Cận cảnh loài cá mập "biết đi" mới được phát hiện, sống được ở nơi thiếu oxy

Loài cá mập mới được định danh là Dudgeon’s walking shark (tên khoa học là Hemiscyllium dudgeonae), đánh dấu loài thứ 10 được biết đến trong họ cá mập nổi tiếng với khả năng sử dụng vây như những chiếc chân để bám và di chuyển dưới đáy biển, Tạp chí Tri thức dẫn thông tin.

Nghiên cứu này do nhóm các nhà khoa học từ Đại học Sunshine Coast dẫn đầu, tiến hành khảo sát tại vịnh Milne cùng các vùng nước nông lân cận ở Papua New Guinea. Kết quả của phát hiện vừa được công bố chính thức trên tạp chí Journal of the Ocean Science Foundation.

Tên gọi của loài sinh vật này được vinh danh theo Tiến sĩ Christine Dudgeon, nhà nghiên cứu đã trực tiếp dùng tay bắt được mẫu vật đầu tiên dài khoảng 1 mét và đưa lên thuyền khảo sát. Chia sẻ về sự kiện đặc biệt này, bà Dudgeon bày tỏ sự thích thú khi cho biết các loài cá mập mới rất hiếm khi xuất hiện và đây chắc chắn là loài đầu tiên được mang tên bà.

Người đầu tiên nhận ra sự khác biệt của mẫu vật này là tác giả chính của bài nghiên cứu, bà Jess Blakeway. Thông qua quan sát, bà nhận thấy dấu hiệu nhận diện nổi bật của loài là các vệt trắng ngắn trên nền thân màu nâu, hoàn toàn khác biệt so với họa tiết đốm da báo thường thấy ở các loài họ hàng gần với chúng.

Trong hai đêm khảo sát tiếp theo, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy thêm 11 cá thể mang hoa văn tương tự. Dù vậy, họ chỉ có thể chính thức xác nhận đây là một loài mới sau khi các mẫu vật được đưa về Australia để phân tích di truyền.

Kết quả cho thấy Hemiscyllium dudgeonae thuộc nhóm cá mập epaulette sống ở vùng nước nông. Chúng sinh tồn bằng cách ăn các loài động vật không xương sống dưới đáy biển và hoàn toàn vô hại đối với con người. Nhóm cá mập epaulette vốn nổi tiếng với khả năng sống sót trong các vũng nước bị thiếu hụt oxy.

Bằng cách tự làm chậm nhịp tim và hạn chế lưu lượng máu đến một số phần của não bộ, chúng có thể vượt qua những điều kiện khắc nghiệt mà nhiều loài cá khác khó lòng trụ vững.

Tuy nhiên, chính lối sống phụ thuộc vào vùng nước nông lại trở thành điểm yếu khiến loài cá mập này dễ bị tổn thương. Do không thể di chuyển qua những vùng nước sâu như nhiều loài cá mập khác, các quần thể của chúng rất dễ bị cô lập bởi hệ thống đảo, kênh nước và rạn san hô. Với phạm vi sinh sống vô cùng nhỏ hẹp, chúng đang phải chịu sức ép lớn từ tình trạng suy thoái môi trường sống, các hoạt động đánh bắt của con người và hệ lụy từ biến đổi khí hậu.

Để bảo vệ loài sinh vật quý hiếm này, nhóm nghiên cứu cho biết họ đang lên kế hoạch cho một chuyến khảo sát dự kiến vào tháng 10 tới nhằm thu thập thêm dữ liệu. Mục tiêu của chuyến đi là cung cấp thông tin hỗ trợ Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đánh giá chính xác tình trạng bảo tồn của loài. Thực tế đáng lo ngại là trước đó, 5 trong số 9 loài cùng chi từng được biết đến cũng đã bị xếp vào nhóm dễ bị đe dọa do môi trường phân bố quá hạn chế, theo Tuổi trẻ Online.