Cuối tháng 11, TP HCM dự kiến công bố Quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm tại Thủ Thiêm. Bản đồ quy hoạch sẽ được triển lãm một tháng cho người dân tra cứu.
Bộ khung của quy hoạch là 5 cực động lực và 5 trung tâm vệ tinh. Lõi Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm hướng tới tài chính quốc tế, cực phía Đông gắn với đổi mới sáng tạo. Hóc Môn - Củ Chi là một trung tâm vệ tinh, phát triển logistics, trung chuyển và đô thị đại học.
Bản đồ quy hoạch mới cũng thay đổi cách người tìm nhà nhìn nhận vị trí. Khi thành phố không còn xoay quanh một trung tâm, khoảng cách tới khu trung tâm cũ không còn là tiêu chí duy nhất của một vị trí tốt.
Sơ đồ định hướng phát triển không gian TP HCM theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm. (Ảnh: VIUP)
Trên thực tế, nguồn cung căn hộ đã dịch chuyển từ trước. Theo CBRE Việt Nam, 9 tháng đầu năm, TP HCM có 14.028 căn hộ mở bán mới, trong đó hơn 8.400 căn thuộc khu vực Bình Dương cũ, tức khoảng 60% nguồn cung mới nằm ngoài khu trung tâm quen thuộc.
Tại hội thảo “Chuyển dịch bất động sản: Từ tiềm năng ngắn hạn đến giá trị thực” mới đây, bà Dương Thùy Dung, Giám đốc điều hành CBRE Việt Nam, cho rằng không gian đô thị phía Nam khó tiếp tục dồn vào một trung tâm. “Khoảng cách địa lý không còn là yếu tố quyết định như trước”, bà nói.
Khi khoảng cách không còn là yếu tố quyết định, người mua cần nhìn vào điều kiện sống tại chính khu vực dự định sinh sống. Một cực sống cần đủ bốn điều kiện: việc làm, kết nối giao thông, dịch vụ và dân cư thực. Khoảng cách tới trung tâm cũ vẫn có ý nghĩa, nhưng giá trị căn nhà phụ thuộc nhiều hơn vào việc khu vực đã đủ bốn điều kiện hay chưa.
Khu Đông là cực đã hội đủ cả bốn điều kiện. Việc làm đến từ cực đổi mới sáng tạo ngay tại chỗ và lõi tài chính Thủ Thiêm liền kề. Metro số 1 đã chở hơn 18 triệu lượt khách trong 9 tháng, cầu cạn Vành đai 3 đã đạt 99% khối lượng. Khu vực cũng có mạng lưới dịch vụ, trường học và cộng đồng cư dân hình thành qua nhiều năm.
Cửa ngõ Tây Bắc, khu vực Hóc Môn (cũ) thuộc Hóc Môn - Củ Chi, một trong 5 trung tâm vệ tinh của siêu đô thị theo quy hoạch tầm nhìn 100 năm, là nơi một cực sống mới đang hình thành. Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương đang thi công. Quy hoạch đã định hướng phát triển logistics tại Hóc Môn, nhưng khu vực còn cần thêm dân cư thực và mạng lưới dịch vụ đủ dày.
Một cực mới hình thành khi dân cư tập trung quanh nhà ga, nút giao thông và nơi làm việc. Theo Nghị quyết 56/2026/NQ-HĐND, khu TOD nằm trong phạm vi tối đa 1 km quanh nhà ga, hệ số sử dụng đất gộp được tăng tối đa 1,5 lần. Vì vậy, các tòa căn hộ cao tầng quanh nhà ga sẽ là nơi tập trung cư dân của cực mới. Khi quy mô dân số đủ lớn, trường học, dịch vụ và các tuyến tàu mới có đủ người sử dụng.
Khi đánh giá vị trí, người mua để ở cần xem xét căn hộ thuộc cực phát triển nào và mức độ hoàn thiện của cực về việc làm, kết nối, dịch vụ, dân cư. Tại các cực đang hình thành, những điều kiện còn thiếu cần được bổ sung ngay trong từng khu đô thị. Khu đô thị có chủ đầu tư đủ năng lực làm đồng bộ sẽ đưa trường học, công viên, siêu thị vào vận hành cùng lúc với các tòa căn hộ. Vị trí có giá trị kết nối được tính bằng số phút đi từ sảnh nhà tới nhà ga, trục vành đai và nơi làm việc.
Tại các cực đã phát triển ổn định, các khu dân cư khác biệt chủ yếu về chất lượng vận hành và cộng đồng cư dân. Một khu dân cư được vận hành chuyên nghiệp từ ngày bàn giao, không gian chung được chăm chút và cư dân gắn bó lâu năm sẽ giữ được sức hút theo thời gian. Người mua có thể đánh giá chất lượng vận hành qua các dự án đã bàn giao nhiều năm của cùng chủ đầu tư. Dựa trên điều kiện sống của từng cực và chất lượng của từng dự án, mỗi gia đình có thể tự vẽ bản đồ sống mới của mình.
Quy hoạch tổng thể mang tính định hướng dài hạn. Quy hoạch phân khu và các khu TOD quanh từng nhà ga sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong thời gian tới. Trong giai đoạn này, người mua để ở có thể ưu tiên những nơi hạ tầng đã vận hành và cư dân đã chuyển đến sinh sống.
Trong một thành phố nhiều trung tâm, thời gian đi từ nhà tới nơi làm việc, trường học và các tiện ích thiết yếu trở thành thước đo quan trọng khi chọn vị trí nhà ở.