Kim ngạch xuất nhập khẩu lập kỷ lục mới, đạt 770,14 tỷ USD: Tín hiệu tích cực từ ngành điện tử

Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng năm 2026 vừa được Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố, xuất nhập khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong 8 tháng đầu năm 2026 đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ - mức cao nhất từ của 8 tháng từ trước đến nay.

Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại Cảng Cát Lái - TPHCM (Ảnh: Hải Long).

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4% so với cùng kỳ năm trước. Tính riêng trong tháng 8, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 109,7 tỷ USD, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước, thông tin trên báo điện tử Chính phủ.

Cũng trong tháng 8, xuất khẩu hàng hóa đạt 54,79 tỷ USD, tăng 3,2% so với tháng trước. Trong mức tăng ấy, 33 mặt hàng đạt kim ngạch xuấ khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 93,6% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 70,0%).

Trong 8 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục dẫn đầu trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu khi đạt 337,99 tỷ USD, chiếm 90,2% tỷ trọng; nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt 26,65 tỷ USD, chiếm 7,1%; nhóm hàng thủy sản đạt 8,0 tỷ USD, chiếm 2,1%; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản đạt 2,2 tỷ USD, chiếm 0,6%.

Kim ngạch nhập khẩu đạt 54,91 tỷ USD, giảm 3,1% so với tháng trước. Tính chung 8 tháng, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 395,3 tỷ USD, tăng 35,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 105,07 tỷ USD, tăng 23,7%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 290,23 tỷ USD, tăng 40,1%.

Từ đầu năm đến nay, nước ta có 43 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 93,9% tổng kim ngạch nhập khẩu (có 3 mặt hàng nhập khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 55,5%).

Nhóm hàng tư liệu sản xuất tiếp tục được các doanh nghiệp thúc đẩy nhập khẩu nhằm đáp ứng cho sản xuất bước vào mùa cao điểm, đạt 372,04 tỷ USD, chiếm 94,1% tỷ trọng nhập khẩu.

Trên báo Dân trí, TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng đây là tín hiệu tương đối tích cực đối với nền kinh tế. Theo ông, việc máy móc, linh kiện, nguyên phụ liệu phục vụ các ngành dệt may, da giày, điện tử, nội thất... chiếm khoảng 94% tổng kim ngạch nhập khẩu phản ánh nhu cầu lớn về nguyên liệu và thiết bị phục vụ sản xuất.

Trong bối cảnh công nghiệp hỗ trợ trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu của các ngành chế biến, chế tạo quy mô lớn, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp FDI, vẫn phải nhập khẩu đáng kể linh kiện, máy móc và nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu.

Cũng trên báo Dân trí, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách, cũng cho rằng nhập siêu cao hiện nay chủ yếu xuất phát từ việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu.

Ông chỉ ra 3 nguyên nhân chính. Thứ nhất, doanh nghiệp tăng nhập khẩu để "tích trữ" trong bối cảnh nhiều rủi ro, bất định, chuỗi cung ứng bị gián đoạn và chi phí tăng. Thứ hai, giá hàng hóa nhập khẩu, nhất là công nghệ cao và năng lượng, tăng. Thứ ba, nhiều dự án công nghệ cao, dự án lớn được triển khai khiến nhu cầu nhập khẩu trang thiết bị, vật liệu tăng nhanh.

"Ở chiều ngược lại, điểm tích cực là doanh nghiệp chủ động thích ứng, nhập khẩu chủ yếu là tư liệu sản xuất, chiếm tới 94,1% kim ngạch nhập khẩu hàng hóa. Do đó, đà nhập siêu sẽ giảm dần khi doanh nghiệp dùng hàng tích trữ thay cho nhập khẩu một phần", TS Lực nói.

Theo chuyên gia này, xét về bản chất, nhập siêu không đồng nghĩa nền kinh tế yếu đi hay làm suy giảm tăng trưởng. Đây có thể chỉ là sự hạch toán "tạm thời" phần đầu tư vượt quá tiết kiệm quốc gia. Tăng nhập khẩu tư liệu sản xuất sẽ góp phần nâng cao năng lực sản xuất và xuất khẩu sau đó.

Tuy nhiên, TS Lực lưu ý nhập siêu cao và kéo dài vẫn là vấn đề cần quan tâm bởi nó cho thấy năng lực của doanh nghiệp trong nước còn yếu, mức độ tự chủ thấp, đồng thời tạo thêm áp lực lên tỷ giá và thị trường ngoại hối...