Hội Luật gia Việt Nam tăng cường hoạt động hướng về cơ sở, phục vụ nhân dân

Đóng góp thiết thực vào sự phát triển của đất nước

Gắn bó với công tác Hội quần chúng, trao đổi với Người Đưa Tin, TS. Nguyễn Văn Hanh - Phó Trưởng Ban Công tác Hội quần chúng, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đánh giá, hơn 71 năm xây dựng và trưởng thành dưới sự lãnh đạo của Đảng, Hội Luật gia Việt Nam đã khẳng định được vị thế là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp lớn của giới luật gia cả nước, thành viên tích cực, có trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tập hợp đội ngũ luật gia có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn sâu, giàu kinh nghiệm thực tiễn và tâm huyết phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.

Theo ông Hanh, xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân đòi hỏi sự tham gia của nhiều tổ chức, lực lượng trong xã hội. Với đội ngũ hội viên là các luật gia, người làm công tác pháp luật đông đảo trên cả nước, Hội Luật gia Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

TS. Nguyễn Văn Hanh - Phó Trưởng Ban Công tác Hội quần chúng, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang tập trung triển khai mô hình tổ chức mới theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; chính quyền địa phương vận hành theo mô hình chính quyền 2 cấp, tạo những chuyển biến quan trọng trong phương thức quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ ở cơ sở. 

Đây cũng là thời điểm cả nước đang nỗ lực thực hiện các mục tiêu, định hướng, nhiệm vụ theo Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiều nghị quyết, chỉ thị, kết luận quan trọng của Trung ương, đặt ra yêu cầu Hội Luật gia Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, gắn bó với Nhân dân và phát huy tốt hơn vai trò của đội ngũ luật gia trong đời sống xã hội.

Trong bối cảnh đó, Đại hội có ý nghĩa quan trọng đối với việc xác định phương hướng, nhiệm vụ và những giải pháp đột phá, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội trong nhiệm kỳ mới.

Đánh giá về công tác chuẩn bị Đại hội, TS. Nguyễn Văn Hanh cho rằng Hội Luật gia Việt Nam đã triển khai công tác chuẩn bị nghiêm túc, bài bản, đúng quy định, bảo đảm tiến độ đề ra. 

Sự phối hợp giữa Hội Luật gia Việt Nam và Ban Công tác Hội quần chúng được duy trì thường xuyên, chặt chẽ, qua đó kịp thời trao đổi, thống nhất và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Đây là cơ sở quan trọng góp phần bảo đảm Đại hội được tổ chức chu đáo, đúng quy định, tiến độ và đạt yêu cầu đề ra.

Kỳ vọng vào nhiệm kỳ mới, ông Hanh cho rằng, một trong những yếu tố then chốt là Hội Luật gia Việt Nam cần tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, tâm huyết và trách nhiệm, thực sự gắn bó với công tác Hội. 

Đây sẽ là nền tảng để Hội phát huy tốt hơn vai trò, thế mạnh của mình trong tham gia xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật công bằng, tiến bộ, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là các nhóm yếu thế, qua đó đóng góp thiết thực vào sự phát triển của đất nước.

Từ góc độ hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ông Hanh đặc biệt nhấn mạnh, yêu cầu hướng mạnh về cơ sở, lấy nhân dân làm trung tâm của mọi hoạt động. Theo ông, đây cũng chính là định hướng quan trọng đối với Hội Luật gia Việt Nam trong thời gian tới. 

Hội cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở; chủ động nắm bắt ý kiến, tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, kịp thời phản ánh những vấn đề pháp lý phát sinh từ thực tiễn đời sống, qua đó góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, củng cố đồng thuận xã hội.

"Đây cũng là không gian để Hội Luật gia Việt Nam phát huy thế mạnh , kinh nghiệm và nguộn lực của mình. Với đội ngũ luật gia, luật sư, chuyên gia và báo cáo viên pháp luật có chuyên môn, giàu kinh nghiệm thực tiễn, Hội có thể chủ động nghiên cứu, lựa chọn những địa bàn, lĩnh vực phù hợp để tổchức các hoạt động thiết thực, đáp ứng nhu cầu của nhân dân, qua đó phát huy vai trò của Hội từ Trung ương đến cơ sở", ông Hanh nhấn mạnh.

