Nhiều người trẻ mắc sốt xuất huyết diễn biến phức tạp, bác sĩ cảnh báo điểm cần lưu ý

Nhiều người trẻ gặp biến chứng sau mắc sốt xuất huyết

Nằm điều trị bệnh tại Khoa bệnh Nghề nghiệp, Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội) đã 11 ngày vì sốt xuất huyết, N.V.T (20 tuổi, quê Hà Nội) chưa đủ điều kiện xuất viện do men gan vẫn ở mức cao. Trước khi nhập viện, T sốt cao trên 40 độ C, nổi phát ban ở cổ, lan ra nhiều vị trí trên cơ thể.

Chia sẻ về quá trình mắc bệnh, T cho biết, ban đầu khi xuất hiện triệu chứng sốt cao, bản thân chỉ nghĩ bị sốt thông thường. Tại nhà, người bệnh được gia đình cho uống thuốc hạ sốt và bổ sung oresol. Tuy nhiên, sau vài giờ không thuyên giảm, trong khi các nốt phát ban xuất hiện ngày càng nhiều ở vùng cổ, cơ thể và chân, bố mẹ đã quyết định đưa vào viện.

Sau khi thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, bác sĩ chẩn đoán T mắc sốt xuất huyết.

Nam bệnh nhân 20 tuổi đã nằm viện 11 ngày vì sốt xuất huyết, men gan vẫn tăng cao.

Đến ngày thứ 11 nằm viện, tình trạng sức khỏe đã cải thiện, các triệu chứng đau đầu, đau người trước đó cũng thuyên giảm. Tuy nhiên, men gan vẫn tăng cao nên T tiếp tục được theo dõi và điều trị, chưa thể xuất viện.

Đáng chú ý, trước khi mắc bệnh, T không có tiền sử bệnh nền và cũng ít khi đi khám sức khỏe định kỳ.

Theo chia sẻ của T: “Tại lớp học cũng có nhiều bạn mắc các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, cúm A phải nghỉ học. Ước tính có khoảng 10 sinh viên trong đợt này gặp vấn đề sức khỏe, dù không phải tất cả đều mắc bệnh cùng thời điểm”.

Tương tự Nguyễn Lê H. H. (20 tuổi, quê TP Quảng Ninh), hiện là sinh viên Trường Đại học Xây dựng, đang thuê trọ tại khu vực Định Công Thượng (Hà Nội), được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết sau 5 ngày sốt liên tục.

H. cho biết, trước khi nhập viện, em xuất hiện triệu chứng sốt cao, đau đầu và chóng mặt. Ban đầu, em từng đến cơ sở y tế thăm khám nhưng được cho về. Sau đó, khi tiếp tục khám lại, em được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết.

Trước khi nhập viện, H. không nghĩ mình mắc căn bệnh này bởi kết quả tự xét nghiệm cúm A và Covid-19 tại nhà đều âm tính.

Đây là lần đầu tiên H mắc sốt xuất huyết. Cô không xác định được nguồn lây, đồng thời cho biết khu vực sinh sống không có dấu hiệu ẩm thấp hay nhiều vật dụng chứa nước.

H nhập viện vào tối thứ Bảy. Sau những ngày điều trị, triệu chứng đau đầu đã thuyên giảm, tuy nhiên em vẫn còn đau mỏi người và đang chờ kết quả xét nghiệm để bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe, quyết định thời điểm xuất viện.

Nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết phải nhập viện điều trị khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi.

Nằm giường bên cạnh, anh N.V.H. (47 tuổi trú tại phường Bạch Mai, Hà Nội), cho biết trước khi nhập viện, anh xuất hiện các triệu chứng đau đầu, sốt, hoa mắt, chóng mặt kéo dài khoảng 2 ngày. Nhiệt độ cơ thể tại nhà dao động từ 38-39°C. Khoảng 15 phút trước khi vào viện, anh bị choáng và ngất.

Đáng chú ý, đây là lần thứ ba anh mắc sốt xuất huyết. Hai lần trước, anh cũng phải nhập viện điều trị nhưng cảm nhận đợt bệnh này có diễn biến nặng hơn. Theo anh H, những lần trước, cơn đau đầu thường giảm sau khi hết sốt, trong khi lần này tình trạng đau đầu kéo dài hơn, chưa thuyên giảm dù bệnh đã diễn tiến nhiều ngày.

