Nghị định 281 có hiệu lực từ ngày 31/8, nâng mạnh thẩm quyền xử phạt vi phạm đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã, mức phạt cao nhất tới 500 triệu đồng, theo VTV.vn.
Ảnh minh họa: Quang Định/Tuổi trẻ
Cụ thể, Nghị định 281 sửa đổi, bổ sung một số quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đã chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới. Trong đó đáng chú ý là tăng tối đa gấp 50 lần thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã.
Thẩm quyền xử phạt các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai của Chủ tịch UBND cấp xã đối với các hành vi như: Lấn đất, chiếm đất hoặc hủy hoại đất, sử dụng đất sai mục đích… mức xử phạt với cá nhân vi phạm có thể lên tối đa 250 triệu đồng và 500 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.
Các mức xử phạt này đều tăng đáng kể so với mức tối đa là 5 triệu đồng trước đó nhằm tăng tính răn đe, cũng như nâng cao vai trò quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn.
Báo Thanh niên cho biết thêm, Nghị định 281 cũng sửa đổi quy định về xử phạt hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai. Theo quy định hiện hành, hành vi không đăng ký biến động đất đai trong các trường hợp bắt buộc sẽ bị xử phạt từ 2 - 3 triệu đồng đối với cá nhân không đăng ký biến động đất đai được duy trì bởi dữ liệu không đúng sẽ làm phát sinh tranh chấp, thất thu thuế, cản trở quy hoạch và bồi thường.
Tuy nhiên, Nghị định 281 bổ sung trường hợp ngoại lệ với trường hợp doanh nghiệp thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất của người dân để thực hiện dự án theo điều 127 luật Đất đai thì không bị phạt về hành vi chưa đăng ký biến động đất đai.
Ngoài ra, Nghị định cũng quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp. Theo đó, các trường hợp đã lập biên bản vi phạm trước ngày 31.8.2026 nhưng chưa ban hành quyết định xử phạt sẽ không bị xử phạt. Đối với các quyết định xử phạt đã ban hành trong khoảng thời gian từ ngày 31/1/2026 đến trước ngày 31/8/2026 nhưng người vi phạm chưa thực hiện thì cũng không tiếp tục thi hành.
Trường hợp quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng chung của vợ và chồng thì việc xác định mức xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai áp dụng như đối với một cá nhân.
Nghị định 281/2026 đã bổ sung 4 biện pháp vào danh mục các biện pháp khắc phục hậu quả khi xử phạt xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai như buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của mốc địa giới đơn vị hành chính; buộc thực hiện lại thủ tục hành chính về đất đai; buộc nộp lại các giấy tờ đã bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung; giấy tờ giả đã sử dụng. Số tiền thu lợi bất hợp pháp cũng phải nộp vào ngân sách.