Vũ trụ hiện còn ẩn chứa năm bí ẩn lớn chưa được giải đáp hoàn toàn, như sự tồn tại của hành tinh thứ chín, hiện tượng lỗ đen và hành tinh lêu lổng chạy trốn, sự hình thành của bong bóng Fermi khổng lồ cùng vệt sáng hình dấu chấm hỏi kỳ lạ trong không gian sâu...
1. Bí ẩn về Hành tinh thứ chín (Hành tinh X)
Nằm ở rìa ngoài Hệ Mặt Trời, vượt xa quỹ đạo của sao Hải Vương, các nhà khoa học tin rằng có một thực thể khổng lồ đang ẩn mình. Dù chưa bao giờ được nhìn thấy trực tiếp, sự tồn tại của nó được suy đoán dựa trên những tác động trọng trường làm thay đổi quỹ đạo của các vật thể băng giá trong khu vực này.
Hành tinh bí ẩn này được ước tính có khối lượng gấp 5 đến 10 lần Trái Đất và mất khoảng 10.000 đến 20.000 năm để hoàn thành một vòng quay quanh Mặt Trời. Các nhà thiên văn học như Konstantin Batygin tin rằng xác suất tồn tại của nó lên đến 99,9%, tuy nhiên việc thiếu bằng chứng hình ảnh trực tiếp vẫn khiến đây là một trong những thách thức lớn nhất của thiên văn học hiện đại.
Theo một nhà thiên văn học, tỷ lệ tồn tại của hành tinh X là 99,9%
2. Lỗ đen "chạy trốn"
Vào tháng 4-2023, các nhà thiên văn học đã phát hiện một hiện tượng chưa từng thấy: một lỗ đen không bị ràng buộc với bất kỳ thiên hà nào và đang phóng xuyên không gian với tốc độ gấp 4.500 lần tốc độ âm thanh.
Lỗ đen này có khối lượng gấp 20 triệu lần Mặt Trời và kéo theo sau nó là một vệt sao khổng lồ dài hơn 200.000 năm ánh sáng. Đây có thể là bằng chứng đầu tiên cho thấy lỗ đen có khả năng thoát khỏi thiên hà mẹ của chúng, nhưng cơ chế chính xác đằng sau sự "đào tẩu" này vẫn đang được nghiên cứu thêm.
Lỗ đen "chạy trốn"
3. Những hành tinh "lêu lổng" (JUMBO)
Không chỉ có lỗ đen, các hành tinh cũng có thể "chạy trốn" và trôi nổi tự do trong vũ trụ. Năm 2023, kính viễn vọng James Webb đã phát hiện hơn 500 hành tinh lêu lổng tại Tinh vân Orion.
Điều kỳ lạ nhất là khoảng 80 hành tinh trong số đó di chuyển theo cặp nhị phân (quay quanh nhau) – một hiện tượng mà giới khoa học đặt tên là JUMBO (vật thể nhị phân có khối lượng bằng sao Mộc). Hiện tại, vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng về việc tại sao các hành tinh không có sao chủ này lại có thể kết cặp với nhau trong không gian.
4. Bong bóng Fermi khổng lồ
Tại trung tâm Dải Ngân hà tồn tại hai cấu trúc ma quái hình đồng hồ cát, trải dài khoảng 25.000 năm ánh sáng về cả phía trên và phía dưới lỗ đen trung tâm. Được gọi là bong bóng Fermi và bong bóng eROSITA, chúng chứa đầy các tia vũ trụ và khí cực nóng, chỉ có thể quan sát được qua kính viễn vọng tia gamma hoặc tia X.
Bong bóng Fermi khổng lồ
Một nghiên cứu gần đây từ Nhật Bản giả thiết rằng các bong bóng này được tạo ra bởi những cơn gió thiên hà tốc độ cao (1.000 km/giây) phun trào từ lỗ đen Sagittarius A*, tạo ra "sốc ngược" và thổi bùng lên lớp vỏ của bong bóng. Dù vậy, việc hiểu rõ hoàn toàn bản chất và lịch sử hình thành của chúng vẫn là một bài toán khó.
5. "Dấu chấm hỏi" kỳ lạ giữa vũ trụ
Trong khi quan sát các ngôi sao đang hình thành Herbig-Haro 46/47, kính viễn vọng James Webb đã tình cờ chụp được một vệt sáng màu đỏ có hình dạng hoàn hảo giống như một dấu chấm hỏi.
Các nhà khoa học phỏng đoán rằng đây không phải là một thực thể duy nhất mà có thể là hai hoặc nhiều thiên hà đang sáp nhập. Sự tương tác trọng trường giữa chúng đã làm biến dạng hình dạng các thiên hà, tạo nên một sự trùng hợp thị giác thú vị. Tuy nhiên, do khoảng cách quá xa (thể hiện qua màu đỏ của vệt sáng), bản chất thực sự của "câu hỏi" này vẫn chưa được xác nhận chính thức.
"Dấu chấm hỏi" kỳ lạ giữa vũ trụ
Dù những hiện tượng này vẫn đang thách thức giới hạn của khoa học hiện đại, nhưng chúng chính là minh chứng cho thấy vũ trụ bao la luôn ẩn chứa vô vàn câu hỏi thú vị đang chờ đợi nhân loại tiếp tục khám phá và giải mã
