ĐBQH Trần Văn Lâm: "Giảm lãi suất ngân hàng tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế"

"Khi doanh nghiệp phát triển, tăng tính cạnh tranh, nền kinh tế cũng tăng tính cạnh tranh, tăng trưởng"

Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang quyết liệt yêu cầu các tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại thực hiện giảm lãi suất cho vay và huy động một cách thực chất, tránh hình thức.

Trong công văn số 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10/2026, NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại quán triệt trong toàn hệ thống ngân hàng thương mại, trên tất cả các kênh bán hàng tổ chức triển khai quyết liệt giảm thực chất lãi suất huy động và cho vay theo chỉ đạo của Thống đốc NHNN tại cuộc họp ngày 19/10 và công văn số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10.

Mới đây nhất, cung cấp thông tin tới báo chí tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10/2026 hôm 4/11 vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Đặng Xuân Phong, Người phát ngôn của Chính phủ cho biết, đã có 22 ngân hàng giảm lãi suất cho vay.

Nhìn nhận vấn đề này, ĐBQH Trần Văn Lâm (đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) cho rằng, nằm trong thị trường vốn, cùng với chứng khoán, trái phiếu,..., ngân hàng là kênh huy động vốn rất quan trọng trong nền kinh tế.

ĐBQH Trần Văn Lâm, đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh. Ảnh: Quochoi.vn.

Thực tế nền kinh tế của chúng ta hiện nay, thị trường chứng khoán cũng đã phát triển, đã đóng góp nhất định vào thị trường vốn, nhưng vai trò của ngân hàng vẫn là một trong những yếu tố mang tính chất quyết định để cung cấp vốn cho nền kinh tế.

Trong các chính sách kiểm soát kinh tế vĩ mô, hai chính sách quan trọng nhất để Nhà nước điều tiết nền kinh tế, đó là chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Chính sách tài khóa là các chính sách về thuế, đầu tư, tài chính, sử dụng công cụ ngân sách vay nợ Chính phủ... Chính sách tiền tệ chính là kênh ngân hàng. 

"Hai chính sách này là hai công cụ cực kỳ quan trọng để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế và nó sẽ tác động trực tiếp, mang tính quyết định đến tăng trưởng. Vậy cho nên mục tiêu tăng trưởng hai con số không thể thoát li được việc sử dụng hai công cụ này để điều tiết kinh tế vĩ mô. Đặc biệt, tăng trưởng hai con số nhưng phải ổn định vĩ mô thì càng phải sử dụng công cụ tài khóa và tiền tệ một cách nhuần nhuyễn và hiệu quả", vị ĐBQH đoàn Bắc Ninh nói.

Ông Lâm nhìn nhận, thực trạng hiện nay, nền kinh tế đang ở giai đoạn khát vốn. Các doanh nghiệp vẫn phụ thuộc rất lớn vào nguồn lực vốn của ngân hàng. Bởi có một thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ điều kiện để lên sàn để huy động vốn dài hạn ổn định hay phát hành trái phiếu. 

Ngân hàng muốn có tiền cho vay phải huy động được vốn. Để huy động được vốn thì người dân phải gửi tiền vào ngân hàng, mà muốn người dân gửi tiền vào ngân hàng phải có mức lãi suất hợp lý, nếu không họ sẽ chuyển sang những kênh đầu tư khác. Nhưng nếu để lãi suất huy động cao sẽ phải cho vay cao, bởi hoạt động của các ngân hàng là dựa trên lãi trả cho người huy động cộng với chi phí của ngân hàng thành lãi cho doanh nghiệp vay.

"Đây là một bài toán rất khó, làm sao để hài hòa được. Chính sách tiền tệ cần điều tiết việc này", ĐBQH Trần Văn Lâm bày tỏ.

Ông phân tích, muốn để lãi suất thấp mà người dân vẫn gửi tiền vào thì đòi hỏi lạm phát phải thấp. 

