Lý do Bộ Công an đề xuất bỏ hình phạt tử hình ở 6 tội danh

Theo báo Tuổi trẻ, Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, với nhiều điểm mới liên quan đến hình phạt, trong đó có đề xuất thu hẹp quy định áp dụng hình phạt tử hình.

Dự thảo tờ trình nêu rõ việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình để tiếp tục thể chế hóa quan điểm chỉ đạo của Đảng về việc nghiên cứu thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình.

Mặt khác, việc bỏ quy định hình phạt tử hình tại một số tội danh sẽ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong hợp tác quốc tế về tư pháp hình sự, dẫn độ, tương trợ tư pháp.

Năm 1985, Bộ luật Hình sự quy định 44 tội danh áp dụng hình phạt tử hình. Đến năm 1999, số tội danh áp dụng tử hình giảm xuống 29 tội. Năm 2009 giảm xuống 22 tội, năm 2015 giảm xuống 18 tội, năm 2025 giảm còn 10 tội, theo Tuổi trẻ.

Đồng thời phù hợp với xu hướng lập pháp tiến bộ là giảm dần tử hình, chỉ giữ lại đối với những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng nhất.

Nội dung này cũng phù hợp với yêu cầu của Công ước Liên Hợp quốc về quyền chính trị và dân sự mà Việt Nam là thành viên, trong đó khuyến cáo các quốc gia thành viên chỉ áp dụng hình phạt tử hình đối với các tội ác nghiêm trọng.

VietNamNet cho hay, dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định bỏ hình phạt tử hình đối với 6 tội: Tội bạo loạn (Điều 112); Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142); Tội mua bán trái phép chất ma tuý (Điều 251); Tội chống loài người (Điều 422); Tội phạm chiến tranh (Điều 423); Bỏ 1 tội danh có hình phạt tử hình do nhập Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 113) vào Tội khủng bố (Điều 299).

Như vậy, dự kiến Bộ luật Hình sự chỉ còn quy định 4 tội danh có hình phạt tử hình: Tội phản bội tổ quốc (Điều 107); Tội giết người (Điều 123); Tội khủng bố (Điều 299); Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248).

Dự thảo sửa đổi theo hướng gộp tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (điều 113) và tội khủng bố (điều 299).

Lý giải việc này, Bộ Công an cho hay thực tiễn áp dụng đã gặp khó khăn, đặc biệt việc hợp tác tương trợ tư pháp hình sự khi cần thiết phải dẫn độ đối tượng phạm tội từ nước ngoài về nước.

Việc nhập hai tội danh này và bổ sung tình tiết nhằm chống chính quyền nhân dân ở phần chung của Bộ luật Hình sự sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong thực tiễn áp dụng xử lý với loại tội phạm này, đáp ứng yêu cầu chính trị, pháp luật, hợp tác quốc tế.