Hướng xử lý nào với 328 thí sinh điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trước mốc "lọc ảo" 4/8?

Báo Tiền phong dẫn lời thầy Đinh Đức Hiền, Giám đốc điều hành Trường TH, THCS&THPT FPT Bắc Giang đã đưa ra những phân tích sâu sắc cùng các đề xuất giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này dựa trên ba nguyên tắc xuyên suốt: thượng tôn pháp luật, bảo đảm công bằng cho toàn bộ thí sinh trên cả nước và giữ tính nhân văn đối với những học sinh chưa được chứng minh là có lỗi.

Tờ Sài Gòn Giải phóng thông tin, theo kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 của Bộ GD&ĐT, từ ngày 4/8 đến 17h ngày 9/8, các cơ sở đào tạo trên toàn quốc cùng phối hợp các đơn vị của Bộ GD&ĐT tiến hành chạy lọc ảo, xét tuyển toàn quốc theo các mốc thời gian quy định.

Cơ sở đào tạo sẽ tải dữ liệu, thông tin đăng ký xét tuyển của thí sinh từ Hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT để tổ chức xét tuyển. Kết thúc công tác lọc ảo, xét tuyển, các trường sẽ kiểm dò lại lần cuối và hoàn tất công bố điểm chuẩn 2026 trước 17h ngày 13/8.

Vụ việc tại Tuyên Quang đang tạo ra áp lực song trùng khi cơ quan chức năng cần thời gian điều tra xác minh, trong khi tiến độ tuyển sinh toàn quốc không thể bị đình trệ để tránh ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn thí sinh khác và kế hoạch đào tạo của các trường.

Tạm tách dữ liệu trước mốc lọc ảo

Thầy Hiền nhấn mạnh cần bóc tách rành rọt hai vấn đề độc lập. Trách nhiệm cá nhân của từng thí sinh chỉ được xác định khi có đầy đủ chứng cứ về hành vi, nhận thức và mức độ vi phạm cụ thể.

Tuy nhiên, về mặt giá trị sử dụng của kết quả thi, cơ quan quản lí vẫn phải đánh giá liệu kết quả của phòng thi, điểm thi đó có còn đủ độ tin cậy để đưa vào hệ thống xét tuyển hay không ngay cả khi chưa thể kết luận học sinh có lỗi.

"Không thể vì chưa xác định được lỗi cá nhân mà mặc nhiên công nhận mọi kết quả, nhưng cũng không thể vì sai phạm của một buổi thi mà đánh đồng tất cả 328 học sinh đều gian lận", thầy Hiền nêu quan điểm.

Trước mốc thời điểm ngày 4/8, giải pháp kĩ thuật cần thiết là tạm thời chưa đưa dữ liệu của 328 thí sinh này vào hệ thống lọc ảo chung, đồng thời giữ nguyên chỉ tiêu xét tuyển hiện có của các trường đại học.

Theo thầy Hiền, đây thuần túy là biện pháp khoanh vùng kĩ thuật nhằm tạm hoãn sử dụng một nhóm dữ liệu chưa xác định rõ tính pháp lí và chuyên môn, hoàn toàn không phải là một hình thức kỉ luật hay dán nhãn gian lận cho các em.

Nếu vẫn đưa nhóm dữ liệu này vào lọc ảo và sau đó buộc phải hủy kết quả do có sai phạm, hệ lụy dây chuyền sẽ vô cùng nghiêm trọng khi điểm chuẩn thay đổi, danh sách trúng tuyển xáo trộn và quyền lợi của vô số thí sinh khác trên toàn quốc bị đe dọa.

Việc tạm tách dữ liệu sẽ đóng vai trò như một màng lọc bảo vệ sự ổn định của kỳ thi chung, kèm theo cam kết rõ ràng về một cơ chế giải quyết riêng cho 328 học sinh sau khi có kết luận chính thức.

Hai kịch bản xử lí kết quả thi tiếp theo

Khi đối mặt với bài toán xác định hành vi và mức độ liên quan của từng cá nhân, thầy Đinh Đức Hiền đưa ra hai kịch bản xử lí tiếp theo.

Kịch bản thứ nhất là hủy kết quả thi liên quan và cho phép thi lại vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027. Cơ sở của phương án này là một bài thi chỉ có giá trị khi được thực hiện trong điều kiện độc lập, khách quan và đúng quy chế.

Việc hủy kết quả là hành động xử lí giá trị sử dụng của bài thi chứ không dán nhãn lỗi cá nhân, qua đó giải quyết dứt điểm các nghi ngại và đặt tính nghiêm minh của kỳ thi lên hàng đầu.

Dù vậy, hạn chế của phương án này là tạo ra tổn thương và bất công lớn cho những học sinh vô tư, không tham gia vào sai phạm hoặc không thể phản ứng trước vi phạm do người lớn gây ra.

Kịch bản thứ hai là tổ chức thi lại và xét tuyển bằng chỉ tiêu bổ sung riêng. Cơ sở của phương án này là kết quả thi đang bị nghi ngờ sẽ không sử dụng trong đợt xét tuyển chung, thay vào đó cơ quan quản lí sẽ tổ chức một đợt thi lại độc lập, bảo mật và giám sát chặt chẽ cho 328 thí sinh.

Dựa trên kết quả mới, các em được tham gia đợt xét tuyển riêng. Các trường đại học tiếp nhận thí sinh trúng tuyển sẽ được cấp bổ sung chỉ tiêu tương ứng mà không làm ảnh hưởng đến chỉ tiêu đợt một.

Giải pháp này giúp tạo lập lại dữ liệu khảo thí chuẩn xác, vừa bảo đảm đánh giá đúng năng lực thí sinh, vừa không tước đi cơ hội học tập của các em và giữ nguyên vẹn quyền lợi cho các thí sinh khác.

Xử lí sai phạm để giữ vững kỉ cương pháp luật là điều bắt buộc, nhưng bảo vệ những tâm hồn trẻ trước những gãy đổ do sai lầm của người lớn cũng là thiên chức của giáo dục, mang đến bài học sâu sắc về sự công bằng và tính nhân văn dành cho thế hệ trẻ.

Trước đó, báo VietNamnet đưa tin, ít ngày sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi tốt nghiệp THPT, qua phân tích dữ liệu, cơ quan chức năng phát hiện dấu hiệu bất thường tại Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang.

Cụ thể, tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có 328 thí sinh, trong đó có 6 thí sinh tự do, nhưng có tới 147 bài thi môn Toán đạt điểm 10, chiếm hơn 95% số điểm 10 môn này của toàn tỉnh. Kết quả trên được đánh giá là bất thường so với tương quan chất lượng giáo dục của tỉnh này nhiều năm qua. Ngoài 147 điểm 10, nhóm thí sinh có số báo danh gần nhau hầu hết đạt điểm cao, chỉ 3 thí sinh dưới 8 điểm.

Sau quá trình rà soát, xác minh, ngày 8/7, Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Hà Duy (SN 1998, giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang) về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ theo Điều 356 Bộ luật Hình sự.

Đến nay, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố 27 bị can để điều tra vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Hiện, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định rút vụ án về cơ quan này để tiếp tục điều tra, xử lý.