Cảnh báo nguy cơ vi phạm pháp luật trong kinh doanh trên sàn thương mại điện tử

Theo thông tin từ Công an tỉn Thanh Hóa cho biết, tại Thanh Hóa, các nền tảng số ngày càng trở thành kênh quan trọng để quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm OCOP, nông sản, hàng thủ công mỹ nghệ, đặc sản địa phương và các sản phẩm do doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh sản xuất.

Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá cơ sở sản xuất, buôn bán mỹ phẩm giả do đối tượng Nguyễn Thị Dung làm chủ. Ảnh:  Công an tỉnh Thanh Hóa.

Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng của các giao dịch trên môi trường số, công tác quản lý cũng đứng trước những yêu cầu mới. Bên cạnh những tổ chức, cá nhân kinh doanh chấp hành nghiêm quy định pháp luật, vẫn còn trường hợp lợi dụng đặc điểm của hoạt động kinh doanh trực tuyến để thực hiện các hành vi vi phạm.

Nhiều thủ đoạn vi phạm trên môi trường số

Thực tế cho thấy, một số người kinh doanh chưa nhận thức đầy đủ hoặc cố tình không thực hiện các quy định liên quan đến đăng ký kinh doanh, nghĩa vụ thuế, hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc hàng hóa. Một số trường hợp không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ doanh thu; không lập, sử dụng hóa đơn, chứng từ theo quy định; sử dụng tài khoản ngân hàng, tài khoản thanh toán của người khác để nhận tiền từ hoạt động kinh doanh.

Đáng chú ý, có trường hợp kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; cung cấp thông tin, quảng cáo về sản phẩm không đúng thực tế; thậm chí lợi dụng môi trường mạng để kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng cấm hoặc hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đặc thù của thương mại điện tử là giao dịch diễn ra nhanh, phạm vi tiếp cận khách hàng rộng, người bán và người mua có thể không gặp trực tiếp. Cùng với đó là việc sử dụng nhiều tài khoản, phương thức thanh toán, đơn vị vận chuyển và nền tảng bán hàng khác nhau. Những yếu tố này đang đặt ra không ít khó khăn cho công tác phát hiện, kiểm tra, xác minh và xử lý vi phạm.

Đối tượng Xiang Guoquan, Trần Việt Huy, Võ Tấn Hiệp (từ trái qua phải) liên quan đến đường dây lừa đảo xuyên quốc gia có liên quan đến Sàn thương mại điện tử Merry Trade. Ảnh Công an tỉnh Thanh Hóa.

Từ đầu năm đến nay, lực lượng Công an Thanh Hóa đã phát hiện, xử lý 35 vụ với 62 đối tượng liên quan đến hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử. Kết quả này cho thấy, bên cạnh những đóng góp tích cực đối với phát triển kinh tế - xã hội, thương mại điện tử cũng đang trở thành lĩnh vực cần được quan tâm hơn trong công tác quản lý nhà nước, nhất là trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng môi trường mạng để vi phạm pháp luật.

Chủ động tuân thủ để kinh doanh bền vững

Trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục phát triển, yêu cầu đặt ra không phải là hạn chế hoạt động kinh doanh trên môi trường số, mà là xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và tuân thủ pháp luật.

Cùng với việc tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trực tuyến cần chủ động thực hiện đầy đủ các quy định về đăng ký kinh doanh, thuế, hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc hàng hóa và thông tin quảng cáo.

Công an tỉnh Thanh Hóa đề nghị các tổ chức, cá nhân kinh doanh trực tuyến thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, kê khai và nộp thuế theo quy định; sử dụng đúng thông tin định danh và tài khoản thanh toán của mình. Không mượn, thuê hoặc cho người khác mượn tài khoản ngân hàng, tài khoản thanh toán để che giấu doanh thu hoặc dòng tiền từ hoạt động kinh doanh.

Người kinh doanh cần lập, sử dụng và lưu giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ, dữ liệu đơn hàng, hợp đồng, thông tin thanh toán, vận chuyển và các hồ sơ chứng minh nguồn gốc hàng hóa. Chỉ kinh doanh hàng hóa có nguồn gốc hợp pháp, bảo đảm chất lượng; tuyệt đối không mua bán, tiếp tay tiêu thụ hàng giả, hàng nhập lậu, hàng cấm hoặc hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đồng thời, phải cung cấp trung thực, đầy đủ thông tin về hàng hóa, dịch vụ, giá bán, phí vận chuyển, điều kiện giao dịch, chính sách đổi trả, bảo hành và hậu mãi; tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin của khách hàng.

Doanh thu và giao dịch thực tế cần được thường xuyên đối chiếu với dữ liệu trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, đơn vị vận chuyển và tài khoản thanh toán để bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, người kinh doanh cần chủ động cập nhật các quy định mới liên quan đến thương mại điện tử, thuế, hóa đơn, quảng cáo, sở hữu trí tuệ và quản lý chuyên ngành. Khi phát hiện tài khoản, gian hàng hoặc đường dây có dấu hiệu lừa đảo, kinh doanh hàng cấm, hàng giả, hàng nhập lậu hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác, cần kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan Công an để được tiếp nhận, xác minh và xử lý.

Công an Thanh Hóa triệt xóa các đường dây sản xuất, buôn bán nước hoa giả các thương hiệu nổi tiếng trên sàn thương mại điện tử. Ảnh Công an tỉnh Thanh Hóa.

Đối với người kinh doanh, hậu quả của việc vi phạm không chỉ dừng lại ở các chế tài pháp lý mà còn có thể kéo theo thiệt hại về kinh tế, mất uy tín, thương hiệu, khách hàng, tài khoản kinh doanh và ảnh hưởng lâu dài đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thương mại điện tử là cơ hội lớn để mở rộng thị trường và phát triển kinh tế, nhưng tuyệt đối không phải là “vùng trống pháp luật”. Mọi giao dịch, dòng tiền và hoạt động kinh doanh trên môi trường số đều có thể được kiểm tra, xác minh khi có dấu hiệu vi phạm.

1. Việc nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người kinh doanh, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, lực lượng chức năng với các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội sẽ góp phần hạn chế vi phạm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời tạo nền tảng để thương mại điện tử phát triển lành mạnh, minh bạch và bền vững.