Bộ Y tế hướng dẫn sàng lọc ung thư vú chỉ trong 10 phút tại trạm y tế

Bộ Y tế vừa ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú bằng phương pháp khám lâm sàng, nhằm chuẩn hóa hoạt động phát hiện sớm bệnh ngay từ tuyến y tế cơ sở.

Theo Bộ Y tế, Ung thư vú (UTV) là ung thư phổ biến  nhất ở phụ nữ trên  toàn  cầu,  với  tỷ suất 46,8/100.000 phụ nữvà tỷ suất tử vong chuẩn theo tuổi là 12,7/100.000 phụ nữ.

Theo ước tính của Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế(IARC), tại Việt Nam, năm 2022 ghi nhận 24.563 trường hợp mắc mới (chiếm 13,6%) và khoảng 10.000 trường hợp phụ nữ tử vong (chiếm 8,3%) do UTV. Tỷ suất mắc mới chuẩn theo tuổi là 38/100.000 người, tỷ suất tử vong chuẩn theo tuổi là 14,7/100.000 người.

Tại Việt Nam, phần lớn người bệnh UTV được phát hiện ở giai đoạn muộn (trên 60% ở giai đoạn III -IV), làm giảm hiệu quả điều trị và tăng chi phí chăm sóc. Tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ khoảng 74%, thấp hơn nhiều quốc gia phát triển. Tỷ lệ phụ nữ thực hiện sàng lọc  còn  thấp  (khám  lâm  sàng  vú  22-51%,  tự khám  vú  14-19%,  và  rất ít người  trong nhóm tuổi mục tiêu được chụp Xquang vú định kỳ).

Trong hướng dẫn mới, Bộ Y tế cho biết dù độ chính xác không cao bằng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh, khám lâm sàng vẫn có giá trị trong phát hiện các khối u xâm lấn, với độ nhạy khoảng 54% và độ đặc hiệu khoảng 94%.

Đây là phương pháp đơn giản, không đòi hỏi trang thiết bị kỹ thuật cao, không làm gia tăng nguy cơ chẩn đoán hoặc điều trị quá mức.

Đặc biệt, toàn bộ quy trình khám lâm sàng vú kéo dài khoảng 10 phút và có thể thực hiện tại trạm y tế xã, phường, đặc khu hoặc các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu.

Người thực hiện khám bệnh, chữa bệnh có phạm vi hành nghề phù hợp, đã được đào tạo về thực hiện kỹ thuật khám lâm sàng vú. Đặc biệt nếu nhân viên y tế là nam phải tôn trọng quy tắc có 3 người trong quy trình khám.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ ung thư, người bệnh cần được tư vấn và chuyển đến cơ sở chuyên khoa để tiếp tục chẩn đoán, điều trị kịp thời.

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, khám lâm sàng sàng lọc ung thư vú được áp dụng theo từng nhóm nguy cơ.

Phụ nữ có nguy cơ trung bình từ 25-39 tuổi nên khám lâm sàng vú từ 1-3 năm/lần. Từ 40 tuổi trở lên, nên khám mỗi năm một lần.

Với phụ nữ thuộc nhóm nguy cơ cao, tần suất khám lâm sàng được khuyến cáo là 6-12 tháng/lần.

Đối với phụ nữ trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao, Bộ Y tế khuyến cáo bắt đầu sàng lọc từ 25 tuổi, với tần suất mỗi năm một lần. Nếu có điều kiện, nên kết hợp chụp X-quang tuyến vú hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) tuyến vú.

Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám lâm sàng hằng năm, nên kết hợp chụp X-quang tuyến vú định kỳ mỗi 1-2 năm nếu có điều kiện.