Bộ GD&ĐT công bố 116 ngành đào tạo tiến sĩ

Bộ GD&ĐT vừa công bố danh sách 116 ngành cùng các cơ sở đào tạo trình độ tiến sĩ trong nước thực hiện Đề án 89, làm căn cứ lựa chọn nơi học tập cho giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học. Danh sách áp dụng từ ngày 1/1/2027.

Theo thông tin, Quyết định này thay thế Quyết định số 1835/QĐ-BGDĐT ngày 09/6/2021 và Quyết định số 2914/QĐ-BGDĐT ngày 17/9/2021 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT phê duyệt danh sách các cơ sở đào tạo tham gia đào tạo và các ngành đào tạo theo Đề án 89 và có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2027.

116 ngành đào tạo tiến sĩ trong danh sách trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ khoa học cơ bản, kỹ thuật đến giáo dục, kinh tế và nông nghiệp.

Một số ngành đặc thù chỉ có ít cơ sở đủ điều kiện đào tạo. Ngành Thú y là ví dụ, với ba cơ sở: Đại học Cần Thơ, Trường Đại học Nông lâm (Đại học Thái Nguyên) và Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Danh sách 116 ngành đào tạo tiến sĩ ở các cơ sở giáo dục trong nước:

Việc cập nhật danh sách lần này không chỉ bổ sung các ngành đào tạo mà còn xác định lại mạng lưới cơ sở tham gia, phù hợp với danh mục ngành đào tạo các trình độ giáo dục đại học được ban hành năm 2026.

Trước đó, thống kê từ Bộ GD&ĐT cho thấy quy mô đào tạo tiến sĩ trong nước những năm gần đây ghi nhận xu hướng tăng liên tục. Nếu năm học 2022-2023, cả nước có 8.606 nghiên cứu sinh thuộc 7 khối ngành, đến năm học 2024-2025, con số này tăng lên 13.062 người.

Đáng chú ý, năm học 2025-2026, quy mô đào tạo tiến sĩ tiếp tục tăng mạnh, đạt 17.691 người thuộc 8 nhóm ngành, tăng hơn 4.600 người so với năm học trước. So với năm học 2022-2023, số nghiên cứu sinh đã tăng hơn gấp đôi sau 3 năm.

Ảnh minh họa: UEL

Xét về cơ cấu, nhóm ngành Khoa học xã hội, Báo chí, Kinh doanh và pháp luật có quy mô đào tạo tiến sĩ lớn nhất trong năm học 2025-2026, với hơn 6.700 nghiên cứu sinh.

Trong khi đó, ở giai đoạn 2022-2025, theo số liệu thống kê ở 7 khối ngành, khối ngành III (Kinh doanh và quản lý, Pháp luật) luôn có quy mô lớn nhất.

Tuy nhiên, dù tỷ lệ thực hiện chỉ tiêu đào tạo tiến sĩ trong các năm học gần đây có xu hướng cải thiện nhưng vẫn còn khoảng cách lớn so với nhu cầu thực tế. Cụ thể, năm học 2023-2024, các cơ sở được giao 7.158 chỉ tiêu đào tạo tiến sĩ nhưng chỉ thực hiện 3.376, đạt 47,16%. Tỷ lệ này tăng lên 57,68% trong năm học 2024-2025 và 62,61% năm học 2025-2026, với 5.687 người được tuyển chọn trên tổng số 9.083 chỉ tiêu.

Trong khi tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ hiện nay mới đạt khoảng 36,3%, mục tiêu đến năm 2030 là 40%. Do đó, việc rà soát, chuẩn hóa danh mục ngành và cơ sở đào tạo tiến sĩ của Bộ GD&ĐT được đánh giá là thiết yếu nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển đội ngũ giảng viên, cán bộ nghiên cứu và nhân lực trình độ cao ngày càng tăng.

Đề án 89 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 89/2019 về nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo giai đoạn 2019-2030.