Đặc biệt lần mắc này, anh được bác sĩ chẩn đoán mắc sốt xuất huyết trên nền bệnh giảm tiểu cầu vô căn, khi nhập viện ngày 2 phải chuyển xuống Hồi sức tích cực để ổn định sức khỏe. 

Khi nhập viện ở ngày thứ 4 của bệnh, số lượng tiểu cầu của anh H là khoảng 130 triệu tế bào/ml máu, nhưng chỉ sau 2 ngày đã giảm xuống còn 1 triệu tế bào/ml máu. Trong khi số lượng trung bình của tiểu cầu có trong máu là từ 150 - 450 triệu tế bào/ml máu. Hiện tình trạng của anh đã cải thiện và đang duy trì điều trị bằng thuốc corticoid.

Sốt xuất huyết lần thứ ba, người đàn ông rơi vào tình trạng tiểu cầu giảm sâu.

Anh H. cho biết: “Tôi đi làm hằng ngày nhưng không xác định được nguồn lây. Trước đó vài năm, vợ tôi cũng từng mắc sốt xuất huyết, song gần đây gia đình không ghi nhận trường hợp nào mắc bệnh.

Trước khi nhập viện, tôi nghĩ mình bị cúm A chứ không phải sốt xuất huyết. Một số thành viên trong gia đình từng mắc cúm A nhưng triệu chứng nhẹ, khỏi sau khoảng 1-2 ngày và đã được xét nghiệm”.

Sau lần mắc sốt xuất huyết thứ ba này, anh H. cho biết có thể sẽ tìm hiểu và tiêm vaccine phòng bệnh nếu vaccine đã có sẵn. Anh cũng được gia đình hỗ trợ chăm sóc trong thời gian nằm viện.

Hiện anh vẫn phải nằm lại điều trị, vì bác sĩ phát hiện anh có tình trạng thiếu máu nhẹ và nồng độ natri trong máu giảm sâu. Hiện các bác sĩ đang tiếp tục tìm nguyên nhân.

Nhiều bệnh nhân sốt xuất huyết phải nhập viện điều trị khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi.

Trao đổi với PV Đời sống và Pháp luật Thạc sĩ, BSCKII Nguyễn Thu Hường, Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Đơn nguyên Cơ xương khớp, Trưởng Đơn nguyên Truyền nhiễm, cho biết, hiện khoa đang điều trị khoảng 20 bệnh nhân sốt xuất huyết. So với những năm trước, số ca mắc có xu hướng giảm, tuy nhiên, so với cùng thời điểm năm ngoái, số bệnh nhân ghi nhận tại bệnh viện lại tăng hơn.

Do bệnh nhân sốt xuất huyết được phân bổ tại nhiều khoa tùy theo mức độ nặng, nhẹ, Đơn nguyên Truyền nhiễm hiện chủ yếu tiếp nhận các trường hợp có diễn biến nặng, với khoảng gần chục bệnh nhân nhập viện mỗi ngày.

Bác sĩ Hường lưu ý, những người mắc sốt xuất huyết có bệnh lý nền, người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch hoặc các bệnh về máu là nhóm cần đặc biệt thận trọng.

Đáng chú ý, với những bệnh nhân từng bị nhồi máu cơ tim, đặt stent động mạch vành và phải sử dụng thuốc chống đông, chống ngưng tập tiểu cầu, việc điều trị sốt xuất huyết đặt ra nhiều thách thức.

Khi số lượng tiểu cầu giảm, bác sĩ có thể phải cân nhắc tạm ngừng thuốc chống ngưng tập tiểu cầu để hạn chế nguy cơ xuất huyết. Tuy nhiên, nếu ngừng thuốc không đúng thời điểm, người bệnh lại đối mặt với nguy cơ hình thành huyết khối, gây tắc stent động mạch vành.

Do đó, những trường hợp này cần được theo dõi sát diễn biến tiểu cầu, cân nhắc thời điểm ngừng và sử dụng lại thuốc nhằm hạn chế đồng thời nguy cơ xuất huyết và biến chứng tim mạch.

Nhiều ca sốt xuất huyết diễn biến phức tạp.

