Trận lũ quét xảy ra cuối tháng 8 sau khi một sông băng tan chảy và sụp đổ một phần, kéo theo sạt lở đất và dòng nước lũ tràn qua khu vực Tây Tạng của Trung Quốc và Nepal. Các nhà khoa học cho rằng biến đổi khí hậu có thể đã góp phần làm thảm họa trở nên nghiêm trọng hơn.
Đến nay, trên 1.300 người được xác nhận thiệt mạng và hơn 5.500 người mất tích. Sau 12 ngày tìm kiếm, hy vọng tìm thấy người sống sót ngày càng giảm.
Theo truyền thông Anh, Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal cho biết mức độ tàn phá của trận lũ tương đương thảm họa động đất năm 2015 từng khiến phần lớn đất nước này bị tàn phá.
“Cảm giác giống như một trận sóng thần từ dãy Himalaya đổ xuống”, ông Khanal nói khi mô tả những con sóng cao 18-21 m, cuốn theo bùn đất và đá với tốc độ gần 180 km/giờ. Nhiều thị trấn, làng mạc và đường cao tốc bị xóa sổ, trong khi một số khu vực vẫn bị cô lập.
Ông Khanal nhấn mạnh đây không phải một trận lũ thông thường trong mùa mưa mà là dấu hiệu cảnh báo về những rủi ro khí hậu ngày càng nghiêm trọng tại Himalaya, theo Báo Tin Tức & Dân Tộc.
Một máy xúc đang sửa chữa đoạn đường bị hư hại ở Nepal, gần sông Trishuli, ngày 7/9. Ảnh: Reuters
Ông Khanal xác nhận Bộ Tài chính và Bộ Môi trường Nepal đã gửi bức thư chung tới quỹ ứng phó với tổn thất và thiệt hại của Liên Hợp Quốc - quỹ được thành lập năm 2022 theo Thỏa thuận Khí hậu Paris - để yêu cầu khoản bồi thường 20 triệu USD cho các thiệt hại liên quan đến khí hậu.
“Nepal đóng góp rất ít vào biến đổi khí hậu”, ông nói, “Điều cấp thiết là trong cộng đồng quốc tế - những bên hưởng lợi từ các nền kinh tế lớn và gây ô nhiễm nhiều hơn, cũng như có lịch sử phát thải khí nhà kính lớn hơn nhiều so với chúng tôi - cần gánh vác trách nhiệm chung. Vấn đề này ảnh hưởng đến toàn nhân loại”.
“Cộng đồng quốc tế không nên coi đây là một thảm họa đơn lẻ; cần nhìn nhận nó trong bối cảnh khí hậu đang thay đổi tại dãy Himalaya”, ông Khanal nói, “Ngày càng nhiều cộng đồng - không chỉ ở Nepal mà trên toàn thế giới - sẽ phải đối mặt với nguy cơ tương tự”.
Năm 2023, Liên Hợp Quốc từng cảnh báo các đỉnh núi băng tại Nepal đã mất gần 1/3 lượng băng chỉ trong hơn 30 năm do hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Ông Khanal thừa nhận khoản hỗ trợ Nepal đề xuất "rõ ràng chưa thấm tháp vào đâu so với thiệt hại thực tế", trong khi một số ước tính cho thấy tổng thiệt hại do lũ lụt gây ra có thể vượt mốc 5 tỷ USD, thậm chí cao hơn.
Liên Hợp Quốc thừa nhận Quỹ Tổn thất và thiệt hại đang đối mặt với "khoảng trống tài chính nghiêm trọng".
Quỹ đã tiếp nhận yêu cầu hỗ trợ tài chính từ 119 quốc gia với tổng số tiền 2,8 tỷ USD, song cộng đồng quốc tế mới đóng góp khoảng 400 triệu USD. Trong đó, Mỹ mới giải ngân 17 triệu USD sau khi Tổng thống Donald Trump rút nước này khỏi Thỏa thuận Paris.