Những dấu hiệu đặc trưng cảnh báo bệnh não mô cầu cần chú ý

Mới đây, tại TP.HCM, một nhóm học sinh tại Trường THCS Hai Bà Trưng được xác định mắc não mô cầu nhóm B, trong đó có 1 học sinh tử vong.

Bệnh não mô cầu có thể xảy ra ở người đang khỏe mạnh, trong đó có thanh thiếu niên. Nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo, chủ động tiêm vaccine và thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế hậu quả nghiêm trọng.

4 dấu hiệu đặc trưng cảnh báo bệnh não mô cầu

Trên Sức khoẻ đời sống, bác sĩ Anh Tuấn đã chia sẻ 4 dấu hiệu đặc trưng cảnh báo bệnh não mô cầu cần chú ý:

Sốt cao kèm mệt lả, li bì

Trẻ mắc cúm có thể sốt cao, mệt mỏi và đau nhức. Tuy nhiên, nếu trẻ sốt kèm biểu hiện li bì, khó đánh thức, phản ứng chậm hoặc tình trạng toàn thân xấu đi nhanh chóng, cha mẹ cần đặc biệt cảnh giác.

Không thể kết luận trẻ mắc cúm chỉ vì trẻ tỉnh táo hơn sau khi dùng thuốc hạ sốt. Ngược lại, nếu trẻ vẫn lơ mơ, mệt lả hoặc có biểu hiện bất thường dù đã hạ sốt, cần đưa trẻ đi cấp cứu.

Đau đầu dữ dội, cứng cổ, sợ ánh sáng

Sốt, đau đầu dữ dội và cứng cổ là những triệu chứng thường gặp của viêm màng não do não mô cầu. Trẻ cũng có thể buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng hoặc thay đổi ý thức.

Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu đôi khi không điển hình. Trẻ có thể quấy khóc bất thường, ít hoạt động, bú kém hoặc thóp phồng. Cha mẹ không nên cố ép trẻ cúi cổ để kiểm tra cứng cổ tại nhà nếu trẻ đau hoặc khó chịu.

Nôn ói, đau nhức nhiều hoặc tay chân lạnh

Nôn ói có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý, bao gồm cả cúm và não mô cầu. Tuy nhiên, nôn liên tục, đau cơ dữ dội, đau chân, thở nhanh hoặc tình trạng sốt kèm tay chân lạnh có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiễm khuẩn huyết và cần được đánh giá khẩn cấp.

Đặc biệt, nếu trẻ có vẻ rất mệt, da tái hoặc nổi vân tím, cha mẹ không nên chờ thêm để theo dõi tại nhà.

Xuất hiện chấm đỏ hoặc tím trên da

Một dấu hiệu cảnh báo quan trọng của nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu là các chấm xuất huyết hoặc ban màu đỏ sẫm, tím, có thể lan rộng nhanh chóng. Những tổn thương này có thể không nhạt màu khi ấn.

Tuy nhiên, ban xuất huyết thường không xuất hiện ở giai đoạn đầu và không phải trẻ mắc bệnh nào cũng có dấu hiệu này. Vì vậy, không được chờ đến khi nổi ban mới đưa trẻ đi khám. Nếu trẻ sốt kèm li bì, khó thở, tay chân lạnh, đau dữ dội hoặc có dấu hiệu bất thường khác, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.

Bệnh não mô cầu diễn biến rất nhanh và có thể đe dọa đến tính mạng. (Ảnh AI/Nguồn: Sức khoẻ đời sống)

Các biện pháp phòng bệnh não mô cầu

Theo Báo điện tử Chính phủ, để phòng bệnh não mô cầu, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế biến chứng nặng và tử vong do bệnh.

Người dân cần thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; súc miệng và họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng; đeo khẩu trang tại nơi công cộng và trên các phương tiện giao thông công cộng; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh.

Thực hiện tốt vệ sinh môi trường, tăng cường thông khí tại nơi ở, học tập và làm việc; lau sạch bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày (tay nắm cửa, mặt bàn, đồ chơi...) bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường. Ăn uống đủ chất, rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng.

Trong sinh hoạt hằng ngày, cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp, không dùng chung chai nước, cốc uống, bàn chải đánh răng hoặc các vật dụng cá nhân có nguy cơ dính nước bọt. Tránh hút thuốc và tiếp xúc với khói thuốc cũng là những biện pháp hỗ trợ giảm nguy cơ phơi nhiễm.

Nhà trường cần tăng cường truyền thông để học sinh nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm, biết cách tìm kiếm trợ giúp y tế kịp thời và phối hợp với cơ quan y tế khi phát hiện trường hợp nghi mắc bệnh.

Khi có ca bệnh, người sống cùng nhà, người tiếp xúc gần hoặc người tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết miệng họng của người bệnh cần liên hệ ngay cơ sở y tế để được đánh giá chỉ định kháng sinh dự phòng. Nếu có chỉ định, kháng sinh dự phòng cần được sử dụng càng sớm càng tốt theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Tiêm vaccine cũng là một biện pháp quan trọng giúp chủ động phòng bệnh não mô cầu. Tuy nhiên, việc tiêm vaccine trước đó không thay thế kháng sinh dự phòng khi người tiếp xúc thuộc diện được chỉ định.

Người dân không tự mua kháng sinh hoặc chờ xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Việc xác định đối tượng cần dự phòng và xử trí tại trường học, nơi ở tập thể phải được thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan y tế.