Đề xuất người nước ngoài không được mua biệt thự, nhà liền kề

Theo báo VnExpress, tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) bản mới nhất, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện, bổ sung quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Một dự án thấp tầng tại khu đông TP HCM. Ảnh minh họa: Quỳnh Trần

Cơ quan này đề xuất cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà thương mại trong các dự án không thuộc khu vực đảm bảo quốc phòng, an ninh theo hình thức nhận tặng cho, thừa kế. Với căn hộ chung cư, họ được mua, thuê mua từ chủ đầu tư.

Về số lượng nhà được sở hữu, dự thảo đề xuất tổ chức, cá nhân nước ngoài chỉ được mua, thuê mua, nhận tặng cho, thừa kế và sở hữu không quá 30% số lượng căn hộ trong một tòa chung cư.

So với Luật Nhà ở 2023, dự thảo đã bỏ quy định người nước ngoài được sở hữu không quá 250 căn nhà biệt thự liền kề tại khu vực có quy mô dân số tương đương một phường.

Báo Dân trí cho hay, theo cơ quan soạn thảo, việc bỏ quy định sở hữu nhà ở riêng lẻ nhằm thể chế hóa Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương và bảo đảm thống nhất với Luật Đất đai. Nghị quyết nêu quan điểm không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức, trừ trường hợp người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài.

Đối với căn hộ chung cư, dự thảo quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu không quá 30% số căn hộ trong một tòa nhà. Trường hợp dự án có nhiều tòa chung cư, tỷ lệ này được áp dụng tại từng tòa.

Thời hạn sở hữu của cá nhân nước ngoài theo thỏa thuận nhưng không quá 50 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận và có thể được gia hạn một lần, tối đa 50 năm nếu có nhu cầu.

Theo Bộ Xây dựng, lũy kế đến nay, tổ chức, cá nhân nước ngoài đã mua, sở hữu và được cấp giấy chứng nhận khoảng 6.188 căn nhà tại Việt Nam. Từ ngày 1/8/2024, thời điểm Luật Nhà ở năm 2023 có hiệu lực, số lượng được ghi nhận là 1.519 căn chung cư.

Thông tin trên báo Tuổi trẻ, Nghị quyết 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan nhấn mạnh nguyên tắc "tuyệt đối không được tư nhân hóa về đất đai", đồng thời xác định không cho phép người nước ngoài nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất dưới mọi hình thức, trừ trường hợp người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài theo định hướng được nêu trong Nghị quyết.

Đây là định hướng chính trị - pháp lý quan trọng cần được thể chế hóa đồng bộ khi sửa đổi pháp luật.

Tờ báo này nêu, cũng cần tránh cách diễn giải rằng thực hiện Nghị quyết 21 đồng nghĩa với việc phải loại bỏ quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài. 

Nghị quyết 21 tập trung vào chính sách đất đai và quyền đối với đất. Trong khi đó, quyền sở hữu nhà ở là một quan hệ tài sản được điều chỉnh bởi pháp luật nhà ở và pháp luật dân sự trong khuôn khổ pháp luật Việt Nam.

Vì vậy cần xác lập ranh giới rõ ràng: Người nước ngoài có thể được sở hữu nhà ở trong phạm vi pháp luật cho phép, nhưng không tạo ra cơ chế nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái với định hướng của Nghị quyết 21.

Việc duy trì quyền sở hữu căn hộ chung cư có điều kiện có thể đáp ứng đồng thời hai yêu cầu: tạo điều kiện cho người nước ngoài sinh sống, làm việc, đầu tư hợp pháp tại Việt Nam nhưng không mở rộng thành quyền sử dụng một thửa đất ở riêng biệt. 

Đây là sự cân bằng giữa yêu cầu hội nhập, phát triển thị trường nhà ở với yêu cầu quản lý chặt chẽ nguồn lực đất đai quốc gia.