

Ông Mai Sơn nhấn mạnh công tác quản lý thuế sẽ hướng tới việc hỗ trợ doanh nghiệp và hộ kinh doanh quản trị dữ liệu, xác định kết quả, giảm tối đa các thao tác phải thực hiện.

Ngày càng có nhiều cá nhân tạo thu nhập từ các nền tảng trực tuyến như freelancer (người làm tự do), affiliate (người làm tiếp thị liên kết), KOL/KOC (người có ảnh hưởng, người tiêu dùng chủ chốt), người sáng tạo nội dung, livestream bán hàng hay cung cấp các dịch vụ số.

Với những khoản thu nhập được doanh nghiệp, nhãn hàng hoặc nền tảng chi trả, nhiều trường hợp đã được khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi nhận tiền. Nhiều người cho rằng như vậy là đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và không cần thực hiện thêm các thủ tục khác.

Tại tọa đàm, nhiều người nộp thuế bày tỏ băn khoăn về cách xác định nghĩa vụ thuế đối với các đối tượng nêu trên. Theo quy định mới của Luật Thuế thu nhập cá nhân và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, những điểm mà các cá nhân này khi kinh doanh trên nền tảng số cần lưu ý.

Tạp chí Tri thức cho biết, giải đáp vấn đề này, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế), cho biết Nghị định 253/2026 có nhiều quy định liên quan trực tiếp đến thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và bán hàng đa kênh.

Theo bà Lan Anh, điều quan trọng đầu tiên là khi kinh doanh qua sàn thương mại điện tử hay là mạng xã hội hay đa kênh cũng tương tự như kinh doanh theo truyền thống; đó là vẫn xác định doanh thu, nghĩa vụ thuế căn cứ vào chủ thể, ai là người kinh doanh và bản chất hoạt động kinh doanh là gì, loại thu nhập là gì và doanh thu thực tế phát sinh là bao nhiêu.

"Tức là, chúng ta kinh doanh qua nhiều kênh thì vẫn phải xác định bản chất hoạt động kinh doanh là gì, tổng doanh thu là bao nhiêu để kê khai nộp thuế theo đúng quy định pháp luật", bà nói.

Bên cạnh đó, hộ kinh doanh hay cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử phải làm rõ phạm vi thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử dựa trên nền tảng số và các hoạt động kinh doanh tương tự.

Có 3 vấn đề cá nhân nộp thuế cần phải lưu ý

Theo đại diện Cục Thuế, các khái niệm như KOL, KOC, affiliate, freelancer hay nhà sáng tạo nội dung chỉ là cách gọi phổ biến trên thị trường. Việc xác định nghĩa vụ thuế phải căn cứ vào hợp đồng, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như cách thức tổ chức hoạt động để xác định khoản thu đó từ hoạt động kinh doanh hay là thu nhập từ tiền công, tiền lương.

Nếu cá nhân tự đứng ra tổ chức hoạt động, có đăng ký kinh doanh và trực tiếp cung cấp dịch vụ thì khoản thu nhập được xác định là thu nhập từ hoạt động kinh doanh. Ngược lại, nếu thực hiện công việc cho tổ chức hoặc cá nhân khác theo hợp đồng thì khoản thu có thể được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Nghị định 68, Nghị định 253 đều xác định rõ từng nhóm ngành nghề hoạt động sẽ có thuế suất tương ứng.

Trường hợp cá nhân đồng thời bán hàng trên các nền tảng hoặc có những sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số cần phải phân loại rõ những nhóm thuế suất khác nhau. Nếu cá nhân cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số ấy cũng sẽ được xác định theo nhóm ngành nghề dịch vụ. Ví dụ, nếu đó là dịch vụ thì áp dụng thuế thu nhập cá nhân 2%, thuế giá trị gia tăng 5%...

Ngoài ra, cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động kinh doanh phát sinh tại Việt Nam vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Kể cả các cá nhân có thể hoạt động kinh doanh thông qua một nền tảng nước ngoài thì việc xác định doanh thu phát sinh tại Việt Nam sẽ có thuế suất tương ứng với doanh thu của chúng ta ở Việt Nam là bao nhiêu để có căn cứ kê khai.

Có 3 vấn đề cá nhân nộp thuế cần phải lưu ý: Phải xác định đúng khoản thu nhập, ngành nghề kinh doanh là ngành nghề gì, loại thu nhập là loại thu nhập gì, là dịch vụ hay là bán hàng hóa; thứ hai, phải tổng hợp đầy đủ doanh thu từ tất cả các kênh; thứ ba, phải tổng hợp đầy đủ hợp đồng, dữ liệu giao dịch để có dữ liệu đối soát, sao kê hoặc là những chứng từ được khấu trừ để phục vụ xác định nghĩa vụ thuế.

Liên quan đến thực tế nhiều người kinh doanh, đặc biệt là các KOL, KOC, người sáng tạo nội dung và các cá nhân nhận thu nhập từ nhiều nguồn được đơn vị chi trả khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi thanh toán. Họ cho rằng như vậy là hoàn thành nghĩa vụ thuế và không cần thực hiện thêm các thủ tục khác, bà Nguyễn Thị Lan Anh cho biết điều này cần phải rà soát lại kỹ hơn.

Theo bà, người nộp thuế cần rà soát tổng thu nhập của mình là bao nhiêu và trong những bối cảnh khác nhau thì không phải tất cả mọi trường hợp khấu trừ 10% là đã thực hiện nghĩa vụ thuế cuối cùng rồi. Người nộp thuế sẽ cần phải tổng hợp lại tất cả các nguồn thu nhập. Một số nguồn thu nhập có thể thông qua các nền tảng đã được khấu trừ rồi thì người nộp thuế tổng hợp lại và sẽ trừ đi những gì đã được cơ quan thuế khấu trừ.

Tóm lại, người nộp thuế phải tổng hợp toàn bộ doanh thu và phải thực hiện theo quy định trong trường hợp người nộp thuế phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân để xác định đúng nghĩa vụ thuế của mình.