Dân trí dẫn lời Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Đức Hậu, Trưởng khoa Nhi tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, bản thân các khu vui chơi không phải là nơi sinh ra virus hay vi khuẩn. Tuy nhiên, những địa điểm này lại rất dễ trở thành "ổ chứa" và phát tán mầm bệnh nếu công tác vệ sinh, khử khuẩn không được thực hiện tốt. Bác sĩ Hậu đã chỉ ra 5 khu vực và vật dụng mà phụ huynh cần đặc biệt lưu ý nhằm giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm chéo các bệnh lý nguy hiểm cho trẻ.
Nhà bóng (nhà banh)
Nhà bóng là một trong những khu vui chơi có nguy cơ mất vệ sinh cao nhất. Không gian tại đây thường nhỏ và kín, khiến trẻ dễ dàng tiếp xúc với giọt bắn của những bé đang mang bệnh. Các quả bóng được xếp chồng lên nhau thành nhiều lớp tạo ra những khe hở không thể làm sạch triệt để. Trong lúc vui đùa hay la hét, giọt bắn từ miệng hoặc nước mũi của trẻ rất dễ văng lên bề mặt bóng và sàn nhà, từ đó lây sang tay và cơ thể của các bạn chơi cùng.
Một nghiên cứu trên tạp chí American Journal of Infection Control đã ghi nhận tới 31 loài vi khuẩn trên các quả bóng tại 6 nhà bóng trẻ em. Nếu khu vực này không được khử khuẩn kịp thời khi có trẻ mang mầm bệnh, các bé khác rất dễ mắc tay chân miệng, cúm, Adenovirus, RSV, thủy đậu, tiêu chảy do Rotavirus hoặc Norovirus và các bệnh ngoài da.
Nếu không được vệ sinh, khử khuẩn đúng quy trình, các đồ chơi tại nhà bóng sẽ là nơi có thể gây bệnh cho trẻ. Ảnh minh họa
Nhà vệ sinh công cộng
Khu vực này tiềm ẩn nguy cơ cao lây truyền các bệnh đường tiêu hóa. Vi sinh vật từ phân có thể hiện diện trên nhiều bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, nút xả nước, vòi nước và bồn rửa tay. Nếu các bề mặt không được khử khuẩn đúng quy trình, hoặc trẻ không rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, mầm bệnh sẽ theo tay xâm nhập vào cơ thể. Từ đó, trẻ có thể mắc các bệnh lây truyền theo đường phân - miệng như tiêu chảy do Rotavirus, Norovirus, viêm gan A và tay chân miệng.
Hồ bơi công cộng
Nguồn nước hồ bơi nếu không được xử lý đạt chuẩn sẽ dễ dàng làm phát tán dịch tiết từ người bệnh. Thêm vào đó, các khu vực dùng chung như phòng thay đồ, tay vịn, ghế nghỉ và đồ chơi dưới nước cũng có thể trở thành bề mặt trung gian truyền bệnh.
Ngoài Adenovirus gây viêm đường hô hấp, khi đi bơi trẻ còn có nguy cơ mắc viêm kết mạc, tiêu chảy, viêm tai ngoài, các bệnh ngoài da và một số nhiễm trùng khác. Trên thế giới cũng từng ghi nhận các ổ dịch viêm gan A liên quan đến hoạt động bơi lội hoặc sử dụng bồn tắm nước nóng do nguồn nước bị ô nhiễm.
Rạp chiếu phim, khu chụp ảnh và khu vận động
Một số rạp chiếu phim hiện nay cung cấp giường nằm với chăn, gối, nệm dùng chung. Tại các khu vận động, những vật dụng như thảm, bóng tập, thanh vịn và khăn lau thường được nhiều người sử dụng liên tục. Tương tự, trang phục, mũ nón hay băng đô tại các khu chụp ảnh cũng có khả năng lưu lại mồ hôi, dịch tiết hô hấp, nấm hoặc vảy da mang mầm bệnh nếu không được giặt giũ và làm sạch đúng cách.
Thú nhồi bông và đồ hóa trang
Thú nhồi bông, trang phục hóa trang, tóc giả, bờm hay mũ dùng chung thường có cấu trúc xốp và nhiều sợi. Đặc điểm này khiến chúng dễ giữ lại bụi bẩn, nước bọt cùng dịch mũi họng. Trong khi đó, trẻ em lại có thói quen ôm sát các vật dụng này vào mặt, đưa lên mũi miệng hoặc chuyền tay nhau, tạo điều kiện lý tưởng cho mầm bệnh lây lan.
Nếu không được vệ sinh thường xuyên, những món đồ này sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm cúm, RSV, Adenovirus, đau mắt đỏ, tay chân miệng, nấm da và chốc lở. Bụi, mạt bụi cùng nấm mốc tích tụ lâu ngày còn có thể làm trầm trọng thêm tình trạng dị ứng và hen suyễn ở những trẻ có cơ địa nhạy cảm.
Thú nhồi bông, trang phục hóa trang, tóc giả, bờm hay mũ dùng chung thường có cấu trúc xốp và nhiều sợi. Đặc điểm này khiến chúng dễ giữ lại bụi bẩn, nước bọt cùng dịch mũi họng. Ảnh minh họa
Phụ huynh không nên quá lo ngại
Sức khỏe & Đời sống dẫn lời bác sĩ Hậu, việc phát hiện virus, vi khuẩn trên đồ chơi hay bề mặt tiếp xúc không đồng nghĩa trẻ chắc chắn sẽ mắc bệnh nhưng có thể làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Khả năng mắc bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số lượng mầm bệnh, đường xâm nhập, thời gian tiếp xúc và sức đề kháng của từng trẻ. Chỉ khi nguồn lây, đường lây và vật chủ cảm nhiễm cùng tồn tại thì chuỗi lây truyền mới có thể hình thành.
Phụ huynh không nên quá lo ngại, nên ưu tiên lựa chọn các cơ sở có quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn chặt chẽ, chuẩn khoa học. Đồ chơi, bàn ghế, tay vịn và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc được vệ sinh, khử khuẩn liên tục với các chất vệ sinh tẩy rửa an toàn. Không gian vui chơi, đọc sách, tô màu, lắp ghép, trò chơi trí tuệ và các thiết bị có bề mặt cứng, nhẵn, ít khe kẽ để thuận tiện vệ sinh, khử khuẩn.
Không gian được bố trí thông thoáng, kiểm soát số lượng trẻ trong từng thời điểm nhằm hạn chế tiếp xúc quá đông. Cơ sở có bố trí điểm rửa tay hoặc dung dịch sát khuẩn tại khu vực vui chơi và thường xuyên kiểm tra, loại bỏ hoặc thay thế các thiết bị không còn bảo đảm an toàn.
Phụ huynh lưu ý không cho trẻ đang sốt, ho, đau mắt đỏ, hoặc có dấu hiệu mắc bệnh truyền nhiễm đến khu vui chơi công cộng và dạy trẻ rửa tay trước và sau khi vui chơi, hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
Phụ huynh cũng nên chủ động rà soát lịch sử tiêm chủng, hoàn thành các mũi còn thiếu hoặc đến lịch tiêm nhắc cho trẻ, nhất là thời điểm các bé sắp trở lại trường học. Theo bác sĩ Hậu, tiêm vắc xin là biện pháp quan trọng giúp bảo vệ trẻ trước các bệnh như cúm, sởi, thủy đậu, viêm gan A, não mô cầu, phế cầu, RSV, Rotavirus..., đồng thời góp phần giảm nguy cơ bùng phát và lây lan dịch bệnh trong trường học và cộng đồng.