Ngân hàng Nhà nước "siết" tình trạng lãi suất thực tế cao hơn mức niêm yết

Tại Hội nghị quán triệt chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất và phổ biến công tác bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động tiền tệ, ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 tổ chức mới đây, cơ quan này cho biết từ quý IV/2025 đến nay, thị trường tiền tệ diễn biến kém thuận lợi, thông tin trên báo Dân trí.

Cụ thể, thanh khoản hệ thống có thời điểm gặp khó khăn còn mặt bằng lãi suất huy động và cho vay duy trì ở mức cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của người dân, doanh nghiệp và tiến trình phục hồi, phát triển kinh tế.

Trước tình hình đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần giảm mặt bằng lãi suất, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đáng chú ý, tại Thông báo số 117 của Ngân hàng Nhà nước về kết luận của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước tại cuộc họp ngày 9/4, các tổ chức tín dụng được yêu cầu từ ngày 10/4 giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên so với mức lãi suất của kỳ báo cáo ngày 20/3-31/3; đồng thời giảm lãi suất tiền gửi niêm yết và lãi suất cho vay.

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 yêu cầu các ngân hàng tiếp tục thực hiện đầy đủ các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng và Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất, bảo đảm người dân và doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý.

Các tổ chức tín dụng phải thực hiện nghiêm việc niêm yết, công bố và áp dụng lãi suất theo đúng quy định; bảo đảm thống nhất giữa lãi suất niêm yết, lãi suất công bố và mức lãi suất thực tế áp dụng đối với khách hàng.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh không để xảy ra tình trạng giảm lãi suất mang tính hình thức hoặc sử dụng các cơ chế khiến lãi suất thực tế cao hơn mức công bố.

Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 cũng yêu cầu các ngân hàng tuân thủ quy định về huy động ngoại tệ và cho vay cầm cố bằng ngoại tệ; hạn chế tình trạng lợi dụng hoặc lách quy định để cho vay VND có tài sản bảo đảm bằng ngoại tệ rồi gửi ngược trở lại ngân hàng nhằm hưởng chênh lệch lãi suất.

Bên cạnh đó, báo Thanh niên cho hay, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát rủi ro hoạt động, rủi ro đạo đức; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, các trường hợp áp dụng lãi suất không đúng quy định, không đúng thẩm quyền hoặc thiếu minh bạch. Không để xảy ra các hành vi gian lận, lợi dụng vị trí công tác hoặc sự tin tưởng của khách hàng để lừa đảo, chiếm đoạt tiền gửi dưới mọi hình thức, đặc biệt thông qua việc hứa hẹn mức lãi suất cao hơn lãi suất niêm yết để yêu cầu khách hàng ký trước giấy tờ, lừa đảo đăng nhập website để có mã lãi suất cao nhằm chiếm đoạt thông tin, tài sản của khách hàng. Trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, phải kịp thời báo cáo và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Các chi nhánh ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng cần kiểm soát chặt chẽ cơ cấu kỳ hạn huy động vốn và cấp tín dụng, đặc biệt đối với các khoản huy động và cho vay trung, dài hạn; bảo đảm cân đối hợp lý giữa kỳ hạn nguồn vốn và kỳ hạn sử dụng vốn, hạn chế rủi ro chênh lệch kỳ hạn.

Chủ động cân đối nguồn vốn và sử dụng vốn, bảo đảm thanh khoản và khả năng chi trả của tổ chức tín dụng; đồng thời tiết giảm chi phí hoạt động, chi phí vốn để tạo dư địa tiếp tục giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ khách hàng phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh. Tập trung tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng của nền kinh tế; kiểm soát chặt chẽ rủi ro, bảo đảm hoạt động an toàn, hiệu quả theo đúng chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc NHNN.