Ngoài ra, một số trường hợp mắc sốt xuất huyết kèm nền bệnh không rõ nguyên nhân khác cũng cần được chú ý. Vì có thể việc mắc sốt xuất huyết là thời điểm phát hiện những bệnh lý nền trước đó người bệnh chưa từng được chẩn đoán.

Một trong những vấn đề bác sĩ Hường đặc biệt lưu ý là quan niệm cho rằng người bệnh hết sốt đồng nghĩa với việc bệnh đã thuyên giảm và không còn nguy hiểm.

“Trong 3 ngày đầu, người mắc sốt xuất huyết chủ yếu có biểu hiện sốt cao. Người bệnh cần được kiểm soát thân nhiệt, sử dụng thuốc hạ sốt khi nhiệt độ từ 38,5 độ C trở lên, đồng thời bù nước, điện giải và duy trì chế độ ăn uống phù hợp.

Tuy nhiên, từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7, dù người bệnh có thể đã hết sốt, đây lại là giai đoạn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm.

Các biến chứng có thể gặp gồm giảm tiểu cầu, tăng men gan, tăng tính thấm thành mạch dẫn đến thoát dịch tại màng phổi, màng bụng, màng tim. Đặc biệt, với người trẻ tuổi, cũng cảnh báo nguy cơ viêm cơ tim cấp do virus”, BS Hường nhấn mạnh.

Không phải cứ tiểu cầu giảm là phải truyền tiểu cầu

Một vấn đề khác khiến nhiều người mắc sốt xuất huyết lo lắng là tình trạng giảm tiểu cầu và tâm lý mong muốn được truyền tiểu cầu ngay khi chỉ số này xuống thấp.

Tuy nhiên, theo bác sĩ Hường, giảm tiểu cầu không đồng nghĩa với việc người bệnh rơi vào tình trạng nguy kịch hoặc bắt buộc phải truyền tiểu cầu.

Dẫn khuyến cáo điều trị của Bộ Y tế, bác sĩ Hường cho biết, ngay cả khi số lượng tiểu cầu xuống dưới mức 5 nhưng người bệnh không có biểu hiện xuất huyết thì cũng không đồng nghĩa với việc có chỉ định truyền tiểu cầu. Việc truyền chế phẩm máu cần căn cứ vào tình trạng rối loạn đông máu, nguy cơ xuất huyết hoặc khi người bệnh thực sự xuất huyết.

Bác sĩ Hường cho biết, một số bệnh nhân khi thấy chỉ số tiểu cầu giảm thường lo lắng, đề nghị bác sĩ truyền tiểu cầu sớm để phòng ngừa xuất huyết. Tuy nhiên, việc truyền tiểu cầu không đúng chỉ định có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ, trong đó có phản ứng dị ứng, sốc phản vệ.

Do đó, người bệnh cần tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ, không tự ý yêu cầu hoặc tìm cách can thiệp khi chưa có đánh giá chuyên môn.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thu Hường, Trưởng khoa Bệnh nghề nghiệp, Đơn nguyên Truyền nhiễm, Bệnh viện Thanh Nhàn.

Đối với việc theo dõi và điều trị tại nhà, bác sĩ Hường khuyến cáo, người bệnh cần được thăm khám để xác định chính xác có mắc sốt xuất huyết hay không. Trong 3 ngày đầu, nếu được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện theo dõi tại nhà, người bệnh cần sử dụng thuốc hạ sốt khi sốt cao từ 38,5 độ C trở lên và bù nước, điện giải đầy đủ.

Từ ngày thứ 4 trở đi, người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ tại cơ sở y tế. Ngay cả khi chưa có dấu hiệu nặng và chưa cần nhập viện, người bệnh vẫn nên đến cơ sở y tế xét nghiệm hằng ngày để kiểm tra diễn biến bệnh.

Trong đó, công thức máu là xét nghiệm cần đặc biệt chú ý, nhất là số lượng tiểu cầu và tình trạng cô đặc máu.

Bác sĩ cũng lưu ý, trẻ nhỏ và người cao tuổi là những nhóm cần được quan tâm đặc biệt khi mắc sốt xuất huyết. Với trẻ em, tình trạng mất nước có thể gây nguy hiểm nhanh hơn. Trong khi đó, người cao tuổi, nhất là những người có bệnh lý nền hoặc bệnh tim mạch, có thể gặp tình trạng bệnh lý sẵn có trở nên trầm trọng hơn khi cơ thể mất nước.