Dấu hiệu sắp đột quỵ
Việc nhận diện sớm dấu hiệu sắp đột quỵ là yếu tố then chốt giúp giảm thiểu tổn thương não, tránh di chứng nặng nề và tăng khả năng phục hồi.
Theo Sức khỏe & Đời sống, dưới đây là những dấu hiệu phổ biến và nghiêm trọng cần được chú ý:
Tê hoặc yếu đột ngột ở mặt, tay, chân ở một bên cơ thể
Đây là một trong những dấu hiệu sắp đột quỵ rõ ràng nhất. Người bệnh có thể cảm thấy mất sức ở cánh tay hoặc chân một bên, khuôn mặt có biểu hiện xệ xuống bất thường. Thử yêu cầu người bệnh giơ cả hai tay lên, nếu một bên rơi xuống hoặc không nâng được, cần nghĩ đến nguy cơ đột quỵ và đưa đi cấp cứu ngay.
Méo miệng, liệt một bên mặt
Méo miệng, liệt một bên mặt là dấu hiệu trước đột quỵ do tổn thương hệ thần kinh trung ương, đặc biệt là khi ảnh hưởng đến dây thần kinh số VII (dây thần kinh mặt). Người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc cử động cơ mặt, biểu hiện rõ khi cười, nói hoặc nhắm mắt. Một bên mặt bị xệ xuống rõ rệt, kèm theo cảm giác tê yếu. Nếu tình trạng còn tiếp diễn, người bệnh cần được thăm khám và cấp cứu kịp thời.
Hoa mắt chóng mặt, mất thăng bằng, té ngã
Hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề về thần kinh hoặc tuần hoàn. Người bệnh có thể đột ngột cảm thấy quay cuồng, mất phương hướng, khó kiểm soát vận động hoặc đứng vững. Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể khiến người bệnh té ngã.
Ảnh minh họa
Rối loạn ngôn ngữ, khó nói, lắp bắp
Tình trạng người bệnh đột ngột nói lắp, nói không rõ ràng hoặc không thể diễn đạt được suy nghĩ của mình là biểu hiện của tổn thương tại vùng não kiểm soát ngôn ngữ. Dấu hiệu này thường xảy ra trong những giờ đầu tiên trước khi cơn đột quỵ xảy ra. Không nên nhầm lẫn hiện tượng này với sự mệt mỏi hay lú lẫn tạm thời.
Đau đầu dữ dội và đột ngột không rõ nguyên nhân
Cơn đau đầu đột ngột, dữ dội, không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nguy hiểm, bao gồm đột quỵ hoặc phình động mạch não. Đặc biệt, nếu cơn đau đi kèm triệu chứng như buồn nôn, nôn mửa, chóng mặt hoặc rối loạn ý thức, người bệnh cần đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Buồn nôn, nôn mửa không rõ lý do đi kèm chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ
Một số trường hợp dấu hiệu sắp đột quỵ khởi phát bằng tình trạng buồn nôn, nôn mửa không liên quan đến ăn uống. Nếu đi kèm chóng mặt, mất thăng bằng hoặc nhìn mờ, đây là dấu hiệu cần được kiểm tra ngay tại cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh.
Suy giảm thị lực đột ngột, nhìn đôi, nhìn mờ
Đột nhiên không nhìn rõ một bên mắt hoặc mất một phần tầm nhìn, nhìn đôi, nhìn mờ hoặc mất hoàn toàn thị lực trong vài phút có thể là dấu hiệu sắp đột quỵ (dấu hiệu sớm của đột quỵ thiếu máu não sau). Đây là dấu hiệu không nên chủ quan vì có thể báo hiệu dòng máu lên não đang bị gián đoạn.
Rối loạn ý thức, suy giảm trí nhớ, nhận thức
Đột quỵ có thể gây suy giảm khả năng nhận thức, dẫn đến tình trạng người bệnh rối loạn ý thức, lú lẫn, suy giảm trí nhớ và khó khăn trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin. Người bệnh có thể gặp trở ngại trong việc thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày, đưa ra quyết định hoặc giải quyết vấn đề. Các triệu chứng này có thể dao động tùy theo mức độ tổn thương não và vùng não bị ảnh hưởng.
Ảnh minh họa
Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao
Trao đổi trên báo VietNamnet, bác sĩ nội trú Nguyễn Văn Đức, Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, theo thống kê của Bộ Y tế, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với khoảng 222.000 ca mỗi năm. Tuy nhiên, chỉ 23,2% số bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu - “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả, khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội điều trị tối ưu.
Theo bác sĩ Đức, chóng mặt là một trong những lý do phổ biến nhất khiến người bệnh đến khám tại các phòng khám thần kinh, cùng với đau đầu và đau lưng.
Tuy nhiên, sai lầm lớn của nhiều người là cho rằng chóng mặt chỉ do rối loạn tiền đình thông thường, có thể tự khỏi sau vài ngày nghỉ ngơi hoặc uống thuốc.
Trên thực tế, chóng mặt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như bệnh lý tai trong, tim mạch hoặc thần kinh trung ương. Trong đó, nguy hiểm nhất là nguyên nhân do đột quỵ não, đặc biệt là đột quỵ vùng hố sọ sau. Tỷ lệ đột quỵ trong nhóm bệnh nhân đến khám vì chóng mặt chiếm khoảng 3-5%.
Bác sĩ cảnh báo, chóng mặt do đột quỵ thường có những đặc điểm khác biệt: Khởi phát đột ngột, mức độ rất dữ dội, kéo dài liên tục, không phụ thuộc vào tư thế.
Để phòng ngừa đột quỵ, người dân cần kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt chú ý kiểm soát các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu.