Thông tin trên báo Dân trí, bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của một số tỉnh miền núi phía Bắc như Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn. Món ăn gắn liền với mùa sinh sản của kiến rừng nên chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian ngắn mỗi năm, chủ yếu vào dịp Thanh Minh.
Trong những năm gần đây, nhờ sự lan tỏa của mạng xã hội, bánh trứng kiến không còn chỉ là món ăn bản địa. Nhiều người tìm mua với mục đích trải nghiệm, đặc biệt vào đúng thời điểm được xem là ngon nhất trong năm.
Tuy nhiên, sự lan truyền nhanh cũng khiến không ít người tiếp cận món ăn mà chưa có đủ thông tin về đặc tính và nguy cơ tiềm ẩn. Nhiều trường hợp cho biết đã gặp phản ứng bất thường chỉ sau thời gian ngắn sử dụng, trong đó phần lớn là người ăn lần đầu.
Nhiều người sưng phù mặt sau khi ăn bánh trứng kiến. Ảnh: Gia đình Việt Nam
Vì sao trứng kiến dễ gây dị ứng?
Trao đổi với tờ Gia đình Việt Nam, ThS.BS Nguyễn Tiến Thành – Thành viên Hội Da liễu Việt Nam cho biết, trứng kiến là thực phẩm giàu dinh dưỡng, chứa nhiều protein, axit amin và chất béo. Tuy nhiên, đây cũng chính là “thủ phạm” dễ kích hoạt phản ứng dị ứng ở một số người.
Theo bác sĩ Thành, trứng kiến là trứng của kiến rừng, thường là kiến gai đen, được khai thác từ tổ kiến trong các kẽ đá hoặc hốc cây ở vùng núi phía Bắc. Trứng kiến được chế biến thành nhiều món ăn như trứng kiến rang, chả trứng kiến, xôi trứng kiến, bánh trứng kiến,…
Mặc dù trứng kiến không chứa độc tố gây nguy hiểm nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ dị ứng cao, đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc tiền sử dị ứng thực phẩm.
"Tình trạng dị ứng trứng kiến thường do hệ miễn dịch quá mẫn cảm với lượng protein lớn trong trứng kiến. Cơ địa dị ứng với côn trùng bao gồm nọc hoặc dịch tiết từ kiến còn sót lại trong trứng. Quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh, còn tồn tại tạp chất trong món ăn…", bác sĩ Thành cho hay.
Bánh trứng kiến là món ăn truyền thống của một số tỉnh miền núi phía Bắc. Ảnh: Dân trí
Theo đó, phản ứng dị ứng có thể xuất hiện từ vài phút đến vài giờ sau khi ăn trứng kiến, tùy thuộc vào cơ địa mỗi người. Các triệu chứng thường được chia thành hai mức độ triệu chứng nhẹ và nặng.
Với trường hợp dị ứng mức độ nhẹ, các dấu hiệu có khả năng tự thuyên giảm trong vài giờ nếu ngừng hấp thụ thực phẩm và chăm sóc đúng cách. Các biểu hiện thường gặp như da nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy ở vùng miệng, cổ và chân tay. Cảm giác châm chích râm ran, khó chịu ở đầu lưỡi và khoang miệng. Hắt hơi nhiều lần, chảy nước mũi, đau bụng âm ỉ, buồn nôn và tiêu chảy.
Với trường hợp dị ứng nặng sẽ có những diễn biến nghiêm trọng như vùng môi, lưỡi, họng và toàn mặt bị phù nề, sưng tấy, cảm giác khó thở, thở khò khè và tức ngực. Cơ thể choáng váng, tụt huyết áp nhanh và ngất xỉu. Thậm chí mất ý thức, sốc phản vệ gây nguy hiểm đến tính mạng.
Không nên sử dụng thực phẩm theo trào lưu
Từ xu hướng ăn theo trend trứng kiến này, báo VietNamnet dẫn lời khuyến cáo, những người có cơ địa dị ứng cần đặc biệt thận trọng với các thực phẩm lạ như trứng kiến, loài giáp xác hay các côn trùng.
Những đối tượng cần lưu ý gồm:
- Người có tiền sử dị ứng thực phẩm hoặc côn trùng
- Người mắc viêm da cơ địa, mề đay, hen phế quản
- Người chưa từng ăn các món có nguồn gốc từ côn trùng
“Không nên sử dụng thực phẩm theo trào lưu khi chưa hiểu rõ cơ địa bản thân. Dị ứng có thể xảy ra ngay từ lần đầu nếm thử và tiến triển rất nhanh. Khi xuất hiện các dấu hiệu như ngứa, nổi ban, sưng nề sau khi ăn, người dân cần ngừng ngay thực phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm”, BS Phương nhấn mạnh.