Đề thi Ngữ văn vào lớp 10 ở TPHCM có nội dung gì mà xôn xao?

Cấu trúc đề thi sát với đề minh họa

Trưa 1/6, hơn 151.000 thí sinh tại TPHCM đã hoàn thành bài thi môn Ngữ văn - môn thi đầu tiên trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027.

Theo nhận định của nhiều giáo viên, đề thi Ngữ văn tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM chưa bao giờ làm dư luận thất vọng. Mỗi năm, đề thi không chỉ kiểm tra năng lực mà còn mở ra những “màu sắc cảm xúc”, khơi gợi sự đồng cảm và suy ngẫm ở học sinh.

Nhận xét về đề thi Ngữ văn, thầy giáo Võ Kim Bảo, Tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn, Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành), nói với báo Lao động rằng đề thi năm nay có cấu trúc sát với đề minh họa được công bố từ học kỳ I. Vì vậy, học sinh không gặp nhiều bỡ ngỡ về dạng thức và yêu cầu của đề.

Cũng theo thầy Bảo, điểm đáng chú ý là các câu hỏi không yêu cầu học thuộc lòng mà tập trung đánh giá năng lực thực chất, khả năng tư duy và giải quyết vấn đề của học sinh. Đề thi giúp thí sinh có nhiều cơ hội thể hiện suy nghĩ riêng, tạo ra những bài viết giàu cảm xúc và mang dấu ấn cá nhân.

Ở phần viết nghị luận xã hội, giáo viên này đánh giá cao yêu cầu bàn về giá trị của cảm xúc trong đời sống con người. Theo thầy, đây là một chủ đề mới mẻ nhưng không xa lạ với học sinh, khuyến khích các em nhìn lại thế giới nội tâm, nhận diện cảm xúc của bản thân và suy ngẫm về cách ứng xử trong cuộc sống hiện đại.

"Trong quá trình làm bài, học sinh có rất nhiều chất liệu từ trải nghiệm thực tế để triển khai. Các em không chỉ viết bài mà còn có cơ hội nhìn nhận lại chính mình, hiểu hơn về cảm xúc và các mối quan hệ xung quanh", thầy Bảo nhận định.

Từ góc độ chuyên môn, thầy Bảo cho rằng đề thi không quá khó nhưng cũng không dễ đạt điểm cao. Những học sinh học đúng định hướng phát triển năng lực, thường xuyên rèn luyện kỹ năng đọc hiểu và viết sẽ có nhiều cơ hội đạt kết quả tốt.

Trong phần đọc hiểu, thầy Bảo đặc biệt ấn tượng với câu hỏi: "Khi máy móc ngày càng giống con người, thì con người có đang dần sống như máy móc không?". Theo thầy, đây là vấn đề gần gũi với bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến, vừa có tính thời sự vừa tạo điều kiện để học sinh bộc lộ góc nhìn cá nhân.

"Đây không phải câu hỏi quá khó nhưng có tính phân hóa tốt. Tôi mong chờ được đọc những cách trả lời sáng tạo từ học sinh về một vấn đề đang được xã hội quan tâm", thầy Bảo nói.

Cũng bày tỏ sự thích thú với câu hỏi phần đọc hiểu, thí sinh Ngọc Hân, học sinh lớp 9A3, Trường THCS Kiến Thiết có chua sẻ với báo Dân trí quan điểm của mình: "Đây là một chủ đề khá mới, ban đầu em có hơi bất ngờ nhưng vẫn giữ được bình tĩnh để làm bài. Em hy vọng đạt khoảng từ 6,5 đến 8 điểm".

Em Nguyễn Thanh Thảo, học sinh lớp 9/9, Trường THCS Colett cho biết chủ đề này rất gần gũi với cuộc sống của bản thân bởi em từng có giai đoạn dành quá nhiều thời gian cho các thiết bị công nghệ và mạng xã hội, từ đó hạn chế việc giao tiếp với gia đình và bạn bè.

"Có lúc em chỉ tập trung vào điện thoại và công nghệ mà ít trò chuyện với người thân hơn. Sau những lần tâm sự với ba mẹ, em nhận ra mình cần mở lòng hơn, dành nhiều thời gian cho gia đình và những mối quan hệ xung quanh thay vì chỉ sống trong thế giới công nghệ", Thanh Thảo chia sẻ.

Đề thi khơi gợi nhiều nhận thức giá trị cho học sinh

Thạc sĩ Hồ Tấn Nguyên Minh, Tổ trưởng Tổ ngữ văn Trường THPT Lương Văn Chánh (Đắk Lắk) nhận định trên VietNamNet, đề thi Ngữ văn tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM năm nay có cấu trúc bao quát khá tốt chương trình lớp 9.

Chủ đề “những sắc màu cảm xúc” được đánh giá là giàu ý nghĩa, tạo điều kiện để học sinh bộc lộ suy nghĩ và cảm nhận cá nhân.

Các câu hỏi trong đề đảm bảo tính khoa học, có sự phân hóa rõ ràng, phù hợp với mục tiêu tuyển sinh của một đô thị lớn như TPHCM.

Thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Ngữ văn Trường Đại học Sư phạm TPHCM, đánh giá đề thi có tính phân hóa tốt, đồng thời lựa chọn chủ đề “Những sắc màu cảm xúc” giàu ý nghĩa, khơi gợi nhiều nhận thức giá trị cho học sinh.

Theo thầy Khôi, việc đưa vào ngữ liệu “Chú robot tưởng mình là người” của Lê Anh Vinh không chỉ tạo cảm giác mới mẻ mà còn chạm đến một vấn đề rất gần với đời sống đương đại: Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng giống con người, điều gì làm nên phần “người” không thể thay thế. Mạch suy tưởng này tiếp tục được mở rộng ở phần nghị luận xã hội, khi đề đặt ra thực trạng con người dần trở nên khô cứng, thiếu hụt cảm xúc trong đời sống hiện đại. Nhờ vậy, các phần của đề không rời rạc mà có sự liên kết, cộng hưởng rõ rệt, dẫn dắt học sinh từ câu chuyện về một robot đến những suy ngẫm sâu xa về chính con người hôm nay: Liệu chúng ta còn biết rung động, yêu thương, lắng nghe và sống sâu sắc giữa một thế giới ngày càng công nghệ hóa hay không.

Thầy Đỗ Đức Anh, Tổ phó chuyên môn Tổ Ngữ văn- Trường THPT Bùi Thị Xuân nhận định, đề thi Ngữ văn TPHCM luôn đáng trông đợi, và năm nay tiếp tục khẳng định điều đó. Ấn tượng đầu tiên: Đề hay, mở, đậm tính đương đại nhưng vẫn giữ được “hồn văn”. Có thể nói ngắn gọn: Đây là đề thi mang hơi thở thời đại AI, đồng thời hướng học sinh trở về khám phá chiều sâu cảm xúc con người.

Đề bám sát tinh thần Chương trình giáo dục phổ thông 2018, vừa đảm bảo mục tiêu tuyển sinh, vừa thể hiện rõ định hướng đánh giá năng lực. Chủ đề xuyên suốt “Những sắc màu cảm xúc” giàu sức gợi: Trong thời đại công nghệ, cảm xúc chính là phần làm nên bản chất người. Giáo dục vì thế không chỉ đào tạo người giỏi mà còn nuôi dưỡng con người biết yêu thương.