Chủ tịch Quốc hội: Không để bộ máy đã sắp xếp nhưng cách làm vẫn cũ

Bảo đảm cho hoạt động của Quốc hội vận hành thông suốt

Chiều 18/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Văn phòng Quốc hội về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và định hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026-2031.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Văn phòng Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong điều kiện khối lượng công việc rất lớn, nhiều nhiệm vụ mới, khó, có việc chưa từng có tiền lệ, Văn phòng Quốc hội đã cơ bản bảo đảm tốt công tác tham mưu, tổng hợp và phục vụ hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội.

Nêu rõ nhiệm kỳ mới đặt ra yêu cầu mới, tiêu chuẩn mới và áp lực mới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức vận hành và quy trình công tác; không thể tiếp tục làm việc theo tư duy cũ, cách làm cũ, quy trình cũ.

Trong giai đoạn mới, Văn phòng Quốc hội phải được xác định là thiết chế bảo đảm cho hoạt động của Quốc hội vận hành thông suốt; là trung tâm tham mưu tổng hợp, điều phối, kết nối thông tin, tổ chức thực hiện và bảo đảm các điều kiện hoạt động tổng thể của Quốc hội.

Chỉ rõ yêu cầu phải xử lý ngay những điểm nghẽn trong cơ chế vận hành, Chủ tịch Quốc hội cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay không còn là những vướng mắc riêng lẻ ở từng đơn vị, từng lĩnh vực, mà chủ yếu xuất phát từ cơ chế vận hành tổng thể của bộ máy. Đó là tình trạng giao thoa chức năng, quy trình còn nhiều tầng nấc, phối hợp chưa liên thông, phân cấp chưa đủ mạnh, trách nhiệm ở một số khâu chưa rõ, dữ liệu chưa thông suốt, một bộ phận cán bộ chưa theo kịp yêu cầu mới.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần việc thuộc thẩm quyền phải được xử lý ngay. Những việc thuộc thẩm quyền của Văn phòng Quốc hội thì Văn phòng Quốc hội chủ động giải quyết.

Những việc có thể phân cấp cho các vụ, cục, đơn vị, giao trực tiếp cho đơn vị thực hiện và chịu trách nhiệm đến cùng. Đối với những việc đã thuộc thẩm quyền, đã được phân cấp, không lấy thêm ý kiến không cần thiết của các đơn vị khác, không đẩy lên cấp trên, tránh làm chậm tiến độ và ảnh hưởng đến thời hạn thực hiện nhiệm vụ.

Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình và cơ chế hậu kiểm. Khi giao quyền phải bảo đảm rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ sản phẩm đầu ra.

"Cần chuyển mạnh từ cơ chế nặng về tiền kiểm, xin ý kiến qua nhiều tầng nấc sang cơ chế quản lý, kiểm soát bằng tiêu chuẩn, quy trình, dữ liệu, công khai, minh bạch, kết quả đầu ra và hậu kiểm", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, việc phân cấp phải tạo điều kiện cho các đơn vị chủ động xử lý công việc nhanh hơn, nhưng đồng thời phải xác định rõ trách nhiệm đến cùng đối với từng nhiệm vụ được giao.

Tinh gọn nhưng phải mạnh

Quan tâm tới vấn đề kiện toàn bộ máy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tinh thần "tinh gọn nhưng phải mạnh". Theo Chủ tịch Quốc hội, việc sắp xếp, kiện toàn Văn phòng Quốc hội không chỉ là sắp xếp lại tổ chức bộ máy, mà bản chất là thiết kế lại toàn bộ chuỗi vận hành công việc: việc bắt đầu từ đâu, đi qua những khâu nào, ai chủ trì, ai phối hợp, thời hạn xử lý bao lâu, sản phẩm đầu ra là gì và ai chịu trách nhiệm nếu công việc chậm tiến độ hoặc không đạt yêu cầu.

Nguyên tắc đặt ra là phải rõ chức năng, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm; mỗi việc phải có một đầu mối chịu trách nhiệm đến cùng. Đối với những lĩnh vực có tính liên thông cao, cần có đầu mối đủ mạnh để điều phối thống nhất, bảo đảm công việc được xử lý thông suốt, không bị chia cắt, chồng chéo.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, không để xảy ra tình trạng bộ máy đã được sắp xếp nhưng cách làm vẫn cũ; giảm đầu mối về hình thức nhưng lại phát sinh thêm khâu trung gian; phân công nhiệm vụ nhưng không xác định rõ trách nhiệm. Tinh gọn bộ máy phải gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả vận hành và chất lượng tham mưu, phục vụ Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải chuyển mạnh từ "vận hành hành chính truyền thống" sang "quản trị hiện đại", lấy kết quả đầu ra làm thước đo. Tất cả quy trình công việc cần được rà soát, chuẩn hóa theo hướng rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ tiêu chí đánh giá.

Theo Chủ tịch Quốc hội, báo cáo của Văn phòng Quốc hội không chỉ dừng ở mô tả công việc, mà phải có số liệu quản trị cụ thể, có khả năng lượng hóa. Cần trả lời rõ đã xử lý bao nhiêu việc, bao nhiêu văn bản, bao nhiêu nhiệm vụ hoàn thành đúng hạn, bao nhiêu nhiệm vụ chậm hạn; nguyên nhân chậm do đâu, trách nhiệm thuộc về ai và biện pháp khắc phục như thế nào. 

"Quản trị hiện đại là phải đo được, giám sát được, truy trách nhiệm được. Không để tình trạng không ai sai rõ ràng nhưng công việc vẫn chậm", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đồng thời, phải triển khai ngay ứng dụng số theo dõi chương trình kỳ họp Quốc hội, phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội… Cùng với đó, cần đẩy nhanh Quốc hội số, AI, dữ liệu dùng chung.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ của Văn phòng Quốc hội theo hướng đánh giá bằng sản phẩm, bố trí theo năng lực, đào tạo theo vị trí việc làm, sử dụng cán bộ thực chất, hiệu quả và kỷ luật theo trách nhiệm.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Văn phòng Quốc hội cần xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy tổng hợp, am hiểu pháp luật, có kỹ năng tham mưu, tác phong chuyên nghiệp, đạo đức công vụ và khả năng làm việc trong môi trường số.