Không phải cứ thi IELTS là chắc suất đại học: Hiểu đúng luật chơi để nắm lợi thế thực sự

Lưu ý khi sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ xét tuyển đại học

Tờ Nhân lực Nhân tài Việt dẫn thông tin, theo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, thí sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ hợp lệ có thể sử dụng để quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc dùng để tính điểm khuyến khích.

Tuy nhiên, quy chế nêu rõ một chứng chỉ không được sử dụng đồng thời cho cả hai mục đích này. Việc có chấp nhận dùng chứng chỉ để thay thế điểm môn ngoại ngữ hay không hoàn toàn do từng cơ sở đào tạo quyết định. Các trường có quyền không sử dụng, hoặc tự xây dựng phương án quy đổi điểm để đưa vào tổ hợp xét tuyển và bắt buộc phải công bố minh bạch trong đề án tuyển sinh.

Nhiều học sinh và phụ huynh lầm tưởng chỉ cần sở hữu chứng chỉ IELTS với mức điểm cao là đã nắm chắc tấm vé vào đại học. Ảnh minh họa: Sức khỏe & Đời sống

Đối với chứng chỉ tiếng Anh, bảng quy đổi kết quả sang điểm môn ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch. Đồng thời, bảng quy đổi này phải được rà soát và điều chỉnh ít nhất hai năm một lần, dựa trên việc đối sánh với kết quả học tập thực tế của sinh viên trúng tuyển.

Trong trường hợp sử dụng để cộng điểm khuyến khích, mức điểm thí sinh nhận được sẽ dao động từ 0 đến 1,5 điểm trên thang điểm 30, tùy thuộc vào cách áp dụng cụ thể trong đề án của từng trường. Do đó, cùng sở hữu một mức điểm IELTS, nhưng lợi thế trúng tuyển của mỗi thí sinh có thể hoàn toàn khác nhau dựa trên trường, ngành học và phương thức xét tuyển mà các em lựa chọn.

Thực tế này đòi hỏi học sinh phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong quá trình làm hồ sơ. Thay vì chỉ tập trung đạt một mức điểm chứng chỉ nhất định, các em cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của những trường dự kiến đăng ký để đối chiếu điều kiện sử dụng và tính toán phương án có lợi nhất.

Ở góc nhìn rộng hơn, chứng chỉ ngoại ngữ không nên chỉ được coi là công cụ để tăng điểm xét tuyển. Đây còn là phương tiện quan trọng giúp người học tiếp cận tài liệu chuyên ngành và chuẩn bị cho môi trường làm việc hội nhập quốc tế.

Vì vậy, việc học ngoại ngữ cần được đặt trong mục tiêu dài hạn, bởi khả năng sử dụng tiếng Anh thực tế trong công việc và đời sống mới là giá trị cốt lõi đi cùng người học lâu dài.

Lựa chọn chứng chỉ phù hợp

Đánh giá về các bài thi quốc tế hiện nay, VTC News dẫn lời thầy Phạm Thanh Sơn, Giáo viên luyện thi tại một trung tâm ở Hà Nội, cho biết mỗi chứng chỉ được thiết kế cho những mục đích và bối cảnh khác nhau. Học sinh cần hiểu rõ đặc thù của từng bài thi thay vì chạy theo số đông hoặc mặc định IELTS là lựa chọn duy nhất.

Cụ thể, bài thi IELTS và TOEFL iBT đều đánh giá toàn diện bốn kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết và thiên về tiếng Anh học thuật. Đây là những chứng chỉ rất phù hợp cho học sinh trung học phổ thông có mục tiêu xét tuyển đại học hoặc đi du học.

Trong khi đó, bài thi TOEIC phổ biến lại tập trung đánh giá hai kỹ năng Nghe và Đọc, hướng tới khả năng sử dụng ngôn ngữ trong môi trường công sở, phù hợp hơn với những người cần đáp ứng yêu cầu công việc sau này.

Học sinh cần hiểu rõ đặc thù của từng bài thi thay vì chạy theo số đông hoặc mặc định IELTS là lựa chọn duy nhất. Ảnh minh họa: VTC News

Trước khi quyết định ôn thi chứng chỉ quốc tế, thầy Sơn khuyên học sinh cần làm rõ ba yếu tố gồm mục tiêu, trình độ và thời gian chuẩn bị. Nếu mục tiêu là xét tuyển đại học hoặc du học, thí sinh bắt buộc phải tìm hiểu kỹ yêu cầu đầu vào của từng trường, từng chương trình học để chọn đúng loại chứng chỉ được chấp nhận.

Học sinh không nên lao vào ôn thi chỉ vì áp lực đồng trang lứa hay kỳ vọng sai lầm rằng mọi chứng chỉ đều tự động mang lại lợi thế tuyển sinh.

Về lộ trình chuẩn bị, ở bậc Tiểu học và Trung học cơ sở, học sinh nên ưu tiên xây dựng nền tảng từ vựng, ngữ pháp, phát âm và khả năng sử dụng tiếng Anh qua các chủ đề quen thuộc hằng ngày thay vì vội vã luyện đề.

Đến cuối cấp Trung học cơ sở, khi đã có nền tảng tương đối vững chắc, các em có thể bắt đầu làm quen nghiêm túc hơn với cấu trúc bài thi và xác định mục tiêu điểm số. Giai đoạn lớp 10 và lớp 11 là thời điểm lý tưởng để bước vào quá trình luyện thi chuyên sâu, tùy thuộc vào năng lực và kế hoạch cá nhân của mỗi người.

Sau khi thi, học sinh vẫn cần duy trì việc sử dụng ngoại ngữ thường xuyên. Thầy giáo cũng đặc biệt lưu ý các em cần tránh tình trạng học mẹo làm bài rập khuôn mà không hiểu bản chất, bởi hiệu quả thực sự của việc học phải nằm ở năng lực hiểu và vận dụng ngôn ngữ linh hoạt trong thực tế.