Bộ GD&ĐT vừa công bố Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định về việc xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học. Những điều chỉnh mới về điểm cộng và số lượng phương thức xét tuyển đang thu hút sự quan tâm lớn từ học sinh, phụ huynh cũng như các nhà trường.
Siết chặt quy định về điểm cộng và thu hẹp phương thức xét tuyển
Theo Thông tư mới, các cơ sở đào tạo đã sử dụng điểm cộng trong các phương thức tuyển sinh từ năm 2026 trở về trước được phép tiếp tục áp dụng cho năm tuyển sinh 2027.
Tuy nhiên, tổng điểm cộng tối đa chỉ còn 0,5 điểm theo thang điểm 30, giảm mạnh so với mức tối đa 3/30 điểm như các năm trước, đồng thời các trường phải có trách nhiệm giải trình về việc sử dụng mức điểm cộng này.
Đáng chú ý, từ năm tuyển sinh 2028 trở đi, các cơ sở đào tạo sẽ không còn được sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh.
Bên cạnh lộ trình bỏ điểm cộng, quy chế mới cũng giới hạn mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh.
Đối với mỗi chương trình và hình thức đào tạo, các trường được áp dụng tối đa 3 phương thức tuyển sinh từ năm 2027 và giảm xuống tối đa 2 phương thức từ năm 2028 (không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển).
Cơ sở đào tạo phải quy định cụ thể trọng số tính điểm xét của từng hợp phần trong mỗi phương thức, bảo đảm các thí sinh có cùng điều kiện tham gia xét tuyển (trừ đối tượng xét tuyển thẳng).
Ngoài ra, các trường cần quy định rõ tiêu chí đánh giá, xét tuyển, cách thức tính điểm xét và điều kiện trúng tuyển, bảo đảm chỉ sử dụng duy nhất một thang điểm xét tuyển.
Bộ GD&ĐT vừa công bố Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định về việc xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục mầm non, đại học và sau đại học. Ảnh minh họa: Lê Liên
Phụ huynh và học sinh điều chỉnh kế hoạch chuẩn bị trước lộ trình mới
Ngay sau khi Bộ GD&ĐT công bố những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh, trên các diễn đàn đã xuất hiện nhiều băn khoăn của học sinh và phụ huynh về cách thức triển khai của các trường cũng như tác động cụ thể đối với kế hoạch học tập.
Người học đặc biệt quan tâm đến việc các trường sẽ lựa chọn phương thức xét tuyển nào, kết quả và thành tích học tập đã tích lũy được ghi nhận ra sao, và cần thay đổi cách chuẩn bị như thế nào để phù hợp với lộ trình mới.
Tờ Hà Nội mới dẫn lời ông Trần Thái Anh, phụ huynh có con học lớp 11 tại Trường THPT Tiến Thịnh (xã Yên Lãng, Hà Nội) cho biết, gia đình định hướng cho con theo học ngành Sư phạm tiếng Anh hoặc Ngôn ngữ Anh, nên những thay đổi về điểm cộng khiến kế hoạch chuẩn bị phải tính toán lại.
Theo ông Thái Anh, phụ huynh cần tìm hiểu kỹ cách từng trường sử dụng kết quả học tập và chứng chỉ, tránh đầu tư chỉ với kỳ vọng tăng lợi thế xét tuyển.
Trong khi đó, bà Hoàng Thị Mai Khanh, phụ huynh có con học tại Trường THPT Nguyễn Văn Cừ (xã Bát Tràng, Hà Nội) bày tỏ sự đồng tình với việc bỏ điểm cộng từ năm 2028.
Bà Mai Khanh nhận định thay đổi này có thể giảm tâm lý chạy đua tích lũy thành tích, giúp học sinh tập trung hơn vào việc học và nhận diện thế mạnh cá nhân, đồng thời mong các trường hướng dẫn rõ để phụ huynh hiểu đúng quy định, không cho rằng mọi thành tích học tập hay hoạt động ngoại khóa đều mất giá trị.
Ở góc độ người học, một số học sinh phổ thông tại các địa phương ngoài thành phố lớn bày tỏ sự yên tâm khi công tác xét tuyển chú trọng hơn đến kết quả học tập thực chất.
Em Nguyễn Phương Lan, học sinh một trường THPT ở Lào Cai chia sẻ: “Giảm số phương thức xét tuyển sẽ giúp học sinh dễ theo dõi, lựa chọn và tập trung hơn vào mục tiêu. Chúng em mong các trường có tiêu chí rõ ràng, ổn định để chủ động xây dựng kế hoạch học tập”.
Để chủ động trước lộ trình mới, các chuyên gia và nhà trường khuyến nghị học sinh tập trung vào kiến thức nền tảng, xác định sớm thế mạnh cá nhân và theo dõi sát đề án tuyển sinh của từng trường. Ảnh minh họa: Lê Liên
Động thái từ trường học
Trước những thay đổi của quy chế, ông Lê Việt Dương, Hiệu trưởng Trường THPT Đoàn Kết - Hai Bà Trưng (phường Bạch Mai, Hà Nội) cho biết, nhà trường sẽ thường xuyên cập nhật thông tin mới liên quan đến kỳ tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2027 cho học sinh khối 12.
Đối với học sinh lớp 11, trường chú trọng hoạt động hướng nghiệp nhằm giúp các em nhận diện thế mạnh và tìm hiểu yêu cầu của từng ngành nghề. Ông Dương cũng đề xuất các cơ sở đào tạo công bố sớm, rõ ràng phương án, tiêu chí xét tuyển và cách quy đổi điểm để học sinh chủ động và có nhiều thời gian chuẩn bị.
Theo đánh giá của các chuyên gia, việc bỏ điểm cộng có thể góp phần thu hẹp chênh lệch cơ hội trúng tuyển giữa học sinh ở khu vực đô thị và các địa bàn khó khăn.
Chuyên gia khuyến nghị học sinh nên chọn ngành phù hợp, tìm hiểu kỹ yêu cầu đầu vào, chú trọng kiến thức và năng lực thực chất thay vì chạy theo thành tích. Riêng học sinh đang học lớp 11 nên tích cực chia sẻ với bố mẹ, thầy cô, đồng thời cân nhắc năng lực và sở thích để xác định mục tiêu học tập.
Bên cạnh đó, các trường phổ thông cần duy trì tư vấn hướng nghiệp thường xuyên, còn các cơ sở đào tạo đại học, cao đẳng cần sớm công khai tiêu chí và phương thức xét tuyển để người học có căn cứ chuẩn bị vững vàng.
Trước đó, trao đổi trên Đại biểu Nhân dân, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT cho biết, để chuẩn bị cho công tác tuyển sinh năm 2027 và giai đoạn tiếp theo, Bộ GD&ĐT hướng tới mục tiêu quan trọng nhất là bảo đảm tính khách quan, minh bạch và công bằng.
Vì vậy, các điều chỉnh hiện nay tập trung vào 3 nội dung: mở rộng đối tượng tuyển sinh; đơn giản hóa các phương thức tuyển sinh; bảo đảm công bằng thực chất trong tuyển sinh, qua đó tuyển chọn được nguồn thí sinh chất lượng cho các trường đại học.
Với một số ý kiến cho rằng việc bỏ điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung được hiểu là “bỏ chứng chỉ ngoại ngữ” hay "đưa chứng chỉ ngoại ngữ ra khỏi các phương thức xét tuyển", GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh đây là cách hiểu không chính xác.
Theo đó, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn được sử dụng để quy đổi, thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai; chứng minh yêu cầu ngoại ngữ đầu vào của chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài; hoặc được xem xét công nhận học phần, chuẩn đầu ra theo quy định. Nội dung thay đổi là không cộng thêm điểm ngoài thang đánh giá chính do từng trường tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, "điểm cộng" thực chất là phần điểm được thêm vào kết quả xét tuyển. Có những tổ hợp xét tuyển hoặc nhóm ngành đào tạo, ngoại ngữ không phải năng lực cốt lõi để cạnh tranh đầu vào, không phải yêu cầu thiết yếu nhất của chương trình đào tạo. Khi cạnh tranh đầu vào một chương trình đào tạo, thí sinh cần được đánh giá trên cùng nhóm năng lực cốt lõi phù hợp với chương trình đó.
Ngoài ra, quy định về cộng điểm giữa các trường đại học hiện nay không đồng nhất, vô hình trung có thể tạo ra sự bất công giữa các thí sinh. Do đó, cách thức điều chỉnh được Bộ GD&ĐT đưa ra nhằm hướng tới việc thí sinh phải cạnh tranh bằng năng lực phù hợp với ngành đào tạo.