Khi người dân gặp những vấn đề liên quan đến pháp luật nhưng còn hạn chế về kiến thức pháp luậthoặc chưa biết đến đâu để được tư vấn, hỗ trợ, sự tham gia kịp thời của đội ngũ hội viên Hội Luật gia Việt Nam có ý nghĩa thiết thực. 

Việc tư vấn, hướng dẫn pháp luật ngay từ cơ sở không chỉ giúp người dân nâng cao nhận thức, chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình mà còn phòng ngừa, hạn chế vi phạm , tranh chấp phát sinh do thiếu hiểu biết pháp luật.

Theo TS. Nguyễn Văn Hanh, việc kịp thời giải quyết những vướng mắc vấn đề pháp lý của người dânngay từ cơ sở, đúng quy định của pháp luật sẽ góp phần phòng ngừa, hạn chế phát sinh khiếu kiện, tranh chấp và các vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự. Quan trọng hơn, cách làm này góp phần tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Phát huy thế mạnh riêng, hướng về cơ sở

Một lĩnh vực khác được TS. Nguyễn Văn Hanh kỳ vọng Hội Luật gia Việt Nam tiếp tục phát huy thế mạnh là hòa giải ở cơ sở. Trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương được sắp xếp theo mô hình mới, quy mô các khu dân cư có sự thay đổi, yêu cầu phối hợp giải quyết các vấn đề phát sinh từ cộng đồng cũng đặt ra rõ hơn.

Theo ông Hanh, để công tác hòa giải ở cơ sở đạt hiệu quả, cần phát huy sự phối hợp chặt chẽ giữa chi bộ, tổ dân phố, cộng đồng dân cư và các lực lượng có chuyên môn, trong đó Hội Luật gia Việt Nam có thể tham gia hỗ trợ, tư vấn pháp luật, góp phần nâng cao chất lượng hòa giải, giải quyết các vụ việc ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện và giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng.

Hội Luật gia Tp.Hà Nội tổ chức tư vấn, trợ giúp pháp lý miễn phí các vấn đề pháp luật người dân xã Đại Thanh (Tp.Hà Nội).

Thực tế cho thấy, nhiều tranh chấp trong đời sống bắt nguồn từ những vấn đề rất gần gũi như quan hệ hôn nhân, kinh tế, quyền lợi giữa những người dân hoặc mâu thuẫn trong quan hệ hàng xóm. Nếu được giải thích, hướng dẫn trên cơ sở các quy định của pháp luật và với tinh thần khách quan, thấutình, đạt lý, nhiều vụ việc có thể được giải quyết ngay từ khi mới phát sinh, không để mâu thuẫn kéo dài phức tạp.

Qua đó, TS. Nguyễn Văn Hanh cho rằng, sự phối hợp giữa Ban Công tác Hội quần chúng và Hội Luật gia Việt Nam cần tiếp tục được tăng cường. Theo tinh thần Kết luận số 230-KL/TW của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đều có chức năng, nhiệm vụ riêng và hoạt động theo điều lệ của tổ chức mình. 

Vì vậy, mỗi tổ chức cần chủ động phát huy thế mạnh, thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ được giao, đồng thời tăng cường phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau trong những lĩnh vực có liên quan, hướng tới mục tiêu chung là phục vụ nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và góp phần thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị được giao.

Đối với Hội Luật gia Việt Nam, thế mạnh nổi bật chính là kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm pháp luật. Việc chia sẻ cơ chế hoạt động, phương thức triển khai công việc và kinh nghiệm thực tiễn giữa Hội Luật gia với các tổ chức trong hệ thống Mặt trận sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động.

TS. Nguyễn Văn Hanh cho rằng, trong bối cảnh tổ chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ban Công tác Hội quần chúng đang trong quá trình kiện toàn và hoàn thiện, việc thường xuyên trao đổi, phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau càng có ý nghĩa quan trọng, góp phần phát huy thế mạnh của mỗi bên, tạo sự thống nhất, đồng bộ và nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Trên cơ sở thực hiện đúng điều lệ, chức năng, nhiệm vụ được giao, mỗi tổ chức cần tiếp tục phát huy thế mạnh riêng, đồng thời phối hợp chặt chẽ để thực hiện tốt những nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao. Đối với Hội Luật gia Việt Nam, việc phát huy thế mạnh pháp luật, đưa hoạt động hướng mạnh về cơ sở, gần gũi, gắn bó với nhân dân sẽ là cách thức thiết thực để tiếp tục đóng góp vào quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.