"Kiểm soát lạm phát không phải chỉ từ phía ngân hàng mà còn liên quan đến yếu tố quản lý giá cả của Nhà nước. Tiền lãi của ngân hàng là khoản chi phí hợp lý hợp lệ, phát sinh của hầu hết doanh nghiệp vì khi đã sử dụng vốn vay đều phải trả lãi. Cho nên, điều tiết để giảm được lãi vay ngân hàng sẽ tác động đến nền kinh tế ở khía cạnh giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp. Khi giảm chi phí đầu vào, có khả năng có lãi, sản phẩm hàng hóa đưa ra thị trường với giá thành thấp hơn sẽ tăng tính cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp phát triển, tăng tính cạnh tranh, nền kinh tế cũng tăng tính cạnh tranh, tăng trưởng. Bởi vậy, giảm được lãi suất ngân hàng chính là thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế", ĐBQH Trần Văn Lâm nhìn nhận.

Làm sao để giảm lãi suất bền vững?

Cũng theo ĐBQH Trần Văn Lâm, muốn giảm lãi suất ngân hàng thì liên quan nhiều yếu tố, trong đó hai yếu tố quan trọng nhất là lạm phát và chi phí quản lý của ngân hàng. Nếu ngân hàng tiết kiệm các chi phí quản lý thì cũng góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp vay. 

Hiện nay, Chính phủ và NHNN đang đặt mục tiêu giảm lãi vay ngân hàng. Muốn giảm lãi vay ngân hàng phải giảm được lãi suất huy động, mà muốn giảm lãi suất huy động thì phải giảm được chỉ số lạm phát và giảm được chi phí quản lý.

Để giảm lạm phát, Chính phủ đang thực hiện một loạt các giải pháp để kiểm soát ở mức thấp so với trần, ví dụ như giảm giá điện, giảm thuế xăng dầu, quản lý giá các mặt hàng thiết yếu, giáo dục y tế, khám chữa bệnh... Tức là giảm ở các lĩnh vực mà Nhà nước định giá, quyết định giá, điều tiết ra. Giảm giá thị trường mục tiêu là để giảm lạm phát.

"Tôi cho rằng đây là một trong những biện pháp quyết liệt của Chính phủ. Bên cạnh đó, các ngân hàng phải cơ cấu lại tổ chức bộ máy, giảm các chi phí quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh, giảm nợ xấu để từ đó giảm chi phí phí hoạt động. Cộng hưởng lại thì sẽ có chi phí lãi vay cho doanh nghiệp giảm.

Tôi thấy chúng ta đang đi đúng hướng. Trong thời gian tới, với điều tiết vĩ mô của Chính phủ và ngành ngân hàng thì chi phí lãi vay nói chung sẽ được giảm. Nhưng làm sao để giảm bền vững?", ông Lâm đặt câu hỏi và nhấn mạnh: "Phải kiểm soát tốt lạm phát". 

Để kiểm soát tốt lạm phát, ông Lâm nêu, Nhà nước phải kiểm soát giá sát sao. Chính sách tài khóa phải kết hợp với chính sách tiền tệ. Nhất là vấn đề thuế, cần xác định ở những tỉ lệ hợp lý để hỗ trợ cho việc kiểm chế giá, kiềm chế lạm phát. 

Việc bơm tiền ra thị trường qua các kênh ngân sách ở mức độ phù hợp với khả năng hấp thu của nền kinh tế và thực sự phải hiệu quả. 

"Chúng ta mới nói đến thuế ảnh hưởng đến giá cả là đương nhiên, thuế xăng dầu lên thì giá xăng dầu lên, kéo theo giá vật tư và các thứ đều lên. Đấy chính là lạm phát lên.

Nhưng còn một kênh nữa là kênh đầu tư. Quỹ ngân sách hàng triệu tỷ đồng, hằng năm sẽ bơm ra thị trường một khoản tiền qua các kênh khác nhau. Khi hàng và tiền cân đối sẽ không tạo ra lạm phát. Còn khi mất cân đối, tiền nhiều hơn hàng thì tiền mất giá, đấy chính là lạm phát. Lạm phát sẽ xuất hiện khi nền kinh tế không có khả năng hấp thụ lượng vốn lớn mà bằng mọi biện pháp lại đưa lượng tiền ra thị trường, hoặc không đúng nhịp, ví dụ hàng chưa sẵn sàng mà tiền lại bơm ra. Do đó, cần sự điều tiết nhịp nhàng. Ví dụ tăng lương cho người lao động, họ mang tiền đó đi tiêu pha thì phải có lượng hàng tương ứng thì mới không bị tăng giá. Hoặc chi phí đầu tư, đưa lượng tiền lớn cho đầu tư nhưng sắt thép xi măng chưa đủ cung cấp thì lập tức xi măng sắt thép tăng giá", ông Lâm nêu một vài ví dụ cụ thể và khẳng định: "Bản chất ở đây là câu chuyện phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa (chi tiêu ngân sách) và tiền tệ. Điều này đòi hỏi một nghệ thuật quản lý của Chính phủ".

"Tôi nhận định các nhiệm kỳ Chính phủ vừa qua điều hành chính sách tài khóa và tiền tệ tương đối nhẹ nhàng, hiệu quả. Chính vì vậy, lạm phát được kiểm soát tốt. Đồng tiền Việt Nam cho đến nay cơ bản ổn định, lạm phát luôn ở mức hợp lý.

Tới đây, với kinh nghiệm điều hành thời gian qua, tôi tin Chính phủ sẽ tiếp tục kiểm soát được lạm phát, kiểm soát lãi vay ngân hàng bằng các công cụ tài khóa và tiền tệ", ĐBQH Trần Văn Lâm đánh giá.

Ảnh minh họa: PL

Ông Lâm cũng cho rằng, doanh nghiệp cũng cần đặt ra yêu cầu về việc chủ động linh hoạt về nguồn vốn, không thể trông chờ vào bất cứ nguồn vốn nào, trong đó có vốn ngân hàng.

Một vấn đề đặt ra là làm sao để doanh nghiệp có nhiều lựa chọn, nhiều cơ hội để phát triển sản xuất kinh doanh, làm sao dòng vốn tín dụng tập trung đúng lĩnh vực.

"Phải xem xét từng thời điểm, Quản lý Nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng phải có các công cụ điều tiết để hướng dòng tiền vào các lĩnh vực mà nền kinh tế đang cần, trực tiếp là các lĩnh vực sản xuất kinh doanh cụ thể của từng khối doanh nghiệp", ông Lâm phân tích.

NHNN: Tổ chức tín dụng không tuân thủ chỉ đạo về hạ lãi suất sẽ bị cắt bớt "room tín dụng"

Ngày 18/10, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ban hành văn bản số 9608/NHNN-CSTT về việc triển khai các giải pháp hoạt động của các tổ chức tín dụng. Nhiều nội dung đáng chú ý tại văn bản nêu, trong đó có yêu cầu điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi niêm yết tối thiểu 0,5%/năm đối với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, tuyệt đối không đua tăng lãi suất huy động, cạnh tranh không lành mạnh, gây bất ổn đến an ninh tài chính – tiền tệ; giảm lãi suất cho vay khách hàng, trong đó tập trung giảm từ 1,5-2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên.

Đáng chú ý, từ nay đến cuối năm 2026, đối với các TCTD không tuân thủ và không thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN về lãi suất, hoặc có hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây bất ổn thị trường, rủi ro trong hoạt động ngân hàng, ngoài việc xử lý theo quy định của pháp luật, NHNN căn cứ tính chất, mức độ rủi ro xem xét áp dụng các biện pháp: (i) Xem xét lại chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong thời gian còn lại của năm 2026 và giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng thấp năm 2027; (ii) Yêu cầu thực hiện một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn cao hơn mức quy định.