"Cơn sốt" dạy ôn thi online - Bài 5: Ôn cấp tốc theo quảng cáo thổi phồng có thể “phá hỏng” cả kỳ thi

LTS: Trong bối cảnh các kỳ thi quan trọng như Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào lớp 10, tuyển sinh đại học đang đến gần, nhu cầu ôn luyện của học sinh tăng cao kéo theo sự "nở rộ" của các lớp học trực tuyến.

Với nhiều ưu điểm như linh hoạt về thời gian, tiết kiệm chi phí đi lại, các khóa ôn thi online nhanh chóng trở thành lựa chọn của không ít phụ huynh và học sinh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển “nóng” này là hàng loạt vấn đề đặt ra liên quan đến chất lượng giảng dạy, tính minh bạch về đội ngũ giáo viên cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ giáo dục trực tuyến.

Từ thực tế đó, phóng viên Đời sống và Pháp luật thực hiện tuyến bài “Cơn sốt ôn thi online: Quảng cáo rầm rộ, chất lượng đến đâu?” nhằm phản ánh bức tranh toàn cảnh của thị trường lớp học trực tuyến hiện nay, đồng thời làm rõ những mặt tích cực, hạn chế và kiến nghị giải pháp để đảm bảo quyền lợi học tập cho học sinh.

Kỳ vọng “đỗ cao” trở thành gánh nặng vô hình 

Trước “cơn sốt” ôn thi trực tuyến đang bùng phát mạnh mẽ, kéo theo hàng loạt hệ lụy về chất lượng, chi phí và áp lực tâm lý, câu hỏi đặt ra không chỉ là học ở đâu, mà là học như thế nào để hiệu quả và bền vững. Các chuyên gia và nhà trường cho rằng, giữa “ma trận” lớp học online, việc quay về với nền tảng tự học và phương pháp đúng mới là chìa khóa giúp học sinh đi đường dài trong kỳ thi và trong việc học tập suốt đời.

Trao đổi với PV Đời sống và Pháp luật, cô Đinh Võ Thùy Dương, giáo viên Tiếng Anh, Trường THPT Liên Hà (Hà Nội) nhận định, điều quan trọng trước hết là học sinh cần xây dựng phương pháp học phù hợp với từng môn. Khi đã có nền tảng phương pháp đúng, các em phải chủ động tự học, tự rèn luyện thêm các dạng bài để nâng cao năng lực.

Liên quan đến các khóa học trực tuyến và trung tâm luyện thi với nhiều lời quảng cáo hấp dẫn, cô Dương khuyến nghị phụ huynh cần tỉnh táo khi lựa chọn. "Những cam kết như “đỗ đại học 100%” hay “đạt điểm 9-10” là khó đảm bảo, bởi kết quả học tập phụ thuộc vào năng lực thực tế của từng học sinh. Do đó, phụ huynh cần đồng hành cùng con, đặt mục tiêu phù hợp thay vì tin hoàn toàn vào quảng cáo", cô Dương cho hay.

Cô Dương cũng nhấn mạnh, việc lựa chọn môi trường học tập cần được kiểm chứng về chất lượng giảng dạy, tránh tình trạng học sinh tốn kém thời gian, chi phí nhưng hiệu quả không như kỳ vọng. Thực tế cho thấy, những học sinh đạt kết quả cao thường có nền tảng kiến thức vững được hình thành ngay trên lớp học chính khóa. Khi đã nắm chắc kiến thức cơ bản, các em có thể chủ động tự học thêm qua tài liệu để củng cố và nâng cao.

Đừng để áp lực biến thành cái bẫy

Ở góc độ quản lý, cô Phạm Thị Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT Liên Hà cho rằng khó có thể “cấm” hoàn toàn việc học thêm, bởi nhu cầu này đã tồn tại trong nhiều năm. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, điều cần thiết là thay đổi tư duy của học sinh, phụ huynh và giáo viên, hướng tới tăng cường khả năng tự học thay vì phụ thuộc vào các lớp học thêm, dạy thêm online.

Theo bà Hiền, khi giảm các tiết học hỗ trợ, học sinh buộc phải chủ động hơn trong việc học. Đây cũng là mục tiêu lâu dài của giáo dục, nhằm rèn luyện năng lực tự học, tự tư duy cho người học.

Dù vậy, nữ hiệu trưởng cũng thừa nhận học thêm vẫn có những mặt tích cực nhất định, đặc biệt với những gia đình bận rộn, không có điều kiện quản lý con. Các lớp học thêm có thể giúp học sinh duy trì môi trường học tập ổn định. "Tuy nhiên, nếu học quá nhiều, học sinh dễ bị giảm khả năng tư duy độc lập, phụ thuộc vào việc “nghe giảng” mà thiếu kỹ năng tự học", bà Hiền nhận định.

Về phía nhà trường, bà Hiền cho biết vẫn duy trì các tiết hỗ trợ, nhất là với học sinh lớp 12, song gặp không ít khó khăn về kinh phí và cơ chế. Giáo viên phải đảm bảo chất lượng giảng dạy trong điều kiện thù lao hạn chế, chủ yếu dựa vào trách nhiệm nghề nghiệp.

"Một vấn đề khác là việc quản lý chất lượng học sinh khi tham gia học thêm bên ngoài còn nhiều hạn chế. Nhà trường chủ yếu đánh giá qua kết quả trên lớp, khó theo dõi toàn diện quá trình học tập của từng em", bà Hiền nói.

Đáng chú ý, bà Hiền bày tỏ lo ngại trước tình trạng một số trung tâm đưa ra những cam kết thiếu thực tế như “đỗ đại học 100%” hay “đạt điểm tuyệt đối”. Theo bà, ngay cả nhà trường cũng không dám đưa ra những cam kết như vậy, bởi kết quả thi phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ năng lực học sinh đến tâm lý và điều kiện làm bài trong phòng thi.

Từ thực tế trên, các chuyên gia cho rằng để nâng cao chất lượng giáo dục, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh, đồng hành cùng học sinh trong quá trình học tập, thay vì tạo áp lực hoặc đặt kỳ vọng thiếu căn